Ngăn chặn tàu cá có nguy cơ vi phạm IUU

Cán bộ, chiến sĩ Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 tuyên truyền ngăn chặn khai thác IUU đối với ngư dân trên khu vực huyện Bạch Long Vĩ tháng 1-2024. Ảnh: TRUNG KIÊN

(HPĐT)- Dự kiến tháng 4-2024, Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ tiếp tục sang Việt Nam kiểm tra việc thực hiện các khuyến nghị về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Xác định đây là “thời điểm vàng” để gỡ cảnh báo “thẻ vàng” thủy sản, từ tháng 1-2024 đến hết 30-4-2024, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 thực hiện đợt cao điểm, quyết tâm đấu tranh, ngăn chặn IUU trên khu vực biển được phân công.

Nhiều tàu cá còn “sơ ý” vượt ranh giới

Trong 3 năm (từ 2020- 2023), các biên đội tàu của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 kịp thời phát hiện, tuyên truyền, kêu gọi hơn 4.000 tàu cá Việt Nam vượt ranh giới sang phía Đông đường phân định vịnh Bắc bộ quay về vùng biển Việt Nam. Cùng với nỗ lực của các ngành, lực lượng, đơn vị, số phương tiện vượt đường phân định năm sau mặc dù có giảm hơn năm trước nhưng cũng là thực trạng báo động, tiềm ẩn nguy cơ vi phạm khai thác IUU. Anh Dương Văn Lâm, ở thành phố Sầm Sơn (tỉnh Thanh Hóa), thuyền trưởng tàu cá TB 99995 TS cho biết: “Việc tàu cá vượt đường phân định phần lớn do “sơ ý”. Vào tháng 12- 2023, trong khi đang hoạt động ở khu vực biển vịnh Bắc bộ, do nguồn thiết bị giám sát hành trình (VMS) hoạt động chập chờn nên tàu của tôi bị xê dịch sang phía đông đường phân định. Ngay lúc đó, lực lượng Cảnh sát biển tuyên truyền, nhắc nhở kịp thời, không để xảy ra vi phạm. Không những thế, có nhiều trường hợp tàu cá không đánh bắt, để thả trôi, không chú ý quan sát tọa độ và vượt đường phân định lúc nào không hay”.

Theo Chủ nhiệm Chính trị Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 Trương Văn Hùng: Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ trên biển, Bộ Tư lệnh Vùng quán triệt cán bộ, chiến sĩ các tàu tận dụng các thời điểm sóng yên biển lặng, trực tiếp lên các phương tiện để phát tờ gấp tuyên truyền, nhắc nhở ngư dân chấp hành nghiêm khai thác IUU. Mặc dù rất nỗ lực trong ngăn chặn khai thác IUU, nhưng trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, lực lượng Cảnh sát biển gặp nhiều khó khăn như: một số ngư dân các tỉnh phía Nam ra khai thác ở vùng biển phía Bắc sử dụng tàu cá loại nhỏ (từ 6 m đến dưới 15 m) không phải lắp thiết bị VMS và tình trạng mất kết nối do nguyên nhân khách quan, chủ quan (ngư dân có thể cố tình sử dụng các biện pháp kỹ thuật tránh lực lượng chức năng…) gây khó khăn cho việc quản lý, giám sát, ngăn chặn tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Một số điều khoản quy định xử phạt hành chính trong lĩnh vực thủy sản theo Nghị định số 42 của Chính phủ còn chưa chặt chẽ, đồng bộ, phù hợp, bộc lộ nhiều bất cập như: Điều 20 quy định chỉ xử phạt chủ tàu, không xử phạt thuyền trưởng; thẩm quyền xử lý vi phạm chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh, chức năng, nhiệm vụ của lực lượng Cảnh sát biển, gây tốn kém, ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi nhiệm vụ trên biển.

Triển khai đồng bộ các giải pháp

Đại tá Lương Cao Khải, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 cho biết: Xác định nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn khai thác IUU là nhiệm vụ quan trọng, từ 1-1-2024 đến 30- 4-2024, Bộ Tư lệnh Vùng sẽ tăng cường lực lượng tàu Cảnh sát biển tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên thực địa, kiên quyết ngăn chặn, xử lý nghiêm, kịp thời các trường hợp vi phạm theo thẩm quyền; đồng thời, tổ chức các tổ, đội tuyên truyền trực tiếp tại tàu cá đang neo đậu tại các âu tàu, cảng cá các địa phương kết hợp tuyên truyền cho tàu cá, ngư dân đang hoạt động trên biển. Bên cạnh đó, Bộ Tư lệnh Vùng phối hợp chặt chẽ các lực lượng: Hải quân, Bộ đội biên phòng, Kiểm ngư, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 9 tỉnh, thành phố ven biển để kịp thời trao đổi thông tin, ngăn chặn, phát hiện, điều tra, xử lý triệt để các hành vi vi phạm khai thác IUU, lấy ngăn chặn, phòng ngừa vi phạm là chính…

Đồng thời, lực lượng duy trì tổ chức tuần tra liên hợp trên vùng biển lân cận đường phân định vịnh Bắc bộ giữa Cảnh sát biển Việt Nam và Cảnh sát biển Trung Quốc để kiểm tra việc chấp hành quy định về chống khai thác IUU của các tàu cá hai bên trên tuyến hành trình. Các cơ quan, đơn vị trực thuộc Bộ Tư lệnh Vùng tiếp tục thực hiện đồng bộ, quyết liệt các biện pháp nghiệp vụ, tăng cường lực lượng trinh sát nắm tin tức, tình hình tàu cá vi phạm khai thác IUU; làm tốt công tác điều tra cơ bản, tập trung vào địa bàn trọng điểm, đối tượng có nguy cơ vi phạm cao, tổ chức, cá nhân môi giới đưa tàu thuyền sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản trái phép,… làm cơ sở tham mưu, đề xuất, triển khai các biện pháp đấu tranh, ngăn chặn. Tổ chức duy trì và phát huy hiệu quả kíp trực trung tâm chỉ huy, nắm chắc tình hình thực tiễn vùng biển, thông tin các mặt, nhất là thông tin tàu cá có dấu hiệu vi phạm, như: vượt qua ranh giới, tắt thiết bị VMS trên hệ thống giám sát hành trình tàu cá quốc gia, kịp thời thông báo cho các tàu Cảnh sát biển đang thực hiện nhiệm vụ trên thực địa kiểm tra, ngăn chặn và xử lý – Thiếu tướng Trần Văn Thơ, Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 thông tin.

BÀI: HOÀNG XUÂN