Giữ nét đẹp xin chữ đầu Xuân
(HPĐT)- Trong những ngày đầu xuân mới, cùng với nhiều phong tục cổ truyền, tục xin chữ, cho chữ trở thành nét đẹp văn hoá, thể hiện tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo, sự trân quý giá trị của chữ nghĩa. Gửi gắm qua những nét chữ mềm mại, uyển chuyển là bao ước vọng may mắn, tốt lành cho cả năm, là lời răn dạy con người sống đúng với ý nghĩa chữ xin được.
Du khách xin chữ tại Lễ khai bút đầu xuân Khu tưởng niệm Vương triều Mạc, xã Ngũ Đoan (huyện Kiến Thụy). Ảnh: Hoàng Phước
Rộn ràng xin chữ đầu xuân
Từ tháng Giêng đến tháng ba âm lịch hằng năm, trên địa bàn thành phố diễn ra nhiều lễ hội có quy mô vùng như: Lễ hội khai bút Xuân Giáp Thìn tổ chức tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc, Lễ hội vật cầu (huyện Kiến Thuỵ), Lễ hội hát đúm (huyện Thủy Nguyên)… và hàng trăm lễ hội làng truyền thống. Trong những ngày đầu xuân mới, nhiều người đến các đền chùa, lễ hội để xin thư pháp với câu, chữ tâm đắc, mong muốn năm mới mọi điều tốt lành, thuận lợi. Trên nền giấy đỏ, giấy hồng- màu sắc tượng trưng sự may mắn, tốt lành, những bức thư pháp với lời cầu chúc sức khỏe, gia đình bình an và hạnh phúc... đã và đang dần được lan tỏa. Chữ không chỉ mang nội dung ý nghĩa cao đẹp, những nét bút còn như bức họa, gửi gắm tâm tư, tình cảm của người thủ bút. Các ông đồ khi cầm bút cho chữ đều tỉ mỉ, chăm chút từng nét, đôi khi còn dành thời gian để giảng giải ý nghĩa của từng chữ cho đi. Ngoài xin chữ cho mình, nhiều người còn xin chữ để tặng ông bà, cha mẹ, anh em, bạn bè nhằm gửi gắm những lời chúc may mắn.
Thành thói quen, cứ vào ngày mồng 6 tháng Giêng hằng năm, chị Bùi Hồng Nhung, 36 tuổi, ở phường An Biên (quận Lê Chân) cùng gia đình dự Lễ hội khai bút tại Khu tưởng niệm Vương triều Mạc, xã Ngũ Đoan (huyện Kiến Thụy) để xin chữ. Năm nay, chị xin chữ "Bình an" để trong năm cả gia đình được hạnh phúc, làm ăn thuận lợi. Chị còn xin chữ "Đạt" cho con trai, 12 tuổi, với mong muốn con sẽ đỗ đạt, học hành tấn tới. "Khi xin được câu đối hay chữ đẹp như ý, tôi đều treo ở nơi trang trọng, dễ ngắm nhìn trong nhà để mong mọi điều tốt đẹp trong năm" – chị Nhung bộc bạch.
Trưởng Ban Quản lý di tích Khu tưởng niệm Vương triều Mạc Nguyễn Văn Thành thông tin: Lễ hội khai bút đầu xuân từ ngày 6 đến ngày 15 tháng Giêng hằng năm diễn ra nhiều hoạt động văn hoá đặc sắc, như nghi thức rước "Thần Bút", thi đấu các trò chơi dân gian..., trong đó có hoạt động xin chữ, cho chữ. Đây là năm thứ 11 lễ hội trên được tổ chức. Lễ hội là dịp để tri ân công đức của Mạc Thái Tổ và các vị tiên đế nhà Mạc có công phát triển nền giáo dục, đào tạo nhân tài cho đất nước. Qua đó góp phần bảo tồn và phát huy truyền thống lịch sử văn hóa của dân tộc, quảng bá tiềm năng, thế mạnh du lịch, thu hút du khách về với mảnh đất Kiến Thụy. Năm nay, nghi thức rước Linh ứng Thần Bút từ Văn miếu Xuân La, xã Thanh Sơn (huyện Kiến Thụy) về Khu tưởng niệm Vương triều Mạc vào sáng ngày mồng 6 tháng Giêng mang nhiều nét mới, hứa hẹn thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương về dự lễ, chiêm bái.
Sự tiếp nối mạnh mẽ
Phó chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng Nguyễn Đình Chỉnh chia sẻ, từ xa xưa đến nay, người Việt rất coi trọng chữ nghĩa. Với quan niệm "biết chữ" là chạm vào cánh cửa của tương lai, "giỏi chữ" đi thi nếu đậu ra làm quan và "một người làm quan cả họ được nhờ"... Vì thế người Việt trọng chữ, gọi là "chữ thánh hiền" linh thiêng. Tục xin chữ- cho chữ, có lẽ bắt nguồn từ những người hiếu học, trân trọng nét chữ đẹp, nên ngày xuân xin chữ về, như thứ phúc lộc may mắn, giỏi giang. Phong tục tốt đẹp này càng phổ biến. Chữ xin được thể hiện lời chúc của người viết hoặc mong muốn của người xin, thường là sự an lành, may mắn, thành công, đỗ đạt…
Để góp phần khôi phục, bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của nghệ thuật thư pháp cũng như tục xin chữ đầu xuân trên địa bàn thành phố, tháng 5-2023, Câu lạc bộ (CLB) thư pháp trẻ Hải Phòng được thành lập, hội tụ những bạn trẻ đam mê bộ môn thư pháp Việt, yêu nét chữ truyền thống của người Việt, trân quý những tập tục đẹp của dân tộc Việt Nam như tặng chữ, cho chữ đầu xuân năm mới. Chủ nhiệm CLB thư pháp trẻ Hải Phòng Chu Thị Huyền cho biết, sau gần 1 năm hoạt động, đến nay CLB thu hút được 14 thành viên tham gia trong độ tuổi từ 20 tuổi đến 40 tuổi, ở mọi ngành nghề từ giáo viên, kỹ sư điện, kiến trúc sư... Hằng tháng, hằng quý, CLB tích cực tham gia các hoạt động giao lưu viết chữ, tặng chữ như: Kết hợp cùng Huyện Đoàn Vĩnh Bảo tặng chữ trong Hội thi tuổi trẻ sáng tạo năm 2023 của Huyện Vĩnh Bảo tổ chức, kết hợp cùng CLB chữ đẹp Việt- Hải Phòng tổ chức Workshop hướng dẫn vẽ bao lì xì Tết, tặng chữ cho các học sinh tại đền Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (huyện Vĩnh Bảo)…. Chị Huyền bày tỏ, CLB thư pháp trẻ Hải Phòng mong muốn góp phần lan toả tình yêu chữ Việt cũng như gìn giữ tập tục và nét đẹp văn hóa đẹp của người Việt tới thế hệ trẻ, nhất là lứa tuổi học sinh- những mầm non tương lai của đất nước./.