Rồng bay tà áo
(HPĐT)- Từng sợi chỉ thêu, từng mảng màu chi tiết hài hòa tạo nên những nét đẹp riêng biệt cho mỗi tác phẩm mang hình tượng rồng- loài đứng đầu tứ linh “long, ly, quy, phượng” trên những tà áo dài truyền thống.
Các thợ thêu trẻ thể hiện chi tiết cuả hình rồng trên áo dài.
Giữa cái lạnh của những cơn gió mùa đông bắc ngày cuối năm Quý Mão, một số nghệ nhân của xưởng may thêu Bình An, ở xã Dương Quan (huyện Thủy Nguyên) vẫn thoăn thoát đôi tay thêu những họa tiết cuối trên chiếc áo dài để kịp giao cho khách hàng trước Tết. Hình tượng rồng uốn lượn quần mây được phân bổ kéo dài quá 2/3 thân áo hiện dần sau mỗi đường kim, mũi chỉ.
Trong văn hóa phương Đông, rồng là linh vật đứng đầu tứ linh, biểu tượng sức mạnh, quyền lực và trí tuệ, chỉ thường xuất hiện trong trang phục của vua, chúa ngày xưa. Nhưng nay, ngày càng có nhiều người mặc áo dài thêu hình tượng rồng trong những dịp như: ăn hỏi, mừng thọ hay đầu Xuân mới. Năm 2024 là Giáp Thìn, càng có nhiều người may trang phục này.
Chị Nguyễn Ngọc Vân, chủ cơ sở may Bình An cho biết: Hầu hết khách hàng bằng lòng với những chiếc áo dài được thêu rồng bằng máy thêu 12 mũi kim với hình tượng rồng đơn giản. Nhưng một số người cầu kỳ hơn, tự tìm các hình tượng rồng trên phù điêu cổ ở đền, chùa, cung điện xưa để làm mẫu thêu lên áo dài. Với những yêu cầu phức tạp này, các nghệ nhân may thêu phải tìm tới sự giúp đỡ từ họa sĩ dựng hình, dựa trên ảnh những bức phù điêu được chụp lại từ cố đô Huế để vẽ phôi mẫu hình rồng. Điểm khó khăn nhất của những hình rồng thêu tay là chuyển từ định dạng 3D của những bức phù điêu thành định dạng 2D trên nền vải, nhưng vẫn phải bảo đảm chiều sâu cho chi tiết. Để giải quyết được vấn đề này, khâu quan trọng nhất chính là đánh bóng các chi tiết trong mỗi nét thêu. Như đôi mắt rồng, nếu chỉ thêu đơn thuần một màu đen, khó có thể làm nên hình tượng có hồn. Vì vậy, người thợ thêu phải sử dụng các loại chỉ có tỷ trọng màu đen giảm dần để tạo nên sự sống động, bảo đảm dù ở bất kỳ vị trí nào, người xem cũng thấy mắt rồng đang hướng về phía mình.
Cũng bởi thế, thời gian thêu hình tượng rồng thường kéo dài hơn các hình tượng khác. Trung bình một người thợ lành nghề phải mất ít nhất 3 ngày “làm cật lực” mới có thể hoàn thiện được tác phẩm rồng trên tà áo dài. Hình tượng rồng có nhiều chi tiết phức tạp, tỉ mỉ nên đòi hỏi nghệ nhân tập trung cao việc may và thêu áo tới từng mũi kim đường chỉ. Chị Nguyễn Ngọc Vân cho biết thêm, khó khăn nhất là chi tiết được thêu bằng chỉ đơn có dải màu, lúc đậm, lúc nhạt, chỉ cần sơ suất trong bố trí màu giữa các mũi thêu là có thể khiến hình thêu bị hỏng, không thể sửa chữa. Cũng bởi vậy, không ít người thêu hình rồng trên áo dài còn phải luyện cách thở để bảo đảm ổn định mũi thêu. Vất vả là vậy, nhưng họ không ngần ngại, luôn nỗ lực để mang tới sự hài lòng của khách hàng trong những ngày Xuân mới.