Độc đáo ngôi đền đá xanh lộ thiên tại huyện Tiên Lãng

Đền Canh Sơn (đền Bì) phụng thờ hai vị đại vương, thành hoàng làng rất linh ứng. Đó là, Kim Sơn linh ứng đại vương và Bản cảnh Trí Minh đại vương có công giúp vua Hùng đánh quân Thục mở mang bờ cõi từ  4 nghìn năm trước.

Đền Canh Sơn được xây dựng bằng đá từ thời Hậu Lê thế kỷ 17 và 18. Đây là công trình kiến trúc cổ kính, rất độc đáo và đặc sắc của Hải Phòng và cả nước với kiến trúc thờ lộ thiên.

Đền được làm hoàn toàn bằng đá xanh, được khai thác từ núi đá Kính Chủ, huyện Kinh Môn (tỉnh Hải Dương).

Đền có kiến trúc đền thờ lộ thiên, duy nhất chỉ có phần đài lầu có mái che được tạo tác bằng đá. Tất cả các đồ thờ đều làm bằng đá như: Nhang án, long ngai, bài vị, bát hương, ống hương, ống hoa, câu đối, linh vật… Cùng với đó, hệ thống đại tự, câu đối của đền do những vị quan túc nho, có chức sắc cao như tri phủ, tri huyện soạn công đức vào đền. Với những nét đặc sắc trên, năm 2003 đền Canh Sơn được UBND thành phố xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố.

Tháng 7-2023, UBND xã Đoàn Lập thực hiện Dự án tu bổ, tôn tạo di tích Đền Canh Sơn.

Người dân địa phương thường có câu nói “Nhất đền Bì, nhì đền Gắm” để nói về sự linh thiêng của ngôi đền này. Do vậy, hằng năm, vào dịp đầu xuân năm mới, ngôi đền độc đáo, linh thiêng này thu hút đông đảo người dân và du khách dâng hương, chiêm ngưỡng.