Ngăn chặn hàng giả, hàng nhái dịp cuối năm

Cán bộ Cục Quản lý thị trường thành phố kiểm tra phát hiện giày dép giả thương hiệu tại phố Cát Bi, quận Hải An tháng 3-2023. Ảnh: Cơ quan Quản lý thị trường cung cấp

Khó phân biệt thật, giả

Sát Tết Nguyên đán Giáp Thìn, chị Nguyễn Hải Như ở phố Văn Cao, phường Đằng Giang (quận Ngô Quyền) thấy nhiều trang bán hàng trên facebook giảm giá các loại mỹ phẩm nên đặt mua 1 lọ dưỡng chất của hãng Estee Lauder (Hoa Kỳ) dung tích 50 ml giá 1,6 triệu đồng, để dưỡng da, trong khi giá gốc là 3,7 triệu đồng. Song, khi mua về, chị nghi ngờ đây là hàng nhái. Chị Như phản ánh: Hàng không có tem nhãn phụ tiếng Việt. Vỏ hộp khá giống với sản phẩm chính hãng, nhưng dung dịch trong sản phẩm có màu sáng và loãng hơn loại chị đang dùng, mua chính hãng. “Không dùng thì tiếc tiền mà dùng thì lo ngại sản phẩm giả”- chị Như thở dài cho biết thêm.

Những trường hợp mua hàng như chị Như không hiếm khi các hình thức thương mại điện tử bùng nổ hiện nay. Theo thống kê của Cục Quản lý thị trường thành phố, năm 2023, cơ quan kiểm tra 773 vụ (tăng 11,87% so với năm 2022). Tổng số vụ xử lý là 423 vụ (tăng 50% so với năm 2022). Số tiền phạt vi phạm hành chính là hơn 3,5 tỷ đồng (tăng 110,18% so với năm 2022). Trong đó, riêng công tác chống sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, vi phạm sở hữu trí tuệ, có 56 vụ bị xử lý, tổng số tiền phạt hơn 687 triệu đồng; công tác kiểm tra, xử lý kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc có 6 vụ bị xử lý, tổng số tiền phạt là hơn 626 triệu đồng. Đơn cử, vụ hàng nghìn đôi giày, dép các loại có dấu hiệu giả mạo các nhãn hàng trị giá hơn 1,5 tỷ đồng tại cửa hàng ở phố Cát Bi (quận Hải An) được Đội QLTT số 7 phát hiện tháng 3-2023. Hiện, cơ quan chức năng đã có quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can Nguyễn Văn Khoa, ở xã Đông Hưng (huyện Tiên Lãnh) về tội buôn bán hàng hóa giả mạo nhãn hiệu để bảo đảm xử lý nghiêm theo pháp luật.

Theo Chủ tịch Hội đo lường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thành phố Nguyễn Bình Minh: Để phân biệt hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, người tiêu dùng quan sát theo vỏ bao bì. Nếu là hàng nhập khẩu, thì phải có tem nhãn phụ tiếng Việt. Mã vạch và mã QR đều có thể tra cứu bằng điện thoại thông minh để kiểm tra có phải hàng chính hãng không. Quan trọng người tiêu dùng cần có kiến thức và thái độ ứng xử tẩy chay với hàng nhái, hàng giả, hàng kém chất lượng. Hiện, tình trạng hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng diễn biến phức tạp, nhất là tại thị trường “bán hàng online” trên các mạng xã hội. Do đó, bên cạnh nỗ lực quản lý của cơ quan nhà nước, mỗi doanh nghiệp cần chủ động khảo sát thị trường, sớm phát hiện cơ sở, tụ điểm làm giả sản phẩm để thông báo cho cơ quan chức năng giải quyết.

Cần sự phối hợp từ người dân

Theo Cục trưởng Cục QLTT thành phố Trần Thành Vin: Các hoạt động sản xuất, tiêu thụ hàng giả xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi tập trung nhiều vào các mặt hàng điện tử, quần áo, túi xách, giày dép… Thời gian tới, Cục QLTT thành phố phối hợp với các sở, ngành, địa phương, các lực lượng chức năng như công an, hải quan, cục thuế, bộ đội biên phòng nâng cao hiệu quả trong công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Để ngăn ngừa buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, ngày 25- 12-2023, Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị số 16/CT-BCT. Theo đó, yêu cầu lực lượng QLTT tập trung tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, trong đó có hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng kém chất lượng. Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) sẽ tăng cường rà soát các mạng xã hội, sàn giao dịch, ứng dụng thương mại điện tử phát hiện, phối hợp với các lực lượng chuyên ngành thanh, kiểm tra, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm.

ừ góc độ pháp lý, luật sư Trần Thị Kim Dung, Trưởng văn phòng luật sư Dung Trần và cộng sự (Đoàn luật sư thành phố) thông tin: Điều 76 Bộ luật Hình sự quy định về trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với 33 tội danh, trong đó có tội về sản xuất buôn bán hàng giả… Vì vậy, ngoài việc nhanh chóng phát hiện, xử phạt cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng nhái, cơ quan chức năng cần xem xét xử lý hình sự đối với pháp nhân thương mại khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm để tạo sự răn đe nghiêm khắc. Công tác đấu tranh chống hàng giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc là nhiệm vụ lâu dài và vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, với nỗ lực, quyết tâm trong công tác đấu tranh, sự đồng thuận của xã hội, sự phối hợp có hiệu quả của nhiều cơ quan, ban, ngành, sự thông tin từ người dân, tin rằng, vấn nạn này sẽ ngày một hạn chế, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng.

BÀI: TUỆ MINH