Liên kết quản lý, khai thác giá trị di sản

Mọi sự “đầu tiên” luôn khó tránh khỏi những khó khăn, vướng mắc và cả bỡ ngỡ trong triển khai, là thường tình. Nhìn rộng hơn, đặt trong tổng thể phát triển chung, còn nảy sinh thêm những vấn đề trong phối hợp, mà trước đó chưa có khi “mỗi nơi một mâm”, “mạnh ai nấy làm”. Thực tế, liên kết để phát huy thế mạnh giữa các địa phương, cùng nhau phát triển lâu nay vẫn là khâu yếu trong vùng Đồng bằng sông Hồng nói riêng, cả nước nói chung. Thế nên, thực hiện Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, cả nước tổ chức không gian phát triển theo 6 vùng kinh tế, cả Trung ương và địa phương đang đẩy mạnh công tác phối hợp, liên kết, trong đó có việc thành lập Hội đồng điều phối vùng để chỉ đạo, điều hành. Thực tiễn quản lý, khai thác Di sản thế giới “liên tỉnh” Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà sẽ đem lại những bài học, kinh nghiệm quý giá, bổ ích cho cả vùng, cả nước, không chỉ về liên kết quản lý tài nguyên môi trường, phát triển du lịch mà còn rất nhiều lĩnh vực khác.

Nói một cách cụ thể, vịnh Hạ Long - quần đảo Cát Bà cần được khai thác như thế nào, khi cùng mang danh di sản thế giới, phải tuân thủ những khuyến nghị, quy định nghiêm ngặt của UNESCO và các tổ chức quốc tế, nhằm bảo đảm hoạt động du lịch không tác động tiêu cực đến giá trị nổi bật của cụm di sản. Mặt khác, quần đảo Cát Bà còn mang nhiều danh hiệu cao quý khác như UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới; Thủ tướng Chính phủ xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt về danh lam thắng cảnh; Hội đồng Hiệp hội các vịnh đẹp nhất thế giới (MBBW) công nhận vịnh Lan Hạ thuộc quần đảo Cát Bà là một trong các vịnh đẹp nhất thế giới... Vì vậy, Hải Phòng và Quảng Ninh cần bàn bạc, thống nhất, quy định thật rõ về trách nhiệm quản lý, bảo vệ và khai thác, rõ cả quyền lợi được hưởng từ di sản.

Từ lâu, Hải Phòng đã là địa phương đi đầu trong liên kết vùng, trước hết trong phát triển hạ tầng giao thông, làm tốt vai trò cửa ngõ ra biển của cả miền Bắc. Vinh dự là một trong hai địa phương có di sản thế giới đầu tiên thuộc loại này trên cả nước, đi đầu xây dựng hình mẫu, mô hình để từ đó tạo đà, tiếp tục hình thành những cụm di sản, di tích “liên địa phương” tầm thế giới và quốc gia, Hải Phòng càng thấy rõ trách nhiệm trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản, có những định hướng, kế hoạch cụ thể. Trong số 29 nhiệm vụ lớn, trọng tâm trên các lĩnh vực từ nay đến cuối nhiệm kỳ 2020-2025 được Ban Thường vụ Thành ủy xác định, có nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà. Trước đó, nhằm bảo vệ các giá trị đặc sắc riêng có về cảnh quan, môi trường, tự nhiên của quần đảo Cát Bà, thành phố chủ trương xây dựng khu du lịch Cát Bà thành trung tâm du lịch biển xanh, ưu tiên thực hiện dự án tuyến cáp treo Cát Hải - Cát Bà và sử dụng phương giao thông thân thiện môi trường trên đảo Cát Bà; sắp xếp lại hoạt động nuôi trồng thủy sản theo quy hoạch; xử lý nghiêm các sai phạm ảnh hưởng hưởng đến cảnh quan, môi trường các vịnh Cát Bà...

Với tầm nhìn, nỗ lực đó, chắc chắn thời gian tới, Hải Phòng và địa phương bạn có cùng nguồn di sản sẽ tạo ra “luồng gió mới” hiệu quả, thực chất, đưa quần thể Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà không chỉ là danh hiệu, mà trở thành thương hiệu lớn, góp phần khẳng định, lan tỏa giá trị chung của di sản Việt Nam trên toàn cầu.

Bài: Minh Vũ