Tổ chức lễ tiễn ông Công, ông Táo: Cần thiết thực, văn minh, an toàn

Người dân thả cá ở hồ Tam Bạc. Ảnh: HOÀNG PHƯỚC

Đầm ấm, thiết thực

Theo ghi nhận ở một số chợ dân sinh khu vực nội và ngoại thành, không còn tình trạng ùn ứ, tắc nghẽn, “đổ xô” mua đồ, chuẩn bị sắm lễ cúng ông Công, ông Táo vì người dân tổ chức cúng rải rác từ ngày 17 tháng Chạp đến nay. Bà Nguyễn Thị Nga, ở Tổ dân phố số 7, phường Cát Bi, quận Hải An cho biết, thay vì tiễn ông Công ông Táo đúng ngày 23 tháng Chạp như mọi năm, năm nay gia đình tổ chức sớm hơn để con cháu tập trung đông đủ. Theo bà Nga, dịp này cốt là thành viên gia đình đều có mặt, quây quần, báo công với tổ tiên với quan niệm “lễ mọn lòng thành”, chỉ cầu bình an.

Bên cạnh suy nghĩ đó, không ít người cho rằng “trần sao, âm vậy”, nên chuẩn bị lễ cúng rình rang, cầu kỳ. Theo Chủ tịch Hiệp hội Văn nghệ dân gian thành phố Nguyễn Đình Chỉnh, cúng ông Công, ông Táo thuộc về nhu cầu văn hóa tâm linh. Theo quan niệm, đây là dịp các vị thần coi nhà lên thiên đình để báo cáo về kết quả mọi mặt đời sống năm qua của gia đình, gửi gắm ước nguyện cuộc sống sung túc, đủ đầy trong năm mới. Vì thế, nhiều gia đình coi ông Công, ông Táo là “sứ giả” bình an.

Tuy nhiên, trong cuộc sống hiện tại, cần hài hòa giữa đời sống tâm linh và điều kiện thực tế. Với những trường hợp còn khó khăn, không nên đặt nặng về hình thức, tổ chức cúng bái linh đình, tốn kém. Dịp này, tại một số khu dân cư, khu nhà trọ công nhân, nơi người ngoại tỉnh cư trú ở nhiều nơi trên cả nước xuất hiện vụ việc phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Do đó, các biện pháp tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân được các địa phương chú trọng. Trưởng thôn An Ngoại, xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo) Đoàn Văn Công cho biết, trên địa bàn thôn có 200 hộ, với 650 nhân khẩu. Ngoài người dân thường trú, có cả hộ dân đến tạm trú, thuê trọ. Dịp này, nhiều người có xu hướng tổ chức cúng ông Táo kết hợp liên hoan cuối năm. Bên cạnh tuyên truyền để người dân thực hiện nếp sống văn minh như: giảm thiểu thắp hương, đốt vàng mã, phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ, lực lượng cán bộ thôn phối hợp Công an xã nhắc nhở người dân hạn chế sử dụng rượu, bia, chất kích thích, không sinh hoạt văn nghệ quá khuya, tránh gây mất trật tự hoặc phát sinh mâu thuẫn trong cộng đồng dân cư.

Sau lễ cúng ông Công, ông Táo, người dân thả cá ở hồ Tam Bạc. Ảnh: HOÀNG PHƯỚC

Chú trọng bảo đảm an toàn

Trong dịp này, nghi thức gửi đồ mã, đốt vàng mã cúng, biếu thần linh thường được các gia đình thực hiện. Nhưng theo Hòa thượng Thích Quảng Tùng, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam thành phố, việc đốt nhiều vàng mã không chỉ tốn kém tiền của, mà còn là căn nguyên gây thêm ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến kiến trúc, công trình xây dựng, có thể gây ra hỏa hoạn, cháy nổ, nhất là ở các khu dân cư, chung cư, nhà cao tầng... Cũng như vậy, việc phóng sinh thả cá không cần làm thường xuyên vì khuyến khích một bộ phận người dân bắt cá, đánh cá, không thể hiện ý nghĩa toàn diện của việc thiện... Việc thiết thực hơn, nên làm là hỗ trợ người thân gặp khó khăn, giúp đỡ người yếu thế trong cộng đồng.

Không chỉ nâng cao nhận thức của người dân về tổ chức cúng lễ theo quy mô phù hợp, ý thức về việc bảo vệ môi trường của người dân trong ngày tiễn ông Công, ông Táo cũng cần được nâng lên vì nhiều người thả cá vứt cả túi nylon xuống hồ, hoặc thả bát hương, ban thờ ra sông.... Trưởng Ban Tôn giáo (Sở Nội vụ) Dương Ngọc Anh cho rằng, để thiết thực vận động nhân dân tham gia cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết, xây dựng đô thị văn minh”, “sống tốt đời, đẹp đạo”, cán bộ đoàn thể tại thôn, tổ dân phố cần tăng cường tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh, tuyên truyền miệng tới từng hộ dân về việc hạn chế vứt túi nhựa khi thả cá phóng sinh, bỏ đồ thờ cúng không dùng đúng nơi quy định. Bên cạnh đó, các cấp đoàn thể huy động hội viên, đoàn viên, thanh niên tổ chức các chương trình, hoạt động thu gom rác, túi nylon kịp thời tại các khu vực sông, hồ, quan tâm giữ gìn vệ sinh, môi trường, làm sạch nhà, đẹp phố, góp phần đón Tết, vui Xuân an toàn, lành mạnh.

BÀI: HUY ĐẠI