Hải quan Hải Phòng: Hiệu quả trong quản lý, giám sát

Công chức hải quan dùng máy soi container di động. Ảnh: DUY THÍNH

Sử dụng hiệu quả trang thiết bị

 Thông qua công tác giám sát hàng hóa, phát huy hiệu quả các trang thiết bị hiện đại, Cục Hải quan Hải Phòng phát hiện, xử lý nhiều vụ việc vi phạm, buôn lậu, gian lận thương mại. Điển hình, tháng 3-2023, cơ quan hải quan làm thủ tục thông quan với lô hàng được khai báo là hạt lạc, nhập khẩu từ Angola. Song, qua máy soi chiếu thấy dấu hiệu bất thường, cơ quan hải quan tiến hành giám sát thực tế và phát hiện số lượng ngà voi, ước tính khoảng 7 tấn. Đây là vụ nhập lậu ngà voi lớn nhất từ trước đến nay tại cảng Hải Phòng được lực lượng hải quan phát hiện. Riêng 9 tháng năm 2023, Hải quan Hải Phòng phát hiện và xử lý vi phạm hành chính 2.939 vụ, tổng số tiền phạt hơn 31 tỷ đồng; khởi tố, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền khởi tố 12 vụ, trong đó nhiều vụ việc vi phạm được phát hiện nhờ sử dụng các trang, thiết bị hiện đại.

Cục Hải quan Hải Phòng là một trong những đơn vị đầu tiên được Tổng cục Hải quan lựa chọn trang bị và triển khai thí điểm thực hiện quy trình nghiệp vụ về quản lý, sử dụng seal định vị điện tử trong giám sát đối với hàng hóa vận chuyển bằng container. Trước đây, khi chưa có seal định vị điện tử, các cơ quan hải quan sử dụng seal thường, việc giám sát hải quan chỉ được thực hiện tại điểm đi và điểm đến. Đến nay, với việc trang bị seal định vị điện tử, cơ quan hải quan có thể kiểm soát chặt chẽ suốt quá trình đến khi hàng hóa đến đích, đồng thời kịp thời cảnh báo rủi ro nếu có.

Phó chi cục trưởng Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hải Phòng khu vực 3 Nguyễn Thị Hải Hồng cho biết, chi cục được giao quản lý 310 seal định vị điện tử. Để triển khai, đơn vị chủ động xây dựng quy chế tổ chức sử dụng seal định vị điện tử được trang bị, trong đó quy định cụ thể trách nhiệm lãnh đạo chi cục, đơn vị bộ phận và công chức được giao quản lý, cũng như việc phối hợp chặt chẽ với các chi cục hải quan nơi hàng hóa vận chuyển đi và đến. Nhờ đó, trung bình hằng tháng số lượng seal định vị điện tử đi và đến chi cục là khoảng 1000 lượt, phát huy hiệu quả cao trong công tác giám sát. Không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý, giám sát hải quan, việc sử dụng seal định vị điện tử tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. Ông Nguyễn Văn Hải, Công ty CP thương mại Hoàng Cầu nêu, khi đơn vị Hải quan sử dụng seal định vị điện tử cũng giúp doanh nghiệp chủ động theo dõi chặt chẽ các lô hàng trong suốt quá trình vận chuyển. Ngay khi có dấu hiệu bất thường, cơ quan hải quan kịp thời thông tin tới doanh nghiệp để phối hợp xử lý, giảm thiểu rủi ro.

Ngoài ra, Hải quan Hải Phòng được trang bị 472 camera các loại; 6 máy soi container, 1 máy soi cố định đặt tại địa điểm kiểm tra hàng hóa xuất nhập khẩu tập trung và 5 máy soi di động đặt tại 5 cảng có lưu lượng tàu xuất nhập khẩu lớn nhất trên địa bàn; 1 máy soi hành lý, hàng hóa tại sân bay quốc tế Cát Bi. Để phát huy hiệu quả hệ thống máy soi, từ tháng 3-2023, Cục bố trí đội ngũ công chức, phối hợp với các cảng có bố trí tổ chức soi chiếu hàng hóa nhập khẩu trong quá trình xếp dỡ 24/7. Do đó, đơn vị giảm tỷ lệ tờ khai hải quan phải kiểm tra thực tế hàng hóa từ 5% năm 2020 giảm xuống còn 3%, rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa và hạn chế chi phí phát sinh cho doanh nghiệp. Ông Vũ Ngọc Thịnh, Công ty TNHH vận tải Bách Việt cho biết, doanh nghiệp là đại lý thủ tục hải quan, bình quân mỗi tháng thực hiện khoảng 800 tờ khai nhập khẩu. Việc cơ quan Hải quan thực hiện soi chiếu trong quá trình xếp dỡ tạo thuận lợi rất nhiều cho doanh nghiệp, giúp hàng hóa thông quan nhanh, giảm chi phí.

Tạo chuyển biến căn bản

 Theo Phó cục trưởng Cục Hải quan Hải Phòng Trần Mạnh Hùng, đơn vị quản lý về hệ thống kho bãi, cảng biển, cảng hàng không quốc tế, với sản lượng hàng hóa thông quan lớn. Áp lực công việc ngày càng tăng, trong khi số lượng biên chế công chức hạn chế, Cục Hải quan Hải Phòng triển khai đồng bộ nhiều giải pháp giám sát, nhất là sử dụng hiệu quả trang thiết bị hiện đại được trang cấp. Công tác giám sát hải quan thay đổi cơ bản, từ giám sát thủ công sang giám sát tự động thông qua hệ thống công nghệ thông tin, trang thiết bị kiểm tra giám sát. Nhờ đó, năng lực kiểm soát, giám sát hải quan trên địa bàn quản lý được nâng cao, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Trước yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa ngành hải quan, đồng thời tăng cường chống buôn lậu, gian lận thương mại, công tác giám sát hải quan đòi hỏi phải giám sát chuyên sâu, giám sát từ xa, giám sát trọng điểm nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm có thể xảy ra. Do đó, ngoài hệ thống công nghệ thông tin do Tổng cục Hải quan trang bị, áp dụng trong toàn ngành, Cục Hải quan Hải Phòng chủ động phát triển nhiều ứng dụng nhằm nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát hải quan. Điển hình như hệ thống hỗ trợ cán bộ, công chức tác nghiệp tại các chi cục cải quan cửa khẩu; hệ thống hỗ trợ cán bộ, công chức tác nghiệp tại các chi cục hải quan ngoài cửa khẩu...

Với nhiều giải pháp đồng bộ, kết quả rõ nét, Cục Hải quan Hải Phòng được Tổng cục Hải quan đánh giá là đơn vị triển khai, sử dụng các trang thiết bị trong giám sát hải quan đạt hiệu quả cao toàn ngành.

Nhân Lý