Chuyển mình trong “công dân số”
(HPĐT)- Năm 2023 đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ của người dân thành phố trong tiến trình trở thành “công dân số”. Mỗi người dân đã và đang thay đổi, hình thành thói quen “tư duy số”, “sống số”, “làm việc số”.

Đoàn Thanh niên phường Cầu Tre (quận Ngô Quyền) hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
“Số hóa” đi vào đời sống
Cuộc sống bận rộn, với chị Nguyễn Thị Phương, ở phố Lạch Tray, phường Lạch Tray (quận Ngô Quyền), “chuyển đổi số” thực sự là giải pháp “cứu tinh” giúp chị tiết kiệm nhiều thời gian và tiện lợi hơn trong cuộc sống. Chị Phương bày tỏ: Bây giờ đi chợ, đóng tiền nước, tiền điện, học phí cho các con, chị chỉ cần thao tác trên điện thoại thông minh, vừa tiết kiệm thời gian, vừa an toàn. Một thay đổi lớn khác, mà chị chấm “10 điểm” là việc thực hiện các thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Thay vì trước kia phải xin nghỉ làm 1, thậm chí 2 buổi, đi lại nhiều lần tại bộ phận “một cửa” quận, phường làm thủ tục hành chính (TTHC), nay chị có thể nộp trực tuyến và nhận kết quả tại nhà qua bưu điện… Các thông tin của thành phố, của địa phương, chị cập nhật đều đặn mỗi ngày qua phần mềm Hai Phong Smart, nhóm zalo của tổ dân phố. Chị Phương cảm nhận, việc “số hóa” đi vào cuộc sống ngày càng rõ nét.
Để chuyển đổi số len lỏi vào mọi mặt đời sống là nỗ lực của các sở, ngành, chính quyền địa phương, đơn vị trong năm 2023. Năm qua, các doanh nghiệp viễn thông hoàn thành đưa vào khai thác mới 121 trạm BTS công nghệ 4G, 7 trạm BTS công nghệ 5G , đưa tổng số trạm BTS trên toàn địa bàn lên 2.449 trạm. Từ đó, hạ tầng băng thông rộng di động 4G và 5G phủ đến 100% số huyện, xã trên địa bàn, đáp ứng yêu cầu kết nối, thông tin, liên lạc của người dân, bảo đảm mục tiêu chuyển đổi số của thành phố. Nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu của thành phố được triển khai, kết nối cơ sở dữ liệu Quốc gia về dân cư, hệ thống thông tin quản lý hộ tịch, lý lịch tư pháp, đăng ký doanh nghiệp… góp phần thực hiện tốt công tác giải quyết TTHC. Tính từ ngày đầu năm đến ngày 15-11-2023, 512 nghìn/762 nghìn hồ sơ đề nghị giải quyết TTHC được tiếp nhận là hồ sơ trực tuyến (chiếm 67%). Cùng với đó, 668 TTHC của 13 sở, ngành, 14 quận, huyện được đưa vào thanh toán trực tuyến với tổng số tiền người dân, tổ chức, đơn vị ứng dụng đạt hơn 14,6 tỷ đồng. Trong lĩnh vực y tế, năm 2023, hơn 1,3 triệu lượt tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân được áp dụng tại 184 cơ sở khám bệnh trên toàn thành phố, góp phần thuận tiện hơn cho người dân khi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chíp. Những con số trên cho thấy, năm 2023 chuyển đổi số đi vào mọi mặt của cuộc sống, được người dân đón nhận và ứng dụng mạnh mẽ.
Thay đổi thói quen để làm công dân số
Chuyển đổi số không chỉ yêu cầu công nghệ mà còn đòi hỏi sự thay đổi của nhận thức, thói quen, quy trình và giải pháp làm việc của con người, từ lãnh đạo đến nhân viên các cơ quan, đơn vị đến người dân. Thực tế cho thấy, chuyển đổi số chỉ thành công khi mọi người nhận thức rõ ý nghĩa của vấn đề này. Đâu đó, hiện nay vẫn có những người dân chưa “mở lòng”, thay đổi thói quen với chuyển đổi số. Đơn cử, cán bộ tư pháp phường Thành Tô (quận Hải An) Đoàn Thị Lan thông tin: Thủ tục nào có thể giải quyết trực tuyến là cán bộ trực tiếp nhận hồ sơ hướng dẫn cho người dân đăng ký tài khoản, nộp hồ sơ trực tuyến hoặc nhận kết quả tại nhà qua bưu điện để thuận tiện hơn. Tuy nhiên, cũng có những tình huống “dở khóc dở cười”, vì người dân sau vài lần thao tác không thành lại cho rằng cán bộ làm khó họ. Bởi vậy, đòi hỏi cán bộ tại bộ phận “một cửa” luôn phải trách nhiệm hơn để vận động người dân thay đổi thói quen sử dụng môi trường điện tử số.
Theo Phó giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Vũ Đại Thắng, công dân số được xác định là nhân tố quan trọng trong tiến trình chuyển đổi số, với 3 trụ cột gồm: Chính quyền số, kinh tế số, xã hội số. Từ đó, Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp các sở, ngành, chính quyền địa phương thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, quan tâm trang bị kiến thức, phát triển kỹ năng cần thiết cho người dân; chú trọng phát triển công dân số để người dân hưởng lợi ở 3 nhóm dịch vụ chính là giáo dục, y tế và an sinh xã hội. Năm 2023 cũng đánh dấu là một năm chuyển mình mạnh mẽ của người dân khi thay đổi thói quen trong cuộc sống để trở thành công dân số. Thời gian tới, đơn vị tiếp tục thực hiện các chỉ đạo của UBND thành phố thúc đẩy người dân sử dụng các thành tựu chuyển đổi số nhiều hơn, tăng khả năng giao tiếp số cho người dân. Từ đó, mỗi người dân thực sự được thụ hưởng những lợi ích mà cuộc cách mạng số mang lại./.