Nỗ lực chấm dứt xung đột Hamas - Israel
(HPĐT)- Chiến sự giữa Israel và Hamas lại tiếp diễn theo hướng mở rộng và ác liệt hơn từ hôm 1-12 vừa qua, sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tuần do Qatar, Mỹ và Ai Cập làm trung gian đổ vỡ. Cộng đồng quốc tế đang xúc tiến các hoạt động ngoại giao để chấm dứt giao tranh tại khu vực này, nhằm tránh những tác động tiêu cực lan rộng.
Người dân Palestine sơ tán khỏi khu dân cư đổ nát ở phía Nam dải Gaza khi Isarael mở rộng phạm vi tấn công. Ảnh: AFP
Tác động tới an ninh toàn cầu
Lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Hamas và Israel chấm dứt vào 7 giờ ngày 1-12 sau khi không bên nào tuyên bố gia hạn, đánh dấu kết thúc 7 ngày tương đối yên tiếng súng ở Gaza. Ngay lập tức, quân đội Israel tiến hành không kích, pháo kích trở lại vào thành phố Gaza. Ngày 4-12, quân đội Israel thông báo hoàn thành chiến dịch tấn công trên bộ ở phía Bắc dải Gaza và đang chuẩn bị triển khai quân ở phía Nam dải đất này.
Như vậy, cuộc xung đột giữa Israel - Hamas đang ngày càng leo thang tới mức khó đoán định và nếu không được ngăn chặn kịp thời sẽ tác động tiêu cực không chỉ tới khu vực Trung Đông, mà với toàn thế giới. Nguy cơ chiến tranh toàn diện ở khu vực Trung Đông rất lớn. Các nhóm vũ trang khác trong khu vực, bao gồm Hezbollah, có thể cung cấp lực lượng hoặc nắm bắt thời cơ để kích động bạo lực ở nơi khác. Giao tranh cũng có thể lan rộng ra ngoài dải Gaza do Hamas kiểm soát và tới Bờ Tây.
Cuộc xung đột Hamas - Israel tác động toàn cầu, nhất là với an ninh của cộng đồng người Do Thái trên thế giới. Hiện, nhiều nước phương Tây tăng cường an ninh tại các cơ sở của người Do Thái, khi những cuộc biểu tình ủng hộ Palestine đang nổ ra ở nhiều nơi trên thế giới. Cùng với đó, những diễn biến hiện nay ở Trung Đông có thể gây ra những ảnh hưởng chính trị mang tính chiến lược rộng hơn. Trong hơn thập niên qua, Mỹ cố gắng xoay trục khỏi Trung Đông và hướng tới Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương. Tuy nhiên, cuộc xung đột leo thang giữa Israel và Hamas có thể sẽ thúc đẩy Mỹ phải có những tính toán hợp lý, cân bằng hơn, nhất là trong bối cảnh Nga và Trung Quốc ngày càng tăng cường vai trò và ảnh hưởng ở điểm nóng này.
Xung đột Israel - Hamas đang tác động đến triển vọng phục hồi của nền kinh tế toàn cầu, vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch COVID-19, xung đột Nga - Ukraine, có thể khiến nhiều quốc gia đối mặt với làn sóng lạm phát mới. Cuộc xung đột cũng khiến hàng nghìn người thiệt mạng và bị thương, chủ yếu là dân thường, dẫn đến nguy cơ xảy ra cuộc khủng hoảng nhân đạo.
Ngoại giao là giải pháp tốt nhất
Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (LHQ) nhóm họp nhiều lần để thảo luận chung quanh cuộc xung đột hiện nay giữa Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas, cũng như những diễn biến căng thẳng tại khu vực Trung Đông. Dù không thể thống nhất đưa ra một nghị quyết mang tính ràng buộc, đại diện các nước thành viên nhấn mạnh đối thoại và đàm phán là con đường duy nhất để mang lại hòa bình lâu dài cho Trung Đông.
Cùng với đó, Đại hội đồng (ĐHĐ) LHQ khóa 78 tổ chức thảo luận về vấn đề Palestine dưới đề mục thường niên theo chương trình nghị sự của ĐHĐ LHQ trong hơn 70 năm qua. Chủ tịch ĐHĐ LHQ khóa 78 Dennis Francis cùng các nước đều lo ngại về tình trạng bạo lực, thương vong, mất mát gần đây ở dải Gaza, đồng thời kêu gọi chấm dứt bạo lực, xung đột, quay trở lại đối thoại, tìm kiếm giải pháp hòa bình lâu dài, toàn diện thông qua giải pháp hai nhà nước, trên cơ sở các nghị quyết của LHQ.
Phát biểu tại cuộc họp, Đại sứ Đặng Hoàng Giang, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại LHQ, bày tỏ quan ngại sâu sắc trước các cuộc tấn công nhằm vào thường dân, nhân viên nhân đạo, cơ sở hạ tầng và dịch vụ dân sự thiết yếu. Đại sứ tái khẳng định lập trường kiên định của Việt Nam về giải quyết xung đột Hamas- Israel bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế và các nghị quyết liên quan của LHQ, bảo đảm lợi ích chính đáng của các bên liên quan, thực hiện giải pháp hai nhà nước. Tiến trình này đòi hỏi sự cam kết mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế, cả ở kênh song phương và đa phương. Chính phủ Việt Nam đóng góp 500.000 USD để ủng hộ các nỗ lực của LHQ nhằm giúp đỡ người dân Palestine là nạn nhân của cuộc chiến này.
Không ai có được an toàn ở Gaza, kể cả bác sĩ, trẻ em, nhà báo hay nhân viên viện trợ LHQ. Cuộc xung đột hiện nay giữa Israel và phong trào Hồi giáo Hamas cho thấy, cộng đồng quốc tế cần ủng hộ giải pháp hai nhà nước một cách mạnh mẽ hơn, nhấn mạnh điều này tốt cả cho Israel. Các nhà quan sát đang theo dõi liệu Nga hay Trung Quốc có thể làm trung gian hòa giải nhằm kiến tạo hòa bình ở Trung Đông thời điểm này hay không. Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar cũng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò tích cực để bắt đầu các cuộc đàm phán hòa bình, bởi cả hai nước này đều có liên lạc với Israel và Hamas./.