Gỡ cảnh báo “thẻ vàng” khai thác thủy sản: Quyết liệt xử lý vi phạm

Không để tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài sẽ là cơ sở quan trọng để EC gỡ “thẻ vàng” với thuỷ sản Việt Nam.

Trong ảnh: Tàu cá neo đậu tại cảng cá Mắt Rồng, xã Lập Lễ (huyện Thuỷ Nguyên).

Nhiều tàu mất kết nối khi ra khơi

 Kết thúc thanh tra lần thứ 4, Đoàn thanh tra của EC về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đề nghị Việt Nam cần tiếp tục kiểm soát, không để tàu cá vi phạm khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, tàu mất kết nối trên 10 ngày, tàu 3 không (không đăng kiểm, không đăng ký, không giấy phép) và nâng cao tỷ lệ xử phạt…Tại Hải Phòng, nhiều năm trở lại đây không để xảy ra vụ việc tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ. Tuy nhiên, số tàu cá bị mất kết nối thiết bị hành trình (VMS) khi hoạt động trên biển chưa được khắc phục triệt để. Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Lê Trung Kiên cho biết: Tính tổng 11 tháng năm 2023, thành phố có tới 363 lượt tàu mất kết nối VMS. Trước tình trạng trên, Cục Kiểm ngư (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) có văn bản 5628/BNN-KN đề nghị thành phố điều tra, làm rõ việc 41 tàu cá có chiều dài từ 24 m trở lên mất kết nối VMS trên 10 ngày khi hoạt động trên biển.

Công tác quản lý và truy xuất nguồn gốc hải sản là điểm yếu, hạn chế được các đoàn kiểm tra Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU, thành phố nhiều lần chỉ ra nhưng chậm được khắc phục. Cụ thể, sản lượng thủy sản kiểm soát qua cảng và không qua cảng mới đạt 36.169 tấn (bằng 44,9% tổng sản lượng khai thác toàn thành phố). Các đơn vị tiếp nhận 5.315 sổ nhật ký và 1.025 bản báo cáo khai thác nhưng chất lượng chưa bảo đảm yêu cầu, còn dập xoá, nhầm lẫn số lượng mẻ lưới, ngày khai thác… Còn tình trạng một số ngư dân ý thức chấp hành quy định về kết nối thiết bị VMS khi hoạt động trên biển chưa cao, cố tình ngắt kết nối khi ra vùng đánh bắt. Do vậy, từ đầu năm 2023 đến nay, có 19 trường hợp bị xử phạt do để tàu mất kết nối VMS. Cùng với đó, cơ sở hạ tầng nghề cá xuống cấp, luồng các cảng, bến cá bồi lắng nhưng chậm được nạo vét, nâng cấp, ảnh hưởng đến việc tàu xuất, nhập bến và khai báo sản lượng khai thác…

Phát biểu thảo luận tại tổ về tình hình kinh tế- xã hội tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội khoá 15 vừa diễn ra, Phó thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang nhấn mạnh: “Nếu không tranh thủ được cơ hội, nửa cuối năm 2024, EC sẽ thay đổi nhiệm kỳ, cơ cấu tổ chức; sẽ có ủy ban khác, nhân sự khác phụ trách công việc này. Như thế, ít nhất 3 năm nữa Việt Nam mới có thể gỡ “thẻ vàng” thuỷ sản. Nếu kịch bản đó xảy ra, Việt Nam sẽ là quốc gia giữ “kỷ lục” về thời gian nhận “thẻ vàng” của EC.

Khẩn trương khắc phục hạn chế

Khuyến cáo sau đợt thanh tra lần thứ 4 của EC khẳng định: “Thẻ vàng” đối với thuỷ sản Việt Nam sẽ không được gỡ nếu còn để xảy ra tình trạng tàu cá khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài và có nguy cơ nâng lên “thẻ đỏ”. Chính vì vậy, thời điểm từ nay đến trước tháng 5-2024, công tác chỉ đạo chống khai thác IUU được triển khai quyết liệt, khẩn trương. Mới nhất, Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện 1058/CĐ-TTg ngày 4-11-2023 về việc tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm chống khai thác IUU. Trước yêu cầu khẩn trương và quyết liệt từ Chính phủ, Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU, ngày 30- 11, UBND thành phố ban hành Kế hoạch 309/KH-UBND về việc thực hiện nhiệm vụ, giải pháp cấp bách, trọng tâm chống khai thác IUU.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản Lê Trung Kiên, từ nay đến trước ngày 15-12, đơn vị phối hợp UBND quận, huyện ven biển tổng kiểm tra, rà soát các tàu đến từng xã, phường, thị trấn để bảo đảm nắm chắc số lượng; tàu cá đã hoặc chưa hết hạn đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép khai thác; tàu cá chuyển nhượng, mua bán, xoá đăng ký; tàu cá chưa lắp VMS… Đặc biệt, quản lý, xử lý nghiêm, triệt để theo quy định với 141 tàu cá “3 không”, tàu không đủ điều kiện tham gia khai thác hải sản.

Để khắc phục triệt để hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ gỡ “thẻ vàng”, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh cho biết: Sở có Văn bản 4304/SNN-TS tham mưu UBND thành phố chỉ đạo các đơn vị, địa phương khẩn trương thực hiện 6 nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, tăng cường công tác quản lý đội tàu bằng việc bảo đảm theo dõi, giám sát 100% tàu cá hoạt động trên biển qua hệ thống VMS; các quận, huyện Đồ Sơn, Dương Kinh, Thuỷ Nguyên, Kiến Thuỵ, Bạch Long Vĩ phối hợp Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng thành lập tổ quản lý tại bến cá trước ngày 27-11. Với các trường hợp vi phạm khai thác IUU từ đầu năm 2023, đến ngày 31-12, các lực lượng chức năng xử phạt nghiêm. Đồng thời, đề nghị Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển vùng 1, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng, Kiểm ngư Vùng 1 tăng cường hoạt động tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển để ngăn chặn kịp thời tàu cá có ý định vượt ranh giới biển sang khai thác vùng biển nước ngoài.  

Bài và ảnh: VĂN CƯỜNG