Qua hoạt động giám sát thực hiện pháp luật lao động tại doanh nghiệp: Kiến nghị bảo đảm quyền lợi công nhân

Việc bảo đảm thực hiện quy định pháp luật về lao động và các phúc lợi giúp công nhân yên tâm gắn bó với doanh nghiệp.

Trong ảnh: Chuẩn bị bữa ăn ca cho công nhân tại Công ty TNHH Điện tử Chilisin (Khu công nghiệp VSIP).

Chưa nâng lương theo vị trí việc làm cho lao động trực tiếp

12 đơn vị được giám sát gồm 5 doanh nghiệp thuộc Công đoàn Khu Kinh tế, 2 doanh nghiệp thuộc Công đoàn ngành Công Thương, 2 doanh nghiệp thuộc LĐLĐ huyện Tiên Lãng và 3 doanh nghiệp thuộc LĐLĐ huyện Thủy Nguyên. Trưởng Ban Chính sách pháp luật và Quan hệ Lao động LĐLĐ thành phố Vũ Ngọc Thức thông tin, qua giám sát cho thấy nhiều đơn vị còn vi phạm trong thực hiện xây dựng thang, bảng lương, đóng bảo hiểm xã hội, sử dụng hợp đồng tập sự chưa đúng quy định …

Phổ biến nhất là các doanh nghiệp có xây dựng hệ thống thang, bảng lương theo vị trí việc làm và bậc lương, nhưng thực tế chỉ thực hiện tại bộ phận gián tiếp; còn bộ phận lao động trực tiếp hầu như không nâng lương định kỳ, chủ yếu sử dụng mức lương cơ bản để đóng bảo hiểm xã hội (BHXH). Có công ty còn chưa xây dựng thang bảng lương theo vị trí việc làm như Công ty TNHH Hang tai Hải Phòng; Công ty TNHH Điện máy Đại Dương (Khu công nghiệp An Dương). Hầu hết các doanh nghiệp xây dựng khoảng cách các bậc lương, thời gian để nâng bậc lương theo thang, bảng lương đã xây dựng không có tính chất động viên, tạo động lực cho người lao động. Cụ thể, để đạt được bậc 6 trong thang bảng lương, người lao động phải mất 20 năm, trong khi số tiền lương chênh lệch giữa bậc 1 và bậc 6 không nhiều.

Kết quả giám sát cũng phát hiện nhiều doanh nghiệp thực hiện hợp đồng thử việc chưa đúng với quy định tại Điều 25 Bộ luật Lao động năm 2019. Có doanh nghiệp vi phạm khá nhiều quy định như tại Công ty TNHH Lian Yue (Khu công nghiệp An Dương). Theo kết quả giám sát, công ty đã xây dựng thang, bảng lương và thực hiện quy chế nâng lương cho lực lượng lao động gián tiếp, chưa thực hiện cho lực lượng lao động trực tiếp; bố trí lao động làm thêm giờ, số giờ làm thêm vượt quá thời gian quy định; tại một số tháng công ty đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động chưa đầy đủ (thiếu 85-186 người/tháng). Công ty cũng thực hiện hợp đồng thử việc chưa đúng quy định…

Công đoàn Khu Kinh tế thường xuyên tổ chức nắm bắt thông tin, hướng dẫn công đoàn cơ sở thực hiện tốt các quy định về pháp luật lao động. Trong ảnh: Cán bộ Công đoàn Khu Kinh tế tìm hiểu tình hình tại Công ty TNHH H&T (Khu công nghiệp An Dương).

Phát huy vai trò giám sát của tổ chức công đoàn

Mỗi cuộc giám sát tại doanh nghiệp, ngoài thành phần là Thường trực LĐLĐ thành phố, Ban Chính sách pháp luật và Quan hệ lao động LĐLĐ thành phố, còn có đại diện công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở, Ban Văn hóa- Xã hội HĐND thành phố, Sở Lao độngThương binh và Xã hội; Bảo hiểm xã hội thành phố, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố, nhằm bảo đảm công tác giám sát được toàn diện theo Quyết định 217- QĐ/TW ngày 12-12-2013 của Bộ Chính trị về “Quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các đoàn thể chính trị, xã hội”. Thông qua giám sát, đoàn chỉ rõ những hạn chế, bất cập cần khắc phục và kiến nghị đối với doanh nghiệp, công đoàn cơ sở và các sở, ban ngành thành phố, đơn vị liên quan. Cụ thể, Đoàn giám sát kiến nghị chung các doanh nghiệp thực hiện nghiêm việc nâng lương định kỳ cho lao động trực tiếp theo thang, bảng lương đã xây dựng để tạo động lực phấn đấu cho người lao động; đóng bảo hiểm xã hội ở mức lương mới được nâng. Đồng thời các doanh nghiệp cần thực hiện đúng hợp đồng thử việc đối với người lao động theo Điều 25 Bộ luật Lao động năm 2019 (thời gian thử việc đối với từng yêu cầu công việc, trình độ, nhất là lao động phổ thông), thực hiện đóng BHXH, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp đầy đủ cho người lao động theo đúng quy định của Luật BHXH năm 2014. Đoàn cũng kiến nghị BHXH thành phố giao BHXH huyện An Dương làm việc với doanh nghiệp xác minh, làm rõ những lao động thử việc, tập sự chưa tham gia, tham gia BHXH chưa theo quy định. Theo Phó chủ tịch Công đoàn Khu Kinh tế Nguyễn Hồng Quang, sau giám sát, một số doanh nghiệp thuộc Khu Kinh tế đã có khắc phục bước đầu, như việc đóng BHXH đúng quy định.

Đối với hệ thống công đoàn cấp trên trực tiếp như Công đoàn Khu Kinh tế, Công đoàn ngành Công Thương, LĐLĐ các huyện Tiên Lãng, Thủy Nguyên, Đoàn giám sát kiến nghị các đơn vị hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng thang, bảng lương tiến bộ, quy chế nâng lương, khen thưởng đủ tạo động lực để người lao động gắn bó với đơn vị. Quan trọng nhất là Ban Chấp hành các công đoàn cơ sở phát huy vai trò trong công tác tham mưu, thương lượng ký kết thỏa ước lao động tập thể để người lao động có nhiều phúc lợi hơn như chất lượng bữa ăn ca, nghỉ mát hằng năm..., nâng chất lượng thỏa ước từ loại B trở lên. Đồng thời thực hiện trách nhiệm của công đoàn cơ sở trong việc tham gia xây dựng và giám sát thực hiện thang, bảng lương, định mức lao động, quy chế trả lương, thưởng… cho người lao động.

Phó chủ tịch Thường trực LĐLĐ thành phố Bùi Thị Ngọc, Trưởng Đoàn giám sát thông tin, sau giám sát, LĐLĐ thành phố tiếp tục theo dõi việc khắc phục các kiến nghị Đoàn đã nêu tại doanh nghiệp, công đoàn cơ sở nhằm bảo đảm việc giám sát đạt kết quả, có chuyển biến tích cực sau giám sát tại các đơn vị.

BÀI VÀ ẢNH: ĐỨC ANH