Tháp Tường Long - điểm đến lý tưởng dịp xuân về
(HPĐT)- Tháp Tường Long là điểm đến lý tưởng của du khách mỗi độ Tết đến, Xuân về. Được xây dựng từ thế kỷ 11, di tích văn hóa lịch sử Việt này vẫn tỏa sáng trên ngọn Long Sơn, dãy Cửu Long thuộc bán đảo Đồ Sơn.
Đông đảo du khách tham quan quần thể Chùa - tháp Tường Long trong dịp Xuân Giáp Thìn.
Huyền thoại rồng bay và tháp cổ
Tương truyền rằng, vua Lý Thánh Tông khi tuần thú qua đây, đêm nằm mộng thấy rồng vàng xuất hiện, bay trên biển nên cho xây tòa tháp, đặt tên là Tường Long. “Tường Long” nghĩa là rồng hiện hình tỏ tường, bởi sáng ra, tỉnh mộng nhà vua quan sát thấy rõ hình thế dải núi Đồ Sơn như rồng 9 khúc đang ngậm viên ngọc (đảo Hòn Dấu). Theo sách “Đại Nam nhất thống chí” ghi lại, tháp Tường Long có 9 tầng, cao 100 thước (khoảng 45 m). Tháp được dựng trên ngọn núi Long Sơn, cao 126 m so với mực nước biển, là ngọn núi cao nhất trong dãy Cửu Long bán đảo Đồ Sơn. Chân tháp đặt giữa khu đất rộng 1.000 m2. Đây cũng là tòa tháp được coi là cao nhất so với các công trình kiến trúc thời bấy giờ. Ngoài mục đích tôn giáo, tháp Tường Long còn đóng vai trò đài quan sát hướng ra biển cả, theo dõi động tĩnh, bảo vệ bờ cõi phía Đông Bắc của Tổ quốc.
Tháp Tường Long ẩn chứa những trầm tích văn hóa thiên niên kỷ. Năm 1978, di tích tháp được các nhà khảo cổ học Việt Nam tiến hành khai quật nghiên cứu. Các nhà khảo cổ học tìm thấy nền móng tháp xây theo kiểu giật 3 cấp, móng có hình vuông, lòng rỗng. Cấp dưới cùng có cạnh rộng nhất 7,96 m, cấp giữa 7,36 m, cấp trên cùng có cạnh dài 6,92 m. Ngoài ra, nhiều di vật được phát hiện như: gạch xây tháp, bệ tượng A di đà bằng đá xanh, chân chạm hoa sen và các con giống đất nung… thời Lý. Một trong những bằng chứng để xác định tuổi của tòa tháp là những viên gạch dựng tháp còn nguyên vẹn. Các viên gạch này đều làm theo tiêu chuẩn, hình chữ nhật, ở chính giữa có ô gồm 2 dòng chữ: “Lý gia đệ tam đế Long Thụy Thái Bình tứ niên tạo”.
Tiếng xưa trong nhịp sống hôm nay
Đến với tháp Tường Long hôm nay, du khách như được “xuyên không” trở về nguồn cội nghìn năm thuở trước. Tháp được phục dựng lại ngay trên nền móng của tòa tháp từ thế kỷ thứ 11, đây là công trình trọng điểm của Hải Phòng, thực hiện từ năm 2007, hướng về Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội. Tháp được phỏng dựng theo bản sắc kiến trúc Phật giáo trên khoảng đất rộng khoảng 2.000 m2, thuộc địa phận phường Ngọc Xuyên, quận Đồ Sơn, khánh thành vào năm 2017, với 9 tầng, cao 37,14 m. Mặt ngoài tháp được xây dựng bằng gạch gốm với các hoa văn, họa tiết theo mỹ thuật thời Lý, tinh xảo và mềm mại, gồm hình tượng rồng có phần mào, mũi, bờm đặc trưng.
Điểm nhấn trong quần thể di tích là công trình “Chùa vàng Thiên Trúc”. Chiêm bái khuôn viên chùa Tháp, nghe tiếng nhạc Phật trầm vang, du khách có cảm giác tĩnh tâm trút bỏ những lo toan, phiền muộn của đời thường. Ngoài ra, có thể tìm hiểu lịch sử, văn hóa qua di tích khảo cổ học tại nền tháp cổ với móng vuông, cạnh dài 7,86 m, lòng tháp rỗng, diện tích khoảng 9 m2.
Những ngày đầu Xuân, khu di tích Tháp Tường Long như chốn bồng lai thoát tục, mây núi bảng lảng, róc rách suối reo đâu đây, hoa chen nhau đua nở: hoa mộc lan mùi thơm thanh khiết, hoa đào tràn ngập sắc xuân… Cả không gian như trong veo trời xanh, núi xanh, nước biếc giữa thì thầm tiếng sóng và hương biển tràn về./.