Bí ẩn chốn rừng xanh

Ngô Hương Sen• 16/03/2024 18:28

(HPĐT)- Vốn là viên chức ngành Thuế, nhưng Henri Julien Félix Rousseau được lưu danh tên tuổi trong thế giới hội họa. Cuộc đời ông nhiều phen phải chống chọi với sự kỳ thị của đương thời vì xuất thân "tự học", nhưng càng về sau, Henri Rousseau càng tạo nên tầm ảnh hưởng đối với các đồng nghiệp nhờ tư duy và cách thực hành hội họa khác biệt của mình…

"Trận chiến của hổ và trâu trong rừng rậm" - tranh của họa sĩ Henri Rousseau.

Sinh năm 1844 tại thị trấn nhỏ ở miền Tây bắc nước Pháp, Henri Rousseau mất nhiều năm của cuộc đời để ổn thỏa với cuộc sống "sáng cắp ô đi tối cắp về". Khi bước vào tuổi 40, sự cám dỗ của hội họa âm ỉ từ lâu bùng cháy dữ dội, khiến Henri Rouaaeau chấp nhận "thua cuộc", gác lại phần đời yên ổn của mình, để dấn thân vào nghệ thuật. Không được học hành bài bản, Henri Rousseau vẽ bằng ham muốn bản năng hồn nhiên, thoát khỏi những ràng buộc khuôn phép lề lối giáo khoa, ông tự mình tưởng tượng ra thế giới màu sắc hình khối đường nét của riêng mình. Bởi thế, tranh Henri Rousseau từng bị giới phê bình ngày ấy hết lời chê, rằng quá ngô nghê, đơn giản…, nhưng chính những biểu hiện không giống ai đó tạo cho ông có chỗ đứng độc lập, không lẫn vào đám đông và luôn dễ nhận diện với hậu thế…

Trong sự nghiệp hội họa của mình, Henri Rousseau vẽ rất nhiều tác phẩm về rừng, nhất là rừng rậm nhiệt đới mặc dù theo nhiều ý kiến, ngoài đời ông hầu như chưa hề tới khu rừng rậm thực sự. Henri Rousseau hình dung ra các khu rừng bằng sự thả lỏng, bay bổng của trí óc, bằng những bung tỏa vượt khỏi hiện thực thông thường để sáng tạo nên những khung cảnh siêu thực, hồn hậu và dễ gần, dễ cảm… Đằng sau những cỏ cây hoa lá như được thể hiện một cách vụng về, với sự dụng màu như lười biếng…, là chủ ý của Henri Rousseau định nghĩa về con đường thực hành hội họa không phải độc quyền của ai, không chỉ là đặc quyền của những người qua trường lớp kinh viện…

Cũng như nhiều thiên tài hội họa trong quá khứ, Henri Rousseau chỉ nổi tiếng sau khi đã mất (ông qua đời năm 1910). Tranh của Henri Rousseau được trưng bày, lưu giữ trong nhiều bảo tàng lớn trên thế giới và người đời vẫn chưa thôi bàn luận về ông. Tác phẩm "Trận chiến của hổ và trâu trong rừng rậm", Henri Rousseau hoàn thành năm 1908-1909, không lâu trước khi mất, hiện được lưu giữ tại bảo tàng lớn hàng đầu thế giới Hermitage ở cố đô St. Petersburg của Liên bang Nga nằm trong loạt tranh hổ, trâu, rừng sở trường của ông, vẫn luôn tạo nên sự tò mò với công chúng ngày nay, cùng với những thông điệp bí ẩn mà các nhà nghiên cứu nghệ thuật hiện đại chưa thể giải mã hết.../.

Ngô Hương Sen