Lấy nước sản xuất vụ xuân 2024: Có nước tới đâu, làm đất tới đó
Trạm bơm An Tiến được vận hành tối đa công suất để đưa nước lên đồng. Ảnh: TRUNG KIÊN
(HPĐT)- Kết thúc đợt 1 lấy nước đổ ải vụ Xuân 2024 (từ ngày 23- 1 đến 28-1), diện tích đủ nước làm đất, gieo cấy trên địa bàn thành phố đạt 82,5% kế hoạch (thấp thứ 3 trong số 11 tỉnh, thành phố khu vực Trung du và Đồng bằng Bắc bộ). Để tiếp tục lấy nước đối với diện tích còn lại, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn yêu cầu các đơn vị thuỷ lợi, các địa phương triển khai giải pháp đưa nước lên đồng bảo đảm đủ nước để gieo cấy vụ Xuân 2024 đúng thời vụ.
82,5% diện tích có nước
Tính đến 16 giờ ngày 31-1, diện tích có đủ nước để làm đất tại các địa phương trong hệ thống thuỷ lợi Đa Độ gặp khó khăn, chênh lệch, như huyện Kiến Thuỵ đạt 57,9%, huyện An Lão là 81%, quận Đồ Sơn 37,5%... Xứ đồng tại một số địa phương đất ải vẫn nỏ trắng. Tại trạm bơm An Tiến, xã An Tiến (huyện An Lão), anh Phạm Văn Đức, công nhân trạm bơm cho biết, chưa năm nào, việc lấy nước đổ ải lại khó khăn như vụ Xuân 2024. 2 ngày đầu đợt lấy nước, hệ thống không có nước, máy bơm không thể vận hành. Những ngày sau, thời gian vận hành máy bơm chỉ 5-6 giờ là cạn nước. Trạm bơm có nhiệm vụ cung cấp nước cho xứ đồng với diện tích hơn 60 ha của 2 thôn Tiên Hội và An Luận.
Tranh thủ diện tích có nước, nông dân bắt làm đất, chuẩn bị gieo cấy lúa Xuân. Mặc dù những ngày qua thời tiết mưa rét kéo dài, nhưng anh Phạm Văn Hậu, ở thôn Tiên Hội, xã An Tiến, khắc phục khó khăn, lái máy cày làm đất trên cánh đồng của thôn. Theo anh Hậu, từ ngày 25-1, khi những thửa ruộng đầu tiên có đủ nước, tôi lồng lần 1. Sau Tết Nguyên đán Giáp Thìn sẽ lồng kép lại lần nữa để nông dân gieo cấy đúng lịch thời vụ.
Phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV khai thác công trình thuỷ lợi Đa Độ Bùi Văn Tiến thông tin, vụ Xuân 2024, đơn vị thực hiện nhiệm vụ cấp nước khoảng 14.000 ha của các quận, huyện: Đồ Sơn, Dương Kinh, Kiến An, An Lão và Kiến Thuỵ. Do tình trạng xâm nhập mặn sâu, việc lấy nước vào hệ thống gặp nhiều khó khăn. Để chủ động ứng phó với việc thiếu hụt nguồn nước, trước thời điểm đổ ải, công ty hoàn thành việc sửa chữa 152 trạm bơm điện và bố trí sẵn sàng 5 máy bơm dã chiến; tu bổ, sửa chữa, nạo vét, đào đắp kênh mương, kịp thời vận hành công trình để đưa nước vào đồng ruộng và tích trữ trong hệ thống kênh mương.
Những năm trước, huyện An Dương là địa phương thường lấy đủ nước ngay từ đợt 1 lấy đổ ải, nhưng năm nay, diện tích bảo đảm nước chỉ đạt 68% kế hoạch với 1.145/1.670 ha có nước. Theo đại diện Công ty TNHH MTV khai thác công trình thuỷ lợi An Hải, do mặn xâm nhập sâu, 3 ngày đầu của đợt lấy nước, công ty chỉ lấy đủ nước thực hiện việc thau rửa hệ thống. Những ngày sau đó mới tích trữ nước vào kênh mương, bơm lên ruộng, do đó diện tích lấy đủ nước chưa đạt kế hoạch đề ra.
