Khẳng định “thương hiệu” phim truyền hình chính luận
(HPĐT)- Không ngừng được đầu tư về nội dung lẫn cách khai thác, phim truyền hình chính luận ở nước ta ngày càng có vị thế và chỗ đứng trong lòng khán giả. Những phim truyền hình chính luận mang đến cho người xem nhiều cảm xúc vì gắn với câu chuyện thời đại, từ đó, dòng phim này khẳng định “thương hiệu” trong nền nghệ thuật thứ bảy nước ta.

Cảnh trong phim chính luận - hình sự “Đội điều tra số 7”.
Mặc dù là thể loại hút khách, tuy nhiên các nhà làm phim nước ta không dễ dàng để có những tác phẩm chính luận. Bởi lẽ, dòng phim này chủ yếu đề cập những vấn đề nhạy cảm, những mặt trái của xã hội hoặc từ những câu chuyện có thật, nên các nghệ sĩ phải dành nhiều thời gian tìm tòi, chọn bối cảnh thật, có tính thuyết phục cao để lột tả hết nội dung phim. Nhà văn Phạm Ngọc Tiến, tác giả kịch bản của các bộ phim chính luận như “Chuyện làng Nhô”, “Luật đời”... chia sẻ: Viết kịch bản phim chính luận đòi hỏi nhà biên kịch phải có nhãn quan sâu, hiểu biết rộng, trình độ chính trị vững vàng, có khả năng khái quát các vấn đề nóng của xã hội và phải biết xử lý đề tài khéo léo bằng ngôn ngữ điện ảnh.
Thực tế khó là vậy, nhưng có thể thấy, phim chính luận có rất nhiều tác phẩm xuất sắc, có thể kể đến “Sinh tử”, “Lựa chọn cuối cùng”, “Đàn trời”, “Ma làng”, “Chủ tịch tỉnh”… Năm vừa qua và hiện tại, khán giả cả nước được thưởng thức nhiều phim chính luận có nội dung đặc sắc, hấp dẫn được thể hiện theo nhiều cách khác nhau. Tại đề cử hạng mục phim truyền hình xuất sắc nhất giải Mai Vàng 2023, có đến 2 phim truyền hình chính luận lọt vào danh sách rút gọn tranh giải. Đó là phim truyền hình chính luận “Cuộc chiến không giới tuyến” của NSƯT Nguyễn Danh Dũng đạo diễn, “Biệt dược đen” do nghệ sĩ Phạm Gia Phương- Trần Trọng Khôi đạo diễn. Cả hai phim chính luận kể trên đều đến với khán giả gần đây và nhận được sự đánh giá cao của công chúng.
“Cuộc chiến không giới tuyến” xoay quanh câu chuyện Trung tá Trần Đình Trung (do Việt Anh đóng), được điều động làm đồn trưởng Đồn Biên phòng Mường Luông. Anh và các đồng đội ngày đêm canh giữ biên cương, chiến đấu với tội phạm ma túy, buôn lậu và thực hiện nhiều công tác đặc thù khác để giúp đồng bào dân tộc thiểu số có cuộc sống tốt hơn. Không chỉ khai thác câu chuyện về nghiệp vụ của các chiến sĩ bộ đội biên phòng, phim là tác phẩm chính luận còn lồng ghép chuyện về đồng bào dân tộc thiểu số với những phong tục, tập quán, bản sắc văn hóa và không quên đề cập đến hủ tục khiến những người lính biên phòng sống và làm nhiệm vụ giữa các bản làng vùng cao biên giới không ngừng trăn trở như ma chay, cúng lễ... Đạo diễn phim xây dựng tâm lý nhân vật chắc chắn, khắc họa rõ nét tính cách từng người và tạo dựng tình tiết hợp lý khi các nhân vật tiếp xúc, tương tác tăng sự kịch tính cho phim.
Trong khi đó, “Biệt dược đen” là tác phẩm chính luận khai thác các đề tài phòng chống tội phạm và điều tra phá án của lực lượng công an. Nội dung phim xoay quanh chiến sĩ công an tên Tuấn (Huỳnh Anh đóng)- cảnh sát thông minh, dũng cảm nhưng có quá khứ đau buồn. Anh chịu cú sốc lớn khi chứng kiến mẹ mình bị sát hại dẫn đến mất trí nhớ hoàn toàn về thời thơ ấu. “Biệt dược đen” tạo được ấn tượng bởi cách dàn dựng, kể chuyện logic, hiện đại. Phim được đánh giá phản ánh thực tế một phần cuộc sống giới trẻ ngày nay nếu không được gia đình quan tâm, cha mẹ và nhà trường giáo dục kỹ càng thì dễ sa vào các tệ nạn xã hội. Phim chính luận này còn chinh phục khán giả bởi kịch bản phim chất lượng, nội dung nhiều nút thắt khó đoán, nhất là khắc họa hình tượng người chiến sĩ Công an Nhân dân luôn hết mình, sẵn sàng dùng tính mạng để nhân dân có cuộc sống bình yên, xã hội phồn vinh. Tác phẩm chính luận này còn hút người xem khi quy tụ dàn diễn viên vừa có thực lực, kinh nghiệm diễn xuất và cả những diễn viên trẻ tài năng gồm Lương Thanh, Hoàng Long, Huyền Trang...
Đáng chú ý, từ ngày 23-12- 2023, Điện ảnh Công an Nhân dân công chiếu phim truyền hình đề tài chính luận– hình sự “Đội điều tra số 7” (dự kiến 100 tập) do NSƯT Mai Hồng Phong đạo diễn. Bộ phim được những người thực hiện dụng công trong việc sáng tạo, dàn dựng chi tiết cầu kỳ với mong muốn đem lại cảm xúc chân thực cho người xem. Trong phim có nhiều cảnh rượt đuổi, hành động, cháy nổ được thực hiện thật 100%, không sử dụng kỹ xảo điện ảnh. Theo chia sẻ của NSƯT Mai Hồng Phong, bộ phim được xây dựng từ chất liệu nội dung các vụ trọng án có thật do lực lượng cảnh sát hình sự điều tra, khám phá thành công. Phim gồm chuỗi vụ án hình sự với những tình tiết vụ án, quá trình phá án logic, gay cấn và các cảnh đuổi bắt tội phạm chân thực.
Có thể nói, phim chính luận với những đề tài gai góc, gắn với những câu chuyện của thời cuộc được dư luận xã hội quan tâm đã, đang được các nhà làm phim Việt theo đuổi những năm qua và hiện tại. NSƯT Đỗ Thanh Hải, Phó Tổng Giám đốc Đài truyền hình Việt Nam chia sẻ: Dù phim chính luận luôn thách thức giới làm nghề bởi sự khô khan, khuôn mẫu, nhưng bằng sự lao động nghiêm túc, sáng tạo và dấn thân, các nhà làm phim cố gắng cởi bỏ vỏ bọc đó, đem đến cho khán giả những bộ phim mang đậm hơi thở thời đại, tạo nhiều cảm xúc với người thưởng thức. Bên cạnh đó, các bộ phim chính luận còn gửi gắm thông điệp lòng tốt sẽ chinh phục mọi người, sự ngay thẳng cuối cùng sẽ chiến thắng. Các giá trị nhân văn ấy giúp phim truyền hình chính luận nước ta vươn cao, bay xa thời gian qua.