Bảo tồn đa dạng sinh học của di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà: Huy động cộng đồng chung tay

Cán bộ kiểm lâm tuyên truyền về sự đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia Cát Bà cho du khách quốc tế.

Đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền

Cuộc thi ảnh “Đa dạng sinh học, cảnh quan Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà” năm 2023 do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức thành công rực rỡ với hơn 300 tác phẩm tham gia từ thành viên các CLB nhiếp ảnh, người đam mê ảnh nghệ thuật trong và ngoài thành phố. Rất nhiều hình ảnh đẹp, có nội dung ý nghĩa sâu sắc về chủ đề bảo tồn thiên và đa dạng sinh học, cảnh quan đẹp Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà, phản ánh đa dạng hệ sinh thái điển hình của Cát Bà… được các tác giả dày công thực hiện. Cuộc thi góp phần tuyên truyền bằng hình ảnh đến người dân về cảnh quan, đa dạng sinh học của Cát Bà; từ đó khuyến khích toàn dân chung tay gìn giữ đa dạng sinh học của Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà.

Trước đó, cuộc thi “Sáng tạo các sản phẩm tuyên truyền về Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà bằng rác thải nhựa” năm 2022 do Thành Đoàn phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố tổ chức cũng thu hút hơn 240 bài dự thi, trong đó có 179 sản phẩm dự thi có chất lượng cao. Tác phẩm “Thuyền buồm Vịnh Lan Hạ” của nhóm học sinh Liên đội Trường tiểu học Chu Văn An (huyện Cát Hải) xuất sắc giành giải nhất bảng dưới 18 tuổi. Đây là kết quả tích cực từ quá trình phối hợp thường xuyên giữa Vườn quốc gia Cát Bà với các trường học trên đảo Cát Bà thực hiện chương trình giáo dục môi trường cho tất cả lớp 6 và 7, bao gồm các bài giảng trên lớp, tham quan, vui chơi, thực hành trong Vườn quốc Cát Bà và ngoài trời, nâng cao nhận thức của học sinh trong bảo tồn đa dạng sinh học.

Mới đây nhất, Sở Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo giới thiệu sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử, trải nghiệm gắn với bảo vệ môi trường và hướng nghiệp dành cho học sinh trên địa bàn thành phố. Trong đó, các đơn vị xây dựng sản phẩm tour tham quan Vườn quốc gia Cát Bà và động Trung Trang (huyện Cát Hải) dành cho học sinh. Các em học sinh rất thích thú khi được giới thiệu về nhiều loại cây được trồng trong rừng đặc dụng thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới, được cán bộ kiểm lâm hướng dẫn kỹ năng và kinh nghiệm đi rừng và trực tiếp tham gia làm tiêu bản các loài động thực vật quý hiếm....

Tích cực tổ chức các nhóm bảo tồn cộng đồng

Nhiều năm qua, Vườn quốc gia Cát Bà tập trung nâng cao nhận thức cho cộng đồng địa phương, học sinh, sinh viên và các nhóm đến tham quan Vườn nói riêng, Khu dự trữ sinh quyển quần đảo Cát Bà nói chung. Cùng với đó, Vườn phối hợp với các cơ quan, đơn vị thành lập nhiều nhóm bảo tồn ở cộng đồng, giúp số lượng lớn người dân địa phương tham gia bảo tồn, bảo vệ rừng và các giá trị đa dạng sinh học. Những nhóm bảo tồn ở cộng đồng này cũng góp phần quan trọng làm thay đổi nhận thức của các cộng đồng người dân trên đảo Cát Bà về giá trị của đa dạng sinh học và tầm quan trọng của việc giữ gìn các giá trị của đa dạng sinh học đó. Ông Vũ Hữu Tỉnh, ở thôn 1, xã Gia Luận (huyện Cát Hải) từng là thợ săn, sinh sống bằng hoạt động săn bắt thú rừng tại các cánh rừng trên quần đảo Cát Bà. Năm 2000, Hạt Kiểm lâm Cát Hải kết hợp với Vườn quốc gia Cát Bà, Dự án bảo tồn voọc Cát Bà, UBND các địa phương thuộc vùng đệm, vùng lõi của Vườn quốc gia thành lập các tổ tuần rừng tại các xã. Trong đó, xã Gia Luận được chọn thực hiện thí điểm, ông Tỉnh là một trong số ít người được chọn vận động tham gia tổ tuần rừng. Từ đó đến nay, suốt 23 năm, ông Tỉnh “một lòng một dạ” bảo vệ rừng và đa dạng sinh học nơi đây.

Đó là 1 trong 3 tổ bảo vệ rừng ở 3 xã trên địa bàn đảo Cát Bà với 18 thành viên liên tục thực hiện các hoạt động tuần tra, bảo vệ rừng. Ngoài ra, còn 6 thành viên khác là những người gác voọc sống ở khu vực liền kề ngay với vùng có voọc Cát Bà sinh sống như ông Phạm Văn Đầy, ông Vũ Văn Tăng… Nhiệm vụ của họ là kiểm soát, không cho người lạ vào các khu vực bảo vệ nghiêm ngặt voọc nói riêng, ngăn ngừa tình trạng khai thác tài nguyên rừng, biển trái phép, góp phần rất lớn vào công tác bảo vệ đa dạng sinh học nói chung.

Theo Phó giám đốc Vườn quốc gia Cát Bà Phạm Văn Phúc, nhằm phát huy nhiều hơn nữa vai trò của cộng đồng trong công tác bảo tồn sự đa dạng sinh học Di sản thiên nhiên thế giới quần đảo Cát Bà, nhất là trong nhóm cộng đồng dân cư sinh sống tại vùng đệm, vùng lõi, Vườn quốc gia Cát Bà thực hiện tốt quy chế phối hợp với các xã, thị trấn trên đảo Cát Bà. Cùng với đó, tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng, bảo vệ động vật hoang dã, đổi mới cách thức tuyên truyền như phát thanh, phát tờ gấp, lưu động, thực hiện các chương trình truyền thông, giáo dục môi trường trong trường học và cộng đồng…/.

Bài và ảnh: BẢO NAM