Theo Chi cục Thủy lợi và Phòng, chống thiên tai (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) tính đến 16 giờ ngày 31-1, các doanh nghiệp thủy lợi thành phố cấp đủ nước 22.696/27.500 ha, tương ứng với 82,5% diện tích gieo cấy lúa vụ Xuân 2024.
Bảo đảm đủ nước gieo cấy
Thời gian lấy nước đợt 2, diễn ra từ 0 giờ ngày 18-2 đến 24 giờ ngày 21-2. Căn cứ kế hoạch gieo cấy lúa vụ Xuân 2024, các doanh nghiệp thủy lợi trên địa bàn thành phố xác định, đợt 2 điều tiết nước từ hồ thủy điện sẽ rất quan trọng. Cùng với việc tiếp tục vận hành công trình lấy nước sông khi đủ điều kiện; vận hành công trình đưa nước lên ruộng, các đơn vị chuẩn bị đủ máy móc, nhiên liệu, sẵn sàng lắp đặt trạm bơm dã chiến lấy nước ở mực nước thấp; bố trí ca trực phù hợp, xử lý tình huống, sự cố kịp thời, không để việc lấy nước bị gián đoạn. Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Tiên Lãng Phạm Văn Là cho biết: Huyện Tiên Lãng là khu vực “cuối nguồn nước ngọt, đầu nguồn nước mặn”. Để bảo đảm cung cấp đủ nước với chất lượng tốt, doanh nghiệp phối hợp Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, UBND các xã tính toán khung thời vụ hợp lý, không để thời gian gieo cấy trùng với thời điểm nhiễm mặn; hướng dẫn nông dân giữ nước, không để xảy ra tình trạng rò rỉ, thất thoát nước. Đối với vùng sản xuất cây vụ đông, thu hoạch muộn xây dựng kịch bản lấy nước phù hợp.
Theo Chủ tịch Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ Đỗ Văn Trãi, thời gian lấy nước đổ ải đợt 2 đúng vào dịp Tết đến, Xuân về, do đó, doanh nghiệp yêu cầu công nhân thuộc các đội, trạm vui Tết nhưng không quên nhiệm vụ, phải bố trí ca trực phù hợp, xử lý tình huống kịp thời. Với các huyện gặp khó khăn về nguồn nước như An Lão và Kiến Thụy, công ty sẵn sàng bố trí máy bơm dã chiến đưa nước lên ruộng, vận hành tối đa trạm bơm điện khi mực nước trong hệ thống thủy lợi dâng cao... Để chia sẻ những khó khăn về nguồn nước, đơn vị mong nhân dân các địa phương chủ động giải pháp đưa nước lên ruộng, làm đất, giữ nước và không vi phạm pháp luật về thủy lợi ảnh hưởng đến dòng chảy.
Để bảo đảm 100% diện tích sản xuất vụ Xuân 2024 có đủ nước, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đỗ Gia Khánh cho biết, Sở yêu cầu các doanh nghiệp thủy lợi khắc phục mọi khó khăn, bảo đảm các cống lấy nước đầu mối, trạm bơm điện luôn hoạt động tốt nhất, sửa chữa kịp thời hư hỏng phát sinh, bố trí đầy đủ ca trực, theo dõi chặt chẽ nguồn nước, vận hành tối đa công trình khi mực nước cho phép... Các quận, huyện tăng cường vận động, đôn đốc nông dân khẩn trương thu hoạch rau màu, đưa nước lên ruộng, kịp thời làm đất, gieo cấy lúa theo đúng kế hoạch, trong khung thời vụ tốt nhất; thường xuyên kiểm tra bờ vùng, bờ thửa, không để rò rỉ, thất thoát, lãng phí nước.