Họa sĩ, nhà điêu khắc “bắt trend” năm Rồng
(HPĐT)- Chào đón năm mới Giáp Thìn 2024, nhiều hoạ sĩ, nhà điêu khắc thỏa sức sáng tạo với hình tượng Rồng. Không chỉ gửi gắm các thông điệp về văn hoá, những tạo tác bằng gốm sa mốt, tranh sơn dầu còn mang lại những vẻ đẹp mới lạ cho biểu tượng dành cho các vị vua này…

Tác phẩm “Rồng” của họa sĩ Nguyễn Viết Thắng.
Mới, lạ, nhưng vẫn ra “chất”
Chào đón năm Giáp Thìn, hoạ sĩ - nhà điêu khắc Nguyễn Viết Thắng tạo nên hàng chục tạo tác nghệ thuật độc đáo bằng chất liệu gốm sa mốt được anh trìu mến gọi là… “Giồng 2024”. Họa sĩ cho biết, khoảng hơn 10 năm trở lại đây, năm nào anh cũng cho ra đời những tác phẩm tương ứng với con giáp của năm đó. Đến nay, bộ tượng gốm sa mốt 12 con giáp của Nguyễn Viết Thắng chỉ còn thiếu con rắn. Sở trường với chất liệu gốm sa mốt, những con vật trong 12 con giáp của Nguyễn Viết Thắng khiến người xem trầm trồ bởi sự khác biệt, lạ và độc đáo ngay từ ý tưởng. Trong số tác phẩm đoạt nhiều giải thưởng lớn, nhỏ, tác phẩm “Con ngựa” của anh đoạt giải A tại Triển lãm mỹ thuật Hải Phòng năm 2013. Ngày cuối năm, sau công đoạn cuối cùng là “nổi lửa” nung gốm, mẻ “Giồng 2024” chính thức ra lò với hàng chục chú “pikalong” bằng gốm sa mốt đáng yêu.

Tranh Rồng của họa sĩ trẻ Đoàn Đức Hùng.
Khác với những tạo tác rồng vân vi, phức tạp, “Giồng 2024” của Nguyễn Viết Thắng sử dụng những khối hình đơn giản như hình tròn, hình vuông, tam giác… để tạo nên tác phẩm “nhìn đã thấy ngay là rồng”. Ngắm nhìn những con “Giồng 2024” với các gam màu cơ bản như đen, nâu đất…, ít ai biết được đây không phải là tác phẩm bằng chất liệu gỗ mà lại bằng gốm chịu nhiệt. Họa sĩ Phạm Công Hoa (Hà Nội) tán thưởng: “Rồng Nguyễn Viết Thắng rất lạ, rất mới nhưng vẫn ra “chất” Thắng…”. Còn họa sĩ trẻ Đoàn Đức Hùng cũng vừa hoàn thiện 2 bức tranh rồng bằng chất liệu acrylic trên toan. Với hai gam màu độc là hồng tím và vàng nâu, tìm rồng trong tranh của Đoàn Đức Hùng chỉ rõ nét nhất là sự cầu kỳ của đầu rồng, dáng uyển chuyển, gấp khúc. Anh bộc bạch, xuất phát từ những câu chuyện dân gian về rồng, ý tưởng thể hiện hình tượng rồng dựa trên cảm nhận của mỗi họa sĩ. Việc thể hiện rồng trong bức tranh cũng là do nét tính cách riêng của mỗi người. Như thường lệ, từ cảm hứng vẽ con giáp của năm, năm nay Đoàn Đức Hùng lại thể hiện những tình cảm đối với văn hóa truyền thống bằng những bức tranh rồng. Cũng như vậy, trong số các họa sĩ nữ, họa sĩ Bích Nga cũng thể hiện tình cảm đối với biểu tượng con giáp rồng bằng những bức tranh. Khác với lối vẽ tĩnh vật, phong cảnh, thử sức mình với tranh về biểu tượng chỉ có thể “nhìn thấy” qua trí tưởng tượng, nữ họa sĩ cũng gửi gắm vào tranh ước mong một năm mới đủ đầy, bình an đến tất cả mọi người…
Quảng bá văn hóa truyền thống
Với truyền thống văn hóa người Việt, rồng không chỉ là biểu tượng cho sức mạnh quyền uy, mà còn là linh vật trong tín ngưỡng văn hóa dân gian gắn bó gần gũi cả về đời sống lẫn tâm linh. Người Việt vẫn luôn tự hào mình là “con Rồng, cháu Tiên”. Rồng còn gắn liền với sông nước, với ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, may mắn tốt lành, đại diện cho sự khởi sắc phát triển, sinh sôi nảy nở theo mọi nghĩa... Hình tượng rồng, vì thế, mang đến rất nhiều cảm hứng đa dạng cho giới sáng tạo, từ đậm nét văn hóa truyền thống đến phá cách, trẻ trung, hiện đại; từ hiện thực đến bán trừu tượng, biểu hiện, lập thể... Các tác phẩm thể hiện hình ảnh rồng đa dạng trong nhiều khía cạnh, từ văn hóa, lịch sử, di sản đến đời sống thường nhật, được thể hiện trên đa chất liệu: sơn dầu, acrylic, màu nước, lụa, thủy mặc, phấn tiên, gốm... mang đến nhiều thú vị cho người thưởng lãm.
Theo họa sĩ Đặng Tiến, Chủ tịch Hội Mỹ thuật Hải Phòng, sáng tạo tác phẩm mỹ thuật, điêu khắc về rồng tưởng dễ mà khó. Rồng là con vật không có thật, chỉ sống trong trí tưởng tượng của đời sống văn hóa dân gian. Dọc theo chiều dài lịch sử, Việt Nam có các hình tượng rồng thời Lý - Trần, thời Lê, thời Mạc, thời Nguyễn… với các đặc điểm khác nhau ở mỗi thời kỳ. Hiện nay, để thể hiện những hình tượng văn hóa dân tộc ấy trở thành những tác phẩm nghệ thuật cần có sự sáng tạo để không trở thành việc sao chép nguyên mẫu mà còn thể hiện được phong cách cá nhân của tác giả trong mỗi tác phẩm. “Di sản Rồng” trong mỹ thuật xưa để những nghệ sĩ hôm nay tiếp tục sáng tạo, cùng rồng đi từ truyền thống sang hiện đại. Với các họa sĩ Hải Phòng, biểu tượng rồng mang đến nhiều cảm xúc mới mẻ, thú vị cùng vẻ đẹp đầy biến hóa của rồng trong thế giới sáng tạo. Việc sáng tác những tác phẩm mỹ thuật, điêu khắc về biểu tượng rồng cũng nhằm mang đến thông điệp mong ước tốt lành hướng đến chân, thiện, mỹ và một tâm thế hưng phấn đón chào năm mới Giáp Thìn 2024.