Cẩn trọng với dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa đảo”
(HPĐT)- Đánh trúng tâm lý của người dân bị lừa đảo mất tiền trên các kênh bán hàng trực tuyến, mạng xã hội, nhiều đối tượng xấu tiếp tục giăng bẫy với dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa đảo” khiến nạn nhân dễ nhận thêm “trái đắng”.
Công an quận Ngô Quyền tuyên truyền người dân sinh sống tại khu nhà HH4, phường Đồng Quốc Bình (quận Ngô Quyền) đề cao cảnh giác trước những thủ đoạn lừa đảo của kẻ xấu.
Mánh khóe thao túng tâm lý
Đầu tháng 12 vừa qua, anh Phạm Văn H., ở phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) phản ánh tới Báo Hải Phòng về “dịch vụ lấy lại tiền bị lừa đảo” trên nền tảng facebook. Anh H cho biết: Năm 2022, anh từng tham gia giao dịch mua tiền ảo bằng USD, tương đương 1,7 tỷ đồng qua người môi giới trên sàn giao dịch quốc tế. Sau đó, người môi giới biến mất, còn số tiền ảo hiển thị “treo” trên hệ thống, nhưng không thể rút ra. Mong muốn “gỡ gạc”, anh tìm hiểu trên facebook và được phụ nữ tên Vũ Thị Quỳnh N., giới thiệu là nhân viên Công ty HD SaiGon (trụ sở ở thành phố Hồ Chí Minh) cung cấp dịch vụ “lấy lại tiền bị lừa đảo”. N. tự nhận là luật sư, còn Công ty HD SaiGon là công ty luật và cung cấp bản chụp các giấy tờ “làm tin” như: giấy chứng nhận đăng ký địa điểm kinh doanh, căn cước công dân, thẻ luật sư… Để củng cố thêm niềm tin với anh H., N. cung cấp ảnh các đoạn chat qua messenger với khách hàng từng “lấy lại được tiền” trước đó. N. cam kết lấy lại hơn 800 triệu đồng, tương ứng 50% số tiền anh bị lừa nói trên chỉ trong 5 phút, nhưng anh H. phải đóng trước 3,9 triệu đồng phí kích hoạt hồ sơ và cung cấp toàn bộ tên, số điện thoại, số tài khoản ngân hàng. Anh H tìm hiểu và được biết, những giấy tờ trên là giả mạo. Anh suýt bị “lừa trong lừa”.
Được biết, hiện các hội nhóm với tên gọi “giúp người bị lừa đảo lấy lại tiền” xuất hiện nhan nhản trên mạng xã hội facebook. Các đối tượng sử dụng mánh khóe thao túng tâm lý để thuyết phục và lấy lòng tin của nạn nhân. Khi nạn nhân “sập bẫy”, nhóm lừa đảo sẽ yêu cầu thanh toán các khoản tiền dưới dạng phí hệ thống, phí pháp lý, hoặc bất kỳ chi phí “trên trời” khác. Sau khi bị lừa chuyển một trong các loại phí, nạn nhân có thể bị cuốn vào và tiếp tục chuyển tiền cho đối tượng với mong muốn lấy lại được số tiền mất trước đó. Ngoài chiếm đoạt tiền, các đối tượng lừa đảo cũng thu thập thông tin cá nhân của nạn nhân như: số tài khoản ngân hàng, họ tên, số căn cước công dân, điện thoại, địa chỉ email,... từ đó có điều kiện thực hiện các hành vi lừa đảo tiếp theo.
Theo Cục An toàn thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông), tình trạng lừa đảo trực tuyến diễn biến phức tạp trên môi trường số. Trong nửa đầu năm 2023, số vụ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam tăng 64,78% so với cùng kỳ năm ngoái; tăng 37,82 % so với 6 tháng cuối năm 2022.
Tỉnh táo để không bị lừa
Tiếp nhận thông tin vụ việc của anh H. gửi qua Báo Hải Phòng, đại diện Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố) cho biết: Từ tháng 8-2023, trên website của Công an thành phố cũng như facebook của đơn vị đăng thông tin cảnh báo “dịch vụ lấy lại tiền đã bị lừa”, với các thủ đoạn lừa đảo. Đơn vị đề nghị người dân cẩn trọng khi chia sẻ thông tin cá nhân, kiểm soát những thông tin khi đưa lên mạng internet. Người dân nếu nghi ngờ hoặc trở thành nạn nhân của hình thức lừa đảo này, cần ngay lập tức báo cơ quan chức năng để được hỗ trợ.
Phân tích thêm dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Thị Kim Dung, Trưởng Văn phòng luật sư Dung Trần và cộng sự (Đoàn luật sư thành phố) cho biết: Theo Nghị định 117/2018/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 23/2014/TT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước, các thông tin, tài khoản của khách hàng tại Ngân hàng được bảo mật tuyệt đối, chỉ được cung cấp thông tin hoặc bị phong tỏa khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền theo luật quy định. Các công ty luật không có thẩm quyền để thu hồi tiền bị lừa qua mạng. Vì thế, những quảng cáo “thu hồi tiền” nói trên là hành vi có dấu hiệu lừa đảo. Để hạn chế tình trạng lừa đảo trên mạng xã hội hiện nay, bên cạnh ý thức cảnh giác từ người dân, cơ quan Công an, Bộ Thông tin và Truyền thông cần tăng cường quản lý mạng xã hội, sớm định danh tài khoản facebook, xử lý dứt điểm nạn sim rác, làm sạch hệ thống tài khoản ngân hàng và xử lý nghiêm, công khai những đối tượng lừa đảo này.
Thực tế, các hình thức lừa đảo trực tuyến luôn có sự thay đổi, đan xen mới và cũ, đồng thời luôn có những hình thái mới, tinh vi hơn. Người dân nên thường xuyên truy cập các trang web cảnh báo lừa đảo để cập nhật các thủ đoạn mới, như website dauhieuluadao.com, canhbao.ncsc.gov.vn (website của Trung tâm Giám sát an toàn không gian mạng quốc gia hợp tác cùng Google nhằm nâng cao nhận thức về lừa đảo trực tuyến đang gia tăng). Bên cạnh đó, mỗi người nâng cao nhận thức của bản thân, phổ biến với thành viên trong gia đình về các hành vi lừa đảo mới. Nếu thấy người thân sử dụng điện thoại, thiết bị thông minh liên tục chuyển tiền trực tuyến một cách bất thường, cần tìm hiểu, tư vấn để không rơi vào bẫy lừa đảo của tội phạm mạng.