Ủy ban Thường vụ Quốc hội chất vấn đối với Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao
Đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng chủ trì tại điểm cầu Hải Phòng.
(HPĐT) - Tiếp tục phiên họp thứ 31, ngày 18-3, tại Nhà Quốc hội (Thủ đô Hà Nội), dưới sự chủ trì của đồng chí Vương Đình Huệ, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn về các nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, ngoại giao. Phiên chất vấn kết nối truyền hình trực tuyến với 62 Đoàn đại biểu Quốc hội tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và được truyền hình, phát thanh trực tiếp.
Dự phiên chất vấn tại điểm cầu Nhà Quốc hội, về phía khách mời có các đồng chí: Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; Võ Thị Ánh Xuân, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ tịch nước. Về phía Quốc hội có đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó chủ tịch Thường trực Quốc hội; các Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ tịch Quốc hội; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương.
Dự tại điểm cầu Hải Phòng có đồng chí Lê Tiến Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng. Cùng dự có các đồng chí: Đỗ Mạnh Hiến, Phó bí thư Thường trực Thành ủy; Phạm Văn Lập, Chủ tịch HĐND thành phố; Cao Xuân Liên, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố; Lê Anh Quân, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố; Vũ Thanh Chương, Giám đốc Công an thành phố; Lã Thanh Tân, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố và đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan.
Phát biểu khai mạc phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nêu rõ, thực hiện Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND, Quy chế 334 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổ chức hoạt động giám sát của Quốc hội, định kỳ hằng năm tại các phiên họp thường kỳ tháng 3 và tháng 8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức phiên chất vấn tại Thường vụ Quốc hội. Trong khuôn khổ phiên họp lần thứ 31, Ủy ban Thường vụ Quốc hội dành một ngày để tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn đối với nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực của Bộ Tài chính và Bộ Ngoại giao.
Chủ tịch Quốc hội cho biết, ngoài những vấn đề “nóng” liên quan đến lĩnh vực tài chính, đây là lần đầu lĩnh vực ngoại giao và Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn được lựa chọn để chất vấn trong bối cảnh từ sau Đại hội 13 của Đảng đến nay, tình hình thế giới trải qua những biến động lớn, phức tạp, có những diễn biến vượt khỏi dự báo thông thường, mở ra nhiều cơ hội mới, song cũng đặt ra nhiều thách thức lớn đối với nước ta. Thông qua hoạt động chất vấn lần này góp phần làm rõ thực trạng tình hình, những kết quả nổi bật, những hạn chế và nguyên nhân khách quan, chủ quan cũng như xác định rõ các phương hướng, giải pháp để làm tốt hơn công tác ngoại giao trong thời gian tới.
Cấm ngân hàng bán bảo hiểm kèm khoản vay
Trong phiên làm việc sáng, các đại biểu Quốc hội tiến hành chất vấn 4 nhóm vấn đề thuộc trách nhiệm của Bộ Tài chính, gồm: công tác quản lý, giám sát hoạt động kinh doanh bảo hiểm và các hoạt động dịch vụ thuộc lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm nhân thọ; việc thẩm định, cấp phép hoạt động của các công ty làm dịch vụ liên quan đến tài chính; việc thực hiện pháp luật đối với hoạt động kinh doanh xổ số, đặt cược, casino và trò chơi điện tử có thưởng; thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan; phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới; công tác quản lý giá và việc quyết định giá hàng hóa, dịch vụ thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá. Theo đó, có 43 đại biểu chất vấn, 4 đại biểu tranh luận trực tiếp với Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính, đại biểu Nguyễn Thị Hà (Đoàn Bắc Ninh) bày tỏ quan ngại về sai phạm tại các công ty bảo hiểm khi bán sản phẩm liên kết ngân hàng. Theo đại biểu, việc này gây thiệt hại lớn cho khách mua. “Bộ Tài chính có giải pháp gì ngăn chặn tình trạng sai phạm này?”, nữ đại biểu hỏi. Cùng mối quan tâm, đại biểu Nguyễn Anh Trí (Đoàn Hà Nội) cũng chất vấn các quy định sửa đổi gần đây “có điểm nào giải quyết vướng mắc trong kinh doanh bảo hiểm liên kết đầu tư hay không?”. Trả lời, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc thừa nhận thực tế phát sinh tình trạng tư vấn sai, chèo kéo khách mua bảo hiểm qua ngân hàng. Nhưng Bộ trưởng cho rằng hành vi này “có thể từ phía nhân viên, chứ không phải chỉ đạo của lãnh đạo ngân hàng”. Theo ông, nhiều quy định ngăn tình trạng ép mua bảo hiểm qua ngân hàng, hoặc tư vấn không đúng sản phẩm này được Bộ Tài chính đưa ra để tăng minh bạch, bảo vệ người mua bảo hiểm. Ngoài xử phạt hành chính, các công ty bảo hiểm, ngân hàng lợi dụng bán sản phẩm liên kết sẽ bị rút giấy phép, đình chỉ giấy phép kinh doanh hoặc làm đại lý bảo hiểm. Cục Quản lý Bảo hiểm (Bộ Tài chính) phối hợp cơ quan giám sát Ngân hàng Nhà nước kiểm tra, xử lý tình trạng các công ty bảo hiểm, ngân hàng lợi dụng bán sản phẩm liên kết đầu tư.
