Ra đồng tiết cuối đông…
(HPĐT)- Cuối đông. Trời bớt mưa, nhưng vẫn lạnh và thiếu nắng. Nắng nhợt nhạt, thay phiên cùng những cơn mưa nhẹ chợt đến chợt đi. Đất vườn trải qua những ngày dài ngập sũng liên miên giờ vẫn ướt rượt. Dăm chỗ thấp nước tù đọng, mọc lên đầy những thứ rau dại không tên. Vậy nhưng trái với khu vườn còn thiêm thiếp giấc mùa đông, cánh đồng đã thức giấc từ lâu. Nông dân tất bật cày, bừa, gieo sạ cho kịp mùa vụ. Việc nhà nông không thể chờ thời tiết đẹp vì sẽ trễ mùa vụ. Phải nương theo gió theo mưa, theo nắng, theo sương, vừa làm vừa thấp thỏm, loay hoay nhìn đất nhìn trời…
Ảnh: Trương Thúy
Mẹ ngó chừng nắng mỗi ngày. Nắng để xới vườn lên luống trồng rau. Nắng để lúa mới sạ ngoài đồng không bị úng nước. Ba vác cày ra đồng từ những ngày trời còn phập phù mưa. Chỉ manh áo tơi trên lưng, ba chấp nhận đội mưa cùng đôi bò bì bõm cày xong mảnh ruộng. Có hôm lỡ buổi cày, cơm mang cho bữa trưa ăn luôn giữa trời mưa; nước mưa chan thẳng vào bát…
Ngày việc đồng đất chưa được cơ giới hóa, vụ lúa Đông- Xuân chắc là vụ gieo sạ cực nhất. Nhưng tới lúc lúa lên xanh đồng, nhìn cánh đồng đẹp nhất trong năm! Đất nâu phủ choàng tấm thảm xanh mướt mượt, mênh mông xanh tận chân trời. Cuối năm ra đồng vui lắm. Cắm mặt làm, nhưng tai vẫn nghe, miệng vẫn thao thao trò chuyện. Đồng yên tĩnh, lại thêm trống trải, ruộng bên nay nói gì bên kia chẳng nghe được? Nói hoài không hết chuyện. Chuyện Tết nhất đã cận kề, chuẩn bị thế nào, con cháu, anh chị ở xa mấy người về. Rủ nhau đụng lợn, bán gà cúng ông Táo, hỏi chừng nào gói bánh, bác Sáu kêu cho trái dừa khô làm mứt, nội Chín kêu cho bí cho khoai. Một trời chuyện mà chuyện nào cũng vui, cũng hồ hởi, phấn chấn. Mùa cấy dặm cơ bản mấy mẹ mấy chị ra đồng nên "hội bà Tám" đông vui xôm tụ cũng dễ hiểu. Kiểu vừa làm vừa nói đương nhiên… ít mệt. Thời gian trôi vèo vèo, hết buổi lúc nào chẳng biết. Lắm hôm đã tới giờ về mà vẫn rôm rả chưa tan câu chuyện cuối năm…
Ngày tôi còn nhỏ, hay thích theo mẹ ra đồng cuối năm. Dọa nắng, dọa mệt cũng kệ, cứ nhèo nhẹo đòi theo. Theo chơi thôi, chứ đời nào mẹ cho lội ruộng. Đòi mãi mẹ cũng chiều, ừ thì đi, đem theo cái nón ra bờ ngồi chơi. “Tới chừng nắng phải chạy vô nhà bà Tám giữa đồng cho mát nghe chưa!”. Tôi dạ ran cho mẹ yên tâm, chớ sợ gì chút nắng cuối đông. Tôi vốn có danh "con Mực", da dẻ hẩm sì đày nắng khỏi lo đen thêm; còn sợ bệnh ư, đã có cái nón! Ra đồng thời điểm ấy thích lắm: Nghê nga mát mẻ, đã đời hóng chuyện. Chơi thì chơi, có cơ hội tôi cũng tìm cách "lập công" chút đỉnh: nghe bác Sáu hoặc thím Ba cho mạ thì le te bước thấp bước cao chạy xách về ruộng nhà cho mẹ. Tôi chạy lại chạy đi, thở hào hển vậy mà vẫn vui, thi thoảng cười toe còn nghêu ngao hát!
Gió đồng cuối Đông thổi lộng, đột ngột xé toang mây trời lộ ra một mảng thiên thanh lóe nắng. Nắng trên đồng hồng tươi, ấm sực. Lúa trên đồng mênh mang dợn sóng, thẳm xanh ngút ngát đùa lượn tận chân mây. Tất tất thảy đều bồi đắp thêm cho tinh thần lạc quan vốn dĩ, khi một mùa mưa bão nữa đi qua trả lại yên bình, nhường chỗ cho nắng gió cuối Đông về mơ hồ mang theo hơi ấm mùa Xuân. Một năm– từ ấy mới nói lên nghe chừng như lâu lắm nhưng nhìn lại quả có bao nhiêu đâu: Quay qua quay lại, đã tới Tết nữa rồi…/.