Khẳng định những đóng góp của Vương triều Mạc trong tiến trình lịch sử Việt Nam, tiếp tục phát huy trong thời kỳ mới

Quang cảnh hội thảo.

Đồng chí Phan Đình Trạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương gửi lẵng hoa chúc mừng.

Dự hội thảo, về phía các cơ quan trung ương có các đồng chí: Nguyễn Kim Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Nguyễn Hoàng Giang, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; PGS.TS Trần Đức Cường, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam; GS.TSKH Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo (Đại học Quốc gia Hà Nội); lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các cục, vụ, viện Trung ương, các nhà khoa học, các chuyên gia, các nhà nghiên cứu trên cả nước.

Về phía thành phố có các đồng chí: Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng; Nguyễn Văn Tùng, Phó bí thư Thành uỷ, Chủ tịch UBND thành phố; các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy: Đào Khánh Hà, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy; Đào Trọng Đức, Trưởng Ban Tổ chức Thành ủy; Lê Trí Vũ, Trưởng Ban Dân vận Thành ủy; cùng đồng chí Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố và đại diện lãnh đạo các ban, sở, ngành, huyện Kiến Thụy.

Đồng chí Lê Khắc Nam, Phó chủ tịch UBND thành phố; Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai và Giáo sư Vũ Minh Giang đồng chủ trì hội thảo.

Đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành uỷ, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng cùng các đồng chí lãnh đạo thành phố, đại biểu dự hội thảo.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Tùng nhấn mạnh: Trong tiến trình lịch sử Việt Nam, Hải Phòng luôn được xác định là cửa ngõ kinh thành, phên dậu của đất nước. Lịch sử Hải Phòng gắn liền với các cuộc chiến đấu chống giặc ngoại xâm, với các anh hùng dân tộc và phát triển kinh tế biển. Có thể kể đến: Nữ tướng Lê Chân, người khai khẩn vùng đất Hải Phòng; Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn, vua Lê Đại Hành và Đức vương Ngô Quyền gắn liền với các cuộc chiến trên dòng sông Bạch Đằng lịch sử; Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm và các triều đại vua nhà Mạc.. Với bề dày truyền thống lịch sử đó, thành phố còn lưu giữ nhiều di sản văn hóa, đặc biệt có 4 bảo vật quốc gia liên quan đến Vương triều Mạc… Đánh giá cao vai trò các triều vua nhà Mạc, năm 2009, thành phố xây dựng Khu tưởng niệm Vương triều Mạc. Năm 2016, khu tưởng niệm được công nhận Di tích lịch sử cấp thành phố. Năm 2002, Từ đường họ Mạc tại xã Ngũ Đoan, huyện Kiến Thụy được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích cấp quốc gia. Tới đây, thành phố dự kiến đề xuất Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng khu vực này thành khu di tích lịch sử cấp quốc gia đặc biệt. Đồng chí Chủ tịch UBND thành phố bày tỏ mong muốn các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu lịch sử cung cấp những căn cứ khoa học, sử liệu liên quan đến triều đại nhà Mạc để tiếp tục tôn vinh, đánh giá cao vai trò của Vương triều Mạc trong tiến trình lịch sử Việt Nam…

 Các đại biểu dự hội thảo.

Đề dẫn hội thảo, Giáo sư Vũ Minh Giang nêu: Trong lịch sử Việt Nam, Vương triều Mạc tồn tại 150 năm, bao gồm hai giai đoạn: 65 năm trị vì ở Thăng Long (1527-1592) và 85 năm đóng đô ở Cao Bằng (1592-1677). Suốt thời kỳ đó, nhất là giai đoạn cầm quyền ở Thăng Long, Vương triều Mạc có nhiều đóng góp quan trọng trên nhiều phương diện đối với lịch sử đất nước. Tuy nhiên, do những hạn chế mang tính cố hữu, chủ yếu xuất phát bởi quan điểm chính trị từ thời Lê - Nguyễn, dẫn tới những nhận thức thiếu khách quan, không công bằng về triều Mạc. Trong khoảng 4 thập niên trở lại đây, cùng với xu thế phát triển đất nước và hội nhập quốc tế của Việt Nam, cũng như đổi mới về sử học dẫn đến những thay đổi căn bản nhận thức về triều Mạc. Hội thảo lần này được tổ chức nhằm “định vị” những đóng góp của Vương triều Mạc trong toàn bộ tiến trình lịch sử Việt Nam.

 Các đồng chí lãnh đạo thành phố và đại biểu dự hội thảo.

Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà khoa học đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan khoa học trên cả nước tham luận trực tiếp và gửi về gần 60 báo cáo, tham luận làm sáng tỏ bối cảnh ra đời Vương triều Mạc, những cải cách thiết chế chính trị, tư tưởng, luật pháp, hành chính, quân đội… dưới thời Mạc, nhất là công cuộc canh tân đất nước thời kỳ này và những kinh nghiệm quý đối với ngày nay. Xoay quanh 3 nhóm nội dung chính, các báo cáo tham luận tập trung làm rõ những nội dung về chính trị, ngoại giao và sự nghiệp canh tân đất nước của triều Mạc, trong đó nhấn mạnh tư duy kinh tế và tầm nhìn hướng biển của nhà Mạc với sự phát triển của các đô thị, cảng thị, sự khởi phát của kinh tế tư nhân và tư tưởng khoáng đạt, chính sách cởi mở trong chấn hưng, phát triển mạnh mẽ văn hóa, thể hiện rõ nét qua các dấu ấn vật chất, tôn giáo, tín ngưỡng, giáo dục và khoa cử, nghệ thuật và kiến trúc… Đồng thời, nghiên cứu làm rõ hơn thân thế, sự nghiệp, vai trò và đóng góp của một số nhân vật lịch sử tiêu biểu thời Mạc đối với vương triều và đất nước, như: Thái tổ Mạc Đăng Dung, Thái hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn, Tây Kỳ vương Nguyễn Kính, Đà Quốc công Mạc Ngọc Liễn; Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm… Thông qua nghiên cứu sử liệu, di sản văn hóa nhằm đề ra những phương hướng, giải pháp khai thác, phát huy giá trị các di sản văn hóa thời Mạc và gắn với triều Mạc phục vụ phát triển đất nước và các địa phương trong bối cảnh hiện nay.

Qua các ý kiến tham luận trực tiếp và gửi về hội thảo, Giáo sư Vũ Minh Giang thống nhất kết luận 8 vấn đề cơ bản. Trong đó, cần nâng cao nhận thức để nhìn nhận Vương triều Mạc một cách bình đẳng như các triều đại trong lịch sử đất nước, qua đó có sự đánh giá khách quan hơn, gần sự thật lịch sử hơn. Giáo sư Vũ Minh Giang khẳng định hội thảo làm rõ nhiều chính sách cách tân của nhà Mạc tác động đến giai đoạn sau, như: Sự cởi mở trong phát triển, trọng dụng nhân tài và kinh tế hướng biển, kinh tế tư nhân được chú ý, trở thành động lực để phát triển kinh tế… Đây là sự phát triển có sự kế thừa, phù hợp hoàn cảnh lịch sử. Từ những di sản phong phú, đa dạng, những “gợi ý” trong chính sách canh tân của nhà Mạc về phát triển kinh tế tư nhân, sự “trọng dân” để phát triển, xây dựng bộ máy chính quyền liêm khiết, chớp thời cơ để phát triển mở ra hướng biển…, để phát huy giá trị, trở thành tài nguyên, nguồn lực góp phần phát triển thành phố và đất nước, cần tầm nhìn của nhà quản lý, sự phối hợp của nhà khoa học, sự quan tâm tham gia của nhà đầu tư. Nhấn mạnh nghiên cứu về thời Mạc đã có những bước tiến dài, khẳng định vai trò của Vương triều Mạc trong tiến trình lịch sử dân tộc, Giáo sư Vũ Minh Giang cho rằng cần tiếp tục nghiên cứu nhằm có những đánh giá toàn diện, sâu sắc hơn, đồng thời đưa các kết luận của hội thảo này vào các bộ quốc sử nhằm phát huy những kết quả về mặt khoa học và có tác động trong công tác giáo dục lịch sử, phát huy giá trị di sản theo đúng tinh thần coi văn hóa là nền tảng để phát triển bền vững…

Tin: Hải Hậu; ảnh: Đỗ Hiền