Đồng chí Lã Thanh Tân, Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính.
Tham gia chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính, đại biểu Lã Thanh Tân (Đoàn Hải Phòng) hỏi quan điểm của Bộ trưởng về việc giải quyết bồi thường thiệt hại tài sản hay tổn thất, thương tật về người và tài sản cho bên thứ ba theo hạn mức, trách nhiệm được cam kết còn gặp nhiều khó khăn, mức chi bảo hiểm thấp và đề nghị Bộ trưởng cho biết giải pháp về vấn đề này. Trả lời đại biểu Lã Thanh Tân, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, liên quan đến vấn đề bồi thường thiệt hại được quy định rõ trong Luật Bảo hiểm năm 2023. Đối với việc thực hiện bồi thường thiệt hại chậm hoặc cố tình có kéo, gây ra tranh chấp hiện có hai kênh giải quyết: Cục Quản lý bảo hiểm có trách nhiệm giải quyết trong phạm vi phù hợp với chức năng, nhiệm vụ; nếu trường hợp có dấu hiệu lừa đảo hình sự sẽ được xử lý qua bộ phận điều tra hình sự. Bộ Tài chính chỉ đạo các công ty bảo hiểm thực hiện vấn đề này một cách nghiêm túc; doanh nghiệp nào dây dưa, không trả bảo hiểm thì Cục Quản lý bảo hiểm của Bộ Tài chính sẽ tổ chức thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại theo quy định.
Không có “việc nhẹ lương cao”
Trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn chiều cùng ngày, 32 đại biểu Quốc hội chất vấn, 1 đại biểu tranh luận với 38 câu hỏi dành cho Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn, tập trung vào các nhóm vấn đề: Công tác bảo hộ công dân Việt Nam ở nước ngoài; tình trạng vi phạm pháp luật của công dân Việt Nam ở nước ngoài và của người nước ngoài tại Việt Nam; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ngư dân Việt Nam; thực trạng việc triển khai các thỏa thuận song phương, đa phương và giải pháp thúc đẩy thực hiện các thỏa thuận hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư; công tác hỗ trợ mở rộng thị trường hàng hóa xuất khẩu, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tránh bị lừa đảo; hoạt động xúc tiến và quảng bá du lịch Việt Nam với thế giới và việc miễn thị thực nhập cảnh cho công dân các nước vào Việt Nam để phát triển du lịch; công tác quản lý, sắp xếp, kiện toàn, nâng cao trình độ, năng lực tổ chức bộ máy ngành ngoại giao (kể cả các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài); giải pháp tăng cường phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động ngoại giao.
Trong đó, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Bùi Thanh Sơn nhận được nhiều câu hỏi về việc một số người trẻ bị lừa đi làm việc ở nước ngoài với chiêu trò “việc nhẹ lương cao”. Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Đoàn Bà Rịa-Vũng Tàu) lo ngại nhiều thanh, thiếu niên, nhất là ở vùng sâu vùng xa bị lừa ra nước ngoài cưỡng bức lao động và đề nghị Bộ trưởng giải thích nguyên nhân, thực trạng và giải pháp trong thời gian tới. Đại biểu Đinh Thị Ngọc Dung (Đoàn Hải Dương) cũng lo ngại tình trạng người Việt đi lao động ở nước ngoài, nhưng bị đưa vào làm việc trong các sòng bạc, các cơ sở mại dâm; đề nghị Bộ trưởng cho biết giải pháp để phát hiện và hỗ trợ người dân. Đại biểu Nguyễn Thị Xuân (Đoàn Đắk Lắk) cho rằng việc gia tăng số lượng công dân Việt Nam bị lừa đảo đi làm “việc nhẹ lương cao”, bị cưỡng bức lao động kéo theo nhiều hệ lụy, đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi Bộ Ngoại giao phải xử lý. “Đề nghị Bộ trưởng nêu biện pháp hoàn thiện quy trình bảo hộ công dân khi phát sinh vấn đề và giải pháp chiến lược trong thời gian tới”, nữ đại biểu nói.
Trả lời câu hỏi của các đại biểu, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn cho rằng, các trường hợp di cư bất hợp pháp ra nước ngoài chủ yếu theo lời dụ dỗ của các nhóm khác nhau, chủ yếu là “việc nhẹ lương cao”. Bộ Ngoại giao thành lập Ban chỉ đạo xử lý riêng về nội dung này và hoàn thiện quy trình xử lý khủng hoảng bài bản. Bộ cũng phối hợp cơ quan chức năng trong và ngoài nước đưa nhiều lao động bất hợp pháp về nước. “Ngoài việc ngăn chặn di cư bất hợp pháp, cần tuyên truyền mