Sớm khôi phục hoạt động đăng kiểm tàu cá

Cần bảo đảm công tác đăng kiểm để tàu cá đủ điều kiện hoạt động an toàn. Trong ảnh: Ngư dân trên tàu tại khu neo đậu Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) chuẩn bị cho chuyến ra khơi.

Đôn đáo tìm nơi đăng kiểm

 Có chiều dài hơn 24 m, tàu cá HP- 90756 TS sẽ hết hạn đăng kiểm vào 1-2-2024, nên thời điểm này ông Đinh Khắc Xề- chủ tàu đôn đáo, hỏi khắp bạn tàu tìm nơi đăng kiểm để không lỡ chuyến biển. Ông Xề bày tỏ lo lắng, vì trước đây, khi tàu cá gần hết hạn, chủ tàu liên hệ Trung tâm Đăng kiểm tàu cá thuộc Chi cục Thủy sản đặt lịch đăng kiểm. Nhưng từ tháng 3-2023 đến nay, Trung tâm không còn hoạt động, các chủ tàu rất lúng túng khi phải sang tỉnh, thành phố khác thực hiện đăng kiểm. “Tàu hết hạn mà không đăng kiểm, cố tình ra khơi bị xử phạt. Sau Tết Nguyên đán là thời điểm ngư dân “mở biển” đầu năm. Tôi phải tìm mọi cách để đăng kiểm tàu trong tháng 12 này hoặc chậm nhất là tháng 1- 2024, không để chậm chuyến biển”- ông Xề tính toán.

Cũng có tàu sắp đến hạn đăng kiểm, ngư dân Đinh Viết Cường, chủ tàu HP 90603 TS cùng tâm trạng như vậy, “Thời gian mỗi chuyến biển ngư dân kéo dài vài ba tháng nên khi tàu gần hết hạn đăng kiểm, chủ tàu phải liên hệ trước để đăng kiểm lại tàu. Đăng ký, đăng kiểm trễ, tàu không thể ra khơi, lao động theo tàu cá khác kéo theo nhiều vấn đề phát sinh”.

Thông tin từ Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), đến hết tháng 11-2023, trên địa bàn thành phố có 843 tàu cá đang hoạt động và được đăng ký trên hệ thống quản lý tàu cá quốc gia (VnFishbase). Hiện phần lớn tàu cá của ngư dân trên địa bàn thành phố đều thực hiện đăng kiểm 1 lần/năm. Tuy nhiên, do Trung tâm Đăng kiểm tàu cá thành phố ngừng hoạt động nên việc quản lý thông tin tàu cá gặp vướng mắc, bất cập. Cụ thể, trên hệ thống VnFishbase, thành phố có 534 tàu cá từ 12 m trở lên thuộc diện phải đăng kiểm. Trong số này có 75 tàu do đi đăng kiểm ở địa phương khác, đơn vị đăng kiểm chưa thực hiện cập nhật dữ liệu lên hệ thống Vnfishbase; 140 tàu hết hạn đăng kiểm hoặc đăng kiểm lần đầu ở ngoài thành phố nhưng do Trung tâm Đăng kiểm ngừng hoạt động nên chưa rõ các tàu cá trên thực hiện đăng kiểm lại hay chưa?

Sớm tháo gỡ vướng mắc

Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Lê Trung Kiên cho biết: Do thiếu nhân lực, từ tháng 3- 2023, Trung tâm Đăng kiểm tàu cá tạm ngừng hoạt động. Các tàu cá của ngư dân thành phố khi hết hạn đăng kiểm sẽ phải liên hệ sang các tỉnh lân cận để đăng kiểm. Đối với nhóm tàu từ 24 m trở lên, chủ tàu phải liên hệ cán bộ của Tổng cục Thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) về Hải Phòng đăng kiểm.

Việc Trung tâm Đăng kiểm tàu cá ngừng hoạt động gây nhiều khó khăn đối với ngư dân về mặt thời gian, chi phí. Chi cục nắm bắt thực tế này và kiến nghị với UBND thành phố. Tuy nhiên, thời gian qua, Chi cục nhiều lần “chiêu hiền, đãi sĩ” nhưng vì thu nhập thấp nên không tuyển được nhân lực. “Tổ chức Trung tâm đăng kiểm cần ít nhất 6 người, gồm các chuyên ngành như: máy tàu, vỏ tàu, điện tàu, thông tin liên lạc, khai thác. Sinh viên vừa tốt nghiệp chuyên ngành trên nếu xuống làm việc tại tàu vận tải có thể thu nhập vài chục triệu mỗi tháng, trong khi theo quy định mức lương khởi điểm, Chi cục trả chưa tới 5 triệu đồng/tháng”, ông Kiên thông tin.

Trưởng Liên tập đoàn đánh cá biển Nam Triệu, xã Lập Lễ (huyện Thủy Nguyên) Vũ Văn Cự giãi bày: Thực hiện nhiệm vụ về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) để gỡ “thẻ vàng” của EC với thủy sản Việt Nam, đối với những tàu hết hạn đăng kiểm, lực lượng chức năng kiên quyết không cho ra khơi. Việc làm này là đúng quy định, vừa bảo đảm an toàn, bảo vệ ngư dân, tránh thiệt hại về người và phương tiện khi tàu cá chưa được kiểm định mà vẫn ra khơi. “Mùa biển động sóng to, gió lớn, nguy hiểm rình rập. Việc đăng kiểm tàu cá để bảo đảm thiết bị, máy móc, vỏ tàu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, an toàn cho chuyến biển là cần thiết. Do đó, Liên tập đoàn phối hợp chính quyền địa phương tuyên truyền, vận động các chủ tàu cá khắc phục khó khăn, chấp hành tốt việc đăng ký, đăng kiểm và các thủ tục để được cấp giấy phép khai thác hải sản. Nhưng đây là việc làm mang tính tình thế, trước mắt. Về lâu dài, bà con ngư dân mong muốn thành phố, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm tổ chức lại Trung tâm Đăng kiểm tàu cá để tạo thuận lợi cho ngư dân”.

Việc đăng ký, đăng kiểm và cấp giấy phép khai thác hải sản là yêu cầu bắt buộc của nghề cá có trách nhiệm. Được biết, hiện hầu hết địa phương ven biển, có thế mạnh về khai thác thủy sản đều tổ chức, duy trì hoạt động được Trung tâm Đăng kiểm tàu cá địa phương. Trong khi Hải Phòng được xác định xây dựng thành Trung tâm hậu cần nghề cá lớn của cả nước, lại thiếu Trung tâm Đăng kiểm là điều khó chấp nhận. Do đó, UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm chỉ đạo, ban hành cơ chế, chính sách tổ chức, khôi phục hoạt động Trung tâm Đăng kiểm tàu cá. Qua đó, vừa nâng cao hiệu quả quản lý tàu cá, vừa tạo thuận lợi cho ngư dân trong tuân thủ quy định, bảo đảm điều kiện sản xuất.

Bài và ảnh: VĂN CƯỜNG