Một gia tài nghệ thuật suýt bị lãng quên
(HPĐT)- Là một trong những họa sĩ châu Phi được yêu mến, hâm mộ bậc nhất ở lục địa này trong thế kỷ 20, Ben Enwonwu để lại những tác phẩm mà số phận nổi chìm của bức vẽ, cũng ly kỳ hấp dẫn không kém cuộc đời chính tác giả đã sáng tạo nên…
“Tutu - Mona Lisa của châu Phi”- tác phẩm của Ben Enwonwu.
Năm 2018, phiên đấu giá tại Anh bán thành công bức chân dung “Tutu” vừa được tìm thấy của Ben Enwonwu sau chừng 40 năm thất lạc. Ben Enwonwu thực hiện bức chân dung nổi đình nổi đám này năm 1974, đem triển lãm tại Anh năm 1975 rồi sau đó, tác phẩm hoàn toàn biến mất. Cũng suốt quãng thời gian dài 4 thập niên, nhiều bức vẽ đã được đem ra, giới thiệu là tranh của Ben Enwonwu nhưng không được công nhận. Mãi đến trước khi phiên đấu giá đặc biệt diễn ra, bức chân dung mới được phát hiện tại gia đình ở Anh. Những người con tìm thấy bức tranh trong nhà kho, tra cứu thông tin và hiểu rằng, họ đang sở hữu báu vật đắt giá. Con mắt chuyên môn của nhà đấu giá đã công nhận bức vẽ vừa được giới thiệu là danh tác giới nghệ thuật săn lùng bấy lâu nhưng vô vọng. Cuối cùng, tác phẩm của Ben Enwonwu được bán ra với số tiền 1,8 triệu bảng Anh, gấp nhiều lần giá khởi điểm…
Ben Enwonwu sinh năm 1917 tại Nigeria. Ông từng du học nghệ thuật tại Anh, sinh sống và làm nghề nhiều năm ở châu Âu trước khi trở lại quê hương vào năm 1948. Ben Enwonwu là người tiên phong về nghệ thuật hiện đại ở Nigeria nói riêng, châu Phi nói chung. Thừa hưởng tình yêu với nghệ thuật từ cha một nhà điêu khắc, Ben Enwonwu cũng được làm quen và thực hành nghệ thuật từ khi còn bé. Không chỉ vẽ, Ben Enwonwu còn có nhiều tác phẩm điêu khắc có tính ứng dụng cao, hiện vẫn đang được trưng bày và sử dụng ở quê hương ông. Ben Enwonwu được tôn trọng bởi tài năng và còn vì ông đã dùng nghệ thuật của mình để ủng hộ, góp phần thúc đẩy phong trào giải phóng của người da đen, đề cao bản sắc văn hóa độc đáo của đất nước ông và rộng lớn hơn là cả châu Phi. Bởi vậy, ngay cả khi đã qua đời (vào năm 1994), ở cả Nigeria và Phi châu, Ben Enwonwu vẫn nhận về sự tôn vinh, nhắc nhớ…
“Tutu” - bức tranh thể hiện chân dung một nàng công chúa thuộc một bộ tộc của xứ xở kỳ bí này thường mệnh được danh là “Mona Lisa của châu Phi”. Tác phẩm của Ben Enwonwu hiện được trưng bày tại nhiều bảo tàng, gallery lớn trên thế giới. Điêu khắc của ông cũng được trang trọng đặt tại Toà nhà Quốc hội của đất nước ông. Tròn 30 năm sau ngày giữ biệt cõi thế, những câu chuyện, giai thoại về Ben Enwonwu và cả tinh thần nghệ thuật tiến bộ của ông còn đang hiện diện ở châu Phi ngày nay…/.