Đẩy mạnh công tác cấp phép khai thác tài nguyên nước: Hạn chế thất thoát ngân sách

Ngày 6-11-2023, Nhà máy nước sạch xã Tiên Cường thuộc Công ty CP Thương mại và Xây dựng Hùng Huy được cấp giấy phép khai thác nước mặt. Công ty có quy mô khai thác 1.800 m3/ngày, đêm; nguồn nước khai thác nước mặt sông Luộc, đoạn qua địa bàn xã Tiên Cường (huyện Tiên Lãng). Đây là một trong 8 đơn vị được cấp phép khai thác nước mặt trong năm 2023 trên địa bàn thành phố. Cùng với việc cấp phép khai thác, ngày 27-11-2023, doanh nghiệp này được phê duyệt vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt.

Cấp phép khai thác kết hợp xác định vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt là giải pháp bảo đảm, xác định rõ trách nhiệm, quyền lợi của doanh nghiệp được cấp phép và đơn vị liên quan trong việc bảo vệ khu vực lấy nước phục vụ sản xuất nước sạch. Như Công ty CP Cấp nước Hải Phòng có 8 điểm khai thác nước mặt từ công trình thủy lợi. Trước năm 2018, doanh nghiệp ký hợp đồng mua nước thô với Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi. Năm 2018, công ty được cấp phép khai thác tài nguyên nước. Cùng với đó, ngành chức năng phối hợp xác định và công bố vùng bảo hộ vệ sinh khu vực lấy nước sinh hoạt cho các đơn vị sản xuất nước sạch thuộc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng. Đây là cơ sở để việc bảo vệ tài nguyên nước hiệu quả, rõ ràng hơn.

Theo Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Chu Thanh Lương, Luật Tài nguyên nước năm 2012 và Nghị định số 82/2017/NĐCP quy định, các tổ chức, cá nhân khai thác nước mặt để sản xuất, kinh doanh, làm dịch vụ đều phải xin cấp phép và thực hiện nộp thuế, phí, tiền cấp quyền. Việc cấp giấy phép không chỉ là căn cứ để kiểm tra, giám sát và thu thuế, phí mà còn tránh tình trạng làm suy thoái, ô nhiễm nguồn nước. Tuy nhiên, có thời gian dài, việc cấp phép sử dụng tài nguyên nước chưa được chú trọng.

Sau khi UBND thành phố ban hành Chỉ thị số 33/CTUBND, công tác quản lý hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước của thành phố có thay đổi tích cực. Trong 12 năm (từ năm 2005 đến 2017), cả thành phố cấp 32 giấy phép khai thác sử dụng nước mặt, nước dưới đất. Nhưng từ năm 2018 đến nay, chỉ trong 5 năm, toàn thành phố cấp thêm 81 giấy phép khai thác, sử dụng nước mặt; tăng gấp 3,5 lần so với giai đoạn trước. Nguồn thu từ tài nguyên nước tăng lên. Từ năm 2017 đến nay, UBND thành phố ban hành 70 quyết định phê duyệt tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước với tổng số tiền hơn 110 tỷ đồng. Đến hết ngày 30-11-2023, Cục Thuế thành phố thu hơn 67,8 tỷ đồng tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước.

Chấm dứt tình trạng sử dụng nước trái pháp luật

Mặc dù việc cấp phép khai thác tài nguyên nước có những chuyển biến tích cực, nhưng còn tình trạng tổ chức, cá nhân dùng nước nhưng chưa trả tiền. Các tổ chức, cá nhân chưa được cấp giấy phép đều không có phương tiện giám sát lưu lượng khai thác nước thực tế nên không có căn cứ tính toán sản lượng khai thác, làm thất thoát tài nguyên và ngân sách.

Từ thực tế này, ngày 26-4- 2023, Chủ tịch UBND thành phố phê duyệt Kế hoạch số 137/KH-UBND về việc cấp giấy phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước và phê duyệt tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước trên địa bàn thành phố, giai đoạn 2023- 2028. Theo đó, UBND thành phố yêu cầu ngành chức năng, các đơn vị và địa phương liên quan thống kê, rà soát, lập danh sách các tổ chức, cá nhân đang khai thác sử dụng tài nguyên nước lập hồ sơ xin phép khai thác, hồ sơ xin phê duyệt tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước theo quy định của pháp luật. Phấn đấu đến hết năm 2028, thành phố cấp giấy phép tất cả công trình khai thác, sử dụng tài nguyên nước đủ điều kiện, chấm dứt tình trạng khai thác, sử dụng tài nguyên nước trái pháp luật.

Thực hiện Kế hoạch 137, đến hết năm 2023, Sở Tài nguyên và Môi trường rà soát, kiểm tra đối với 34 đơn vị khai thác tài nguyên nước hiện chưa được cấp phép, đồng thời có công văn đôn đốc đơn vị thực hiện lập hồ sơ cấp phép khai thác. Bước đầu, 3 đơn vị hoàn thành việc lập hồ sơ, gửi Sở Tài nguyên và Môi trường thẩm định. Cùng với việc thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về tài nguyên nước, Sở tiến hành thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về tài nguyên nước, xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm, chây ỳ không lập hồ sơ xin cấp phép sau khi được kiểm tra, nhắc nhở và hướng dẫn thực hiện. Các sở, ngành, địa phương quan tâm giải quyết thủ tục hành chính liên quan hồ sơ xin cấp phép khai thác, sử dụng; bản kê khai tính tiền cấp quyền khai thác tài nguyên nước thuận lợi, nhanh chóng.

Với sự chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt từ thành phố, lộ trình thực hiện cụ thể, công tác cấp phép khai thác tài nguyên nước bảo đảm hoàn thành đúng mục tiêu đề ra, chấm dứt hoàn toàn tình trạng “xài chùa” nguồn nước diễn ra nhiều năm nay.