Liên kết sản xuất lúa giữa nông dân và doanh nghiệp: Tăng tính chuyên nghiệp, hiệu quả
(HPĐT)- Theo báo cáo của cơ quan chức năng, hiện nay trên địa bàn thành phố có hơn 1.500 ha diện tích sản xuất lúa chất lượng cao liên kết với doanh nghiệp. Sự hợp tác này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất, mà còn giúp nông dân từng bước chuyên nghiệp sản xuất hàng hóa, đáp ứng nhu cầu thị trường.
Công ty cổ phần Đầu tư Hải Âu Việt liên kết nông dân sản xuất lúa trên ruộng rươi tại xã Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy).
Xu hướng mở rộng hợp tác
Vài năm trước, nông dân chủ yếu sản xuất các giống lúa thông thường như BC, nếp 87, TBR225, Thái Xuyên 111, Đông A1… phục vụ nhu cầu tiêu dùng tại địa phương hoặc bán cho các thương lái nếu dư thừa. Tuy nhiên, gần đây, tại các vùng canh tác, nhiều diện tích lúa chất lượng là các giống cho gạo ngon, bán được giá cao như ST25, Hạt ngọc 9, RVT, Đài Thơm… được nông dân liên kết sản xuất với doanh nghiệp, đem lại thu nhập cao. Như DS1 là giống lúa chất lượng do Công ty TNHH An Đình đưa vào liên kết sản xuất với nông dân từ vụ xuân năm 2023. Diện tích ban đầu sản xuất thử nghiệm chỉ vài ha ở xã Trấn Dương (huyện Vĩnh Bảo), nhưng đến vụ mùa 2023 mở rộng lên 360 ha. Anh Trần Mạnh Hùng, ở xã Trấn Dương cho biết, không chỉ với giống lúa DS1, nhiều giống lúa khác anh cũng liên kết doanh nghiệp sản xuất, mỗi vụ doanh thu đạt hơn 1 tỷ đồng.
Tương tự, chị Nguyễn Thị Dung, ở xã Ngũ Phúc (huyện Kiến Thụy), thời gian đầu chỉ có vài ha liên kết doanh nghiệp canh tác lúa ruộng rươi, đến vụ mùa năm 2023 mở rộng lên 25 ha với nhiều giống lúa chất lượng cao được đưa vào sản xuất như: DS1, HD897, Long Hương , TBR87, Sao Vàng... Theo khảo sát của Trung tâm Khuyến nông và Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, bên cạnh các huyện Tiên Lãng, Vĩnh Bảo, gần đây tại nhiều huyện khác như An Dương, An Lão, Kiến Thụy, Thủy Nguyên cũng có doanh nghiệp liên kết sản xuất lúa với nông dân, diện tích ngày càng mở rộng. Ước tính diện tích liên kết vụ mùa năm 2023 là hơn 1.500 ha. Khi liên kết sản xuất với doanh nghiệp, đòi hỏi nông dân phải có trình độ canh tác cao, biết ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, áp dụng cơ giới hóa đồng bộ, sử dụng các loại phân bón thế hệ mới..
Tạo điều kiện để liên kết hiệu quả, lâu dài
Nhiều bà con phản ánh, mặc dù mong muốn mở rộng diện tích liên kết sản xuất với doanh nghiệp, nhưng hiện họ gặp khó khăn do thiếu kinh phí mua sắm máy móc. Nông dân có nhu cầu vay vốn theo Nghị quyết 15 của HĐND thành phố về cơ chế chính sách khuyến khích nông nghiệp, thủy sản nhưng việc sản xuất lúa không có trong danh mục được hỗ trợ. Để liên kết sản xuất với doanh nghiệp, nông dân phải có diện tích canh tác lớn, cần thu gom, thuê ruộng bỏ hoang. Nhưng thực tế, do cơ chế, chính sách còn hạn chế, nên họ luôn trong tâm trạng thấp thỏm vì dễ bị đòi lại ruộng bất cứ lúc nào trong khi đầu tư cải tạo sản xuất mất nhiều chi phí...
Từ thực tế trên, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hải Phòng Nguyễn Ngọc Tuất thông tin, Sở sẽ tổng hợp các kiến nghị của nông dân trong quá trình sản xuất, tham mưu với thành phố sửa đổi cơ chế hỗ trợ theo Nghị quyết 15 HĐND thành phố linh hoạt hơn; chỉ đạo các cơ quan chức năng hỗ trợ nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, kết nối với doanh nghiệp, tiếp cận các nguồn kinh phí từ các dự án khuyến nông. Thời gian qua, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng tranh thủ kinh phí bảo vệ đất lúa, dự án khuyến nông quốc gia hỗ trợ nông dân thường xuyên tập huấn nông dân kỹ thuật canh tác tại đầu bờ theo hình thức “cầm tay chỉ việc”…
Về phía doanh nghiệp, để bảo đảm mối liên kết sản xuất bền chặt, hiệu quả, nhiều đơn vị luôn bám sát, đồng hành nông dân trong suốt quá trình sản xuất, như tổ chức khảo sát nhu cầu, cung cấp giống tốt, hỗ trợ nông dân triển khai các khâu canh tác, phí vận chuyển trong lúc thu hoạch, rút kinh nghiệm để làm tốt hơn...
Chính quyền các địa phương hiện nay cũng nhận thức tầm quan trọng của liên kết sản xuất giữa nông dân và doanh nghiệp, nên tích cực phối hợp cơ quan chức năng tổ chức tập huấn sản xuất đáp ứng điều kiện, yêu cầu theo hợp đồng của doanh nghiệp, vận động bà con tham gia. Một số địa phương sẵn sàng làm “trọng tài” giữa hai bên, tạo điều kiện để nông dân liên kết sản xuất bền vững với doanh nghiệp. Chủ tịch UBND xã Tú Sơn (Kiến Thụy) Đồng Duy Cường cho biết, hỗ trợ HTX Ba Nhất liên kết sản xuất lúa theo hướng công nghệ cao, chính quyền địa phương vận động, đứng ra xác nhận để nông dân yên tâm cho doanh nghiệp thuê mượn ruộng đất sản xuất.