Khởi nguồn từ trái tim không vụ lợi
(HPĐT)- Dù đã giã biệt cuộc đời gần 20 năm, nhưng dấu ấn của họa sĩ Mai Văn Hiến vẫn ăm ắp trong gian phòng nhỏ vợ chồng con gái ông đang sinh sống, ở ngôi biệt thự số 65 phố Nguyễn Thái Học (quận Đống Đa, Hà Nội) - nơi một thời từng lưu dấu ấn của nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng Việt Nam như nhạc sĩ Đỗ Nhuận, họa sĩ Nguyễn Sáng, họa sĩ Nguyễn Tư Nghiêm…
Tác phẩm "Tiếng hát mùa chiến dịch" của họa sĩ Mai Văn Hiến.
Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đang lưu giữ nhiều tác phẩm của họa sĩ Mai Văn Hiến. Nhìn vào những tác phẩm đó, người xem có thể mường tượng những đóng góp của các họa sĩ theo trào lưu hiện thực xã hội chủ nghĩa với nền nghệ thuật cách mạng Việt Nam.
Năm 1943, tròn 20 tuổi, Mai Văn Hiến từ quê nhà Tiền Giang ra Hà Nôi theo học khóa 17, Trường cao đẳng mỹ thuật Đông Dương. Trong hào khí của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Mai Văn Hiến tham gia vẽ tranh cổ động, làm tuyên truyền rồi sau đó gia nhập quân đội. Thời gian hoạt động năng nổ này, trực tiếp theo sát nhiều chiến dịch có diễn tiến ác liệt trên chiến trường, Mai Văn Hiến lưu trong ký ức ngồn ngộn chất liệu hiện thực để trở thành nguồn cảm hứng cho hàng loạt sáng tác đặc sắc về Bác Hồ, anh bộ đội Cụ Hồ và khung cảnh sinh hoạt thắm tình quân dân… Vẽ gì, đề tài nào, ông cũng giúp công chúng dễ hiểu, dễ cảm, dễ dàng thấm được giai điệu trữ tình trong tác phẩm. Tự nhiên và dung dị, hội họa Mai Văn Hiến như bản thân cuộc sống đang diễn ra hằng ngày, hằng giờ chung quanh mỗi con người…, do được khởi nguồn từ trái tim không vụ lợi.
Là người con miền Nam, nhưng gần trọn cuộc đời sinh sống, sáng tác tại Hà Nội, tác phẩm của ông luôn thấm đẫm vẻ trìu mến, an bình của nông thôn miền Bắc. Trong bức tranh "Tiếng hát mùa chiến dịch" (vẽ năm 1994, khổ 120x180cm) hiện trưng bày tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, tái hiện quang cảnh diễn ra hơn 30 năm trước, Mai Văn Hiến biểu hiện được sự gắn kết của tình quân dân, sự đùm bọc sẻ chia giữa những người lính đang chuẩn bị bước vào trận chiến mới và người dân nơi đơn vị dừng chân. Vẽ sơn dầu, bột màu, màu nước hay lụa, tranh Mai Văn Hiến luôn là hiện thực mà con người muốn nâng niu, níu giữ trong thẳm sâu tâm hồn mình.
Sinh năm 1923, mất năm 2006, họa sĩ Mai Văn Hiến đúng nghĩa là người nghệ sĩ - chiến sĩ, hết lòng với cả nghệ thuật, với công việc cách mạng giao phó và với cả cuộc đời. Trong ký ức của người con gái cả, Mai Văn Hiến là người giỏi tiếng Pháp, vui tính, hài ước, luôn bao dung đồng cảm với con người, y như hiện thân nghệ thuật của ông dành lại cho cuộc đời./.