Ứng dụng vi phẫu tạo hình trong nối chi thể đứt rời: Giải pháp phục hình hiệu quả cao đối với người bệnh
(HPĐT)- Mới đây, các bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp phối hợp Bệnh viện Nhân dân 115 (thành phố Hồ Chí Minh) lần đầu thực hiện thành công ca phẫu thuật vi phẫu tạo hình chuyển ngón chân lên tái tạo ngón tay tại Hải Phòng. Ca phẫu thuật mở ra hướng đi mới về ứng dụng vi phẫu tạo hình trong nối chi thể đứt rời, đem lại cơ hội phục hình hiệu quả cao đối với người bệnh, nhất là ở Hải Phòng có nhiều trường hợp lao động bị đứt chi thể do tai nạn lao động.

Kíp phẫu thuật chuyển ngón chân lên để tạo hình ngón tay cho người bệnh.
Chuyển ngón chân lên tái tạo ngón tay cái
Sau một tuần thực hiện ca phẫu thuật, sức khỏe người bệnh T.V.T., 36 tuổi, ở xã Tân Thọ, huyện Nông Cống (tỉnh Thanh Hóa) dần hồi phục. Ngón tay cái ở bàn tay phải được chuyển từ ngón chân thứ 2, bàn chân phải lên có thể co gập khiến người bệnh rất phấn khởi. Được biết, vào tháng 7-2023, khi đang lao động tại một doanh nghiệp cơ khí trên địa bàn huyện An Lão, anh T. bị máy dập nghiền nát ngón cái bàn tay phải, được phẫu thuật làm mỏm cụt. Sau khi mất đi ngón tay cái, người bệnh đau nhiều và không thể quay lại lao động. “Khi đến Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, tôi được các bác sĩ thăm khám, hội chẩn và thực hiện phẫu thuật bởi các chuyên gia giỏi, giúp bàn tay tôi lành lặn, ngón tay có thể co duỗi, cầm nắm, sau này có thể lao động trở lại”, anh T. chia sẻ.
TS.BS Nguyễn Đức Thành, Trưởng Khoa Điều trị theo yêu cầu cho biết: Trước đây, ê-kíp tạo hình vi phẫu của bệnh viện thực hiện hơn 100 ca nối chi thể đứt rời thành công, nhưng đây là ca phẫu thuật chuyển ngón chân lên tạo hình ngón tay đầu tiên tại bệnh viện cũng như tại Hải Phòng. Trong 6 giờ đồng hồ phẫu thuật, dưới sự hướng dẫn trực tiếp về chuyên môn của chuyên gia, 2 kíp bác sĩ tiến hành song song việc chuẩn bị nơi nhận ngón tay phải và thiết kế theo đường rạch da hình chữ V., dích dắc để lấy ngón chân thứ 2 bàn chân phải, sau đó chuyển lên tạo hình ngón tay, nối xương, nối mạch máu thần kinh bằng kính vi phẫu.
Trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn cho các đồng nghiệp tại Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp, BSCK2 Nguyễn Cao Viễn, Trưởng Đơn vị vi phẫu, Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Nhân dân 115 (thành phố Hồ Chí Minh) thông tin: Bàn tay rất quan trọng, có chức năng cầm nắm, gấp duỗi, vận động của người bình thường. Bàn tay chia làm 2 nhóm: các ngón dài và ngón tay cái. Khi người bệnh bị cụt ngón tay cái, sẽ giảm nhiều chức năng lao động. Qua phẫu thuật hàng nghìn ca bệnh bằng vi phẫu tạo hình lấy bộ phận đang bình thường chuyển lên bộ phận đang bệnh lý bảo đảm chức năng, sự sống của bộ phận cấy ghép, bác sĩ Viễn cho biết, khi chuyển ngón chân lên ngón tay, thường sau 7 ngày, người bệnh có thể vận động ngón tay; khoảng 9 tháng đến một năm người bệnh có cảm giác ngón tay và khoảng hơn một năm thì gần như bàn tay người bệnh quay trở lại chức năng lao động bình thường.
Mang lại ý nghĩa xã hội sâu sắc
Các tổn thương đứt rời bộ phận cơ thể do tai nạn lao động, tai nạn giao thông thường hay gặp ở các nước đang phát triển, như ở Việt Nam nói chung, Hải Phòng nói riêng. Trong thực tế, dù không mong muốn nhưng thỉnh thoảng các bác sĩ gặp phải trường hợp người bệnh bị đứt rời các ngón tay, ngón chân do sử dụng các loại máy cắt, máy cưa. Trước đây, với mỗi trường hợp bị đứt rời chi thể này, xã hội lại có thêm một người thương tật nặng vĩnh viễn. Đến nay, phần lớn nạn nhân bị đứt rời ngón tay, ngón chân và những phần khác của cơ thể khác được phẫu thuật tạo hình vi phẫu, mở ra hy vọng điều trị phục hình, tái tạo lại phần chi thể bị mất, giúp họ có thể lao động trở lại, xóa đi mặc cảm về sự khiếm khuyết của cơ thể. Vi phẫu tạo hình, chuyển vạt cũng được ứng dụng trong phẫu thuật sọ não, điều trị một số loại ung thư… Để có thể thực hiện các ca vi phẫu tỉ mỉ này không chỉ đòi hỏi máy móc, kính hiển vi phẫu thuật hiện đại, mà bác sĩ phải có tay nghề chuyên sâu, nhất là sự tận tâm với người bệnh.
Lý giải việc từ thành phố Hồ Chí Minh ra Hải Phòng hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật chuyên sâu cho các đồng nghiệp, BSCK2 Nguyễn Cao Viễn đánh giá, đội ngũ bác sĩ ở Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp được đào tạo bài bản, có khả năng tiếp nhận kỹ thuật khó này. Hơn nữa, trách nhiệm của người thầy thuốc không chỉ là làm chủ kỹ thuật, còn chia sẻ kinh nghiệm cho người khác. Với việc chuyển giao kỹ thuật này, người dân có hoàn cảnh khó khăn không có điều kiện lên Hà Nội, tới thành phố Hồ Chí Minh vẫn có thể phẫu thuật ngay tại Hải Phòng. “Mục đích là thay vì để người dân tốn kém chi phí, thời gian đi lại, chúng tôi hỗ trợ, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật mới cho đồng nghiệp, góp phần giúp được nhiều người dân địa phương, nhất là người có hoàn cảnh khó khăn”, bác sĩ Viễn cho biết. Còn theo Phó giám đốc Bệnh viện hữu nghị Việt Tiệp Nguyễn Thế May, việc mời gọi các chuyên gia đến chuyển giao kỹ thuật mới cũng góp phần giúp các bác sĩ của bệnh viện có cơ hội được cập nhật nâng cao kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm trong chẩn đoán, điều trị từ các chuyên gia thông qua hình thức “cầm tay, chỉ việc”, từ đó từng bước làm chủ thêm nhiều kỹ thuật chuyên sâu, đáp ứng nhu cầu bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.