Kinh tế thế giới năm 2024: Nhiều tín hiệu lạc quan
(HPĐT)- Nhiều chuyên gia kinh tế nhận định, 2023 là năm vui đối với kinh tế thế giới khi các số liệu thực tế trong năm đạt cao hơn dự báo. Tuy còn nhiều yếu tố thách thức, nhưng xu hướng này là cơ sở để lạc quan về kinh tế thế giới trong năm 2024.
Cảng hàng hóa ở Rio de Janiero, Brazil. Ảnh: AFP
Xu hướng tích cực
Nền kinh tế thế giới cho thấy khả năng phục hồi sau khi liên tiếp hứng chịu các cú sốc do đại dịch COVID-19, xung đột ở Ukraine và gián đoạn chuỗi cung ứng... Những yếu tố này dẫn tới lạm phát cao kỷ lục và chu kỳ tăng lãi suất cao nhất trong nhiều thập niên. Tuy nhiên, các nền kinh tế trên thế giới thích nghi tốt hơn kỳ vọng.
Theo chỉ số toàn cầu của Fitch Ratings, trong quý 3-2023, tổng sản phẩm quốc nội thế giới cao hơn 9% so với mức trước đại dịch COVID-19. Các doanh nghiệp điều chỉnh lại hệ thống hậu cần, châu Âu giảm phụ thuộc nguồn cung khí đốt từ Nga trong khi lãi suất tăng cao không dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp tăng đột biến. Sức bền này cung cấp nền tảng vững chắc cho năm 2024.
Cuộc chiến chống lạm phát nhiều cam go chứng kiến những thành công nhất định khi chỉ số lạm phát đang giảm nhanh. Báo cáo Triển vọng Kinh tế thế giới của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho thấy, lạm phát cơ bản đang trên đà giảm từ mức 9,2% năm 2022 xuống còn 5,9% năm 2023 và có thể giảm xuống khoảng 4,8% năm 2024. Lạm phát dịch vụ vẫn ở mức cao, nhưng là do thị trường việc làm ổn định và tăng trưởng tiền lương nhanh. Theo đó, các ngân hàng trung ương lớn có khả năng sẽ giảm lãi suất vào đầu năm 2024, sớm hơn so với dự kiến. Đây là tin tốt với nhiều hộ gia đình và doanh nghiệp.
Thế giới cũng chứng kiến sự bùng nổ của thị trường tài chính khi các chỉ số hàng đầu của Phố Wall gần hoặc vượt mức cao kỷ lục trong tháng 12 vừa qua. Thị trường trái phiếu cũng kết thúc năm một cách mạnh mẽ. Cơ hội hạ cánh nhẹ nhàng cho nền kinh tế Mỹ tăng với việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) thành công trong kiểm soát lạm phát mà không gây suy thoái.
Theo dự báo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD), nền kinh tế toàn cầu dự kiến tăng trưởng ở mức 3% trong năm 2023. Mặc dù không phải tất cả nền kinh tế đều được kỳ vọng sẽ tăng trưởng tốt, nhưng nhiều nền kinh tế hứa hẹn triển vọng. Ấn Độ, Mexico và Việt Nam đang hưởng lợi từ sự thay đổi mô hình thương mại và các nhà đầu tư mong muốn tăng đầu tư vào các thị trường này trong năm 2024.
Những yếu tố thách thức
Bất chấp những dấu hiệu lạc quan, nền kinh tế toàn cầu vẫn đối mặt những rủi ro địa chính trị, trong đó có các cuộc xung đột, có khả năng làm gián đoạn thị trường ngũ cốc và đẩy lạm phát tăng trở lại. Cụ thể, trong năm 2024, diễn biến và hậu quả của cuộc xung đột ở Ukraine, nguy cơ xung đột giữa Israel và Hamas lan rộng tại Trung Đông cũng như tình trạng bất ổn ở biển Đỏ và hàng loạt cuộc bầu cử lớn sẽ ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu.
Phân tích của các nhà kinh tế cho thấy năm 2024, các nền kinh tế chiếm 60% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu sẽ chịu tác động của các cuộc bầu cử, như bầu cử Nghị viện châu Âu (EP) vào tháng 6, bầu cử cơ quan lập pháp ở Ấn Độ và Anh. Đáng chú ý, cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ tháng 11-2024 với kết quả được cho là mang tính quyết định đối với phần còn lại của thế giới.
Bên kia bờ Đại Tây Dương, bức tranh có phần kém sáng hơn một chút với câu hỏi đặt ra là liệu kinh tế Liên minh châu Âu (EU) có thoát suy thoái hay không? Theo nhận định của các nhà nghiên cứu kinh tế, Khu vực đồng euro (Eurozone) sẽ tăng trưởng từ 0,3%-0,8%, bao gồm 0,6% - 0,8% đối với Pháp và hơn 0,6% một chút đối với Đức. Hoạt động kinh tế tại nhiều quốc gia thành viên có thể bị ảnh hưởng khi các nước dự kiến hạn chế chi tiêu công để tuân thủ các quy định ngân sách của EU. Tại Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, dân số suy giảm, chi phí lao động tăng, khó khăn trong giao thương với Mỹ đang là những nhân tố khiến vai trò động lực của nước này chững lại và suy giảm niềm tin rằng Bắc Kinh sẽ tiếp tục là động lực cho nền kinh tế thế giới vào năm 2024.
Các chuyên gia đánh giá, lạm phát đang có những diễn biến khá tốt nhưng còn đó những yếu tố không chắc chắn, nhất là liên quan đến tình hình địa chính trị. Xung đột leo thang ở Trung Đông có thể khiến giá dầu tăng thêm hoặc tiếp tục làm gián đoạn hoạt động thương mại toàn cầu. Dù vậy, giai đoạn cấp tính của cuộc khủng hoảng đã kết thúc và lạm phát về cơ bản sẽ chỉ cao hơn một chút so với thập niên trước. Kinh tế toàn cầu tránh được đợt suy thoái mới, cùng với những tín hiệu lạc quan như chi tiêu tiêu dùng tăng, sự phục hồi của sản xuất, tỷ lệ thất nghiệp tiếp tục giảm, lạm phát đang trên đà hạ nhiệt,... đang thúc đẩy niềm tin triển vọng kinh tế toàn cầu tươi sáng vào năm 2024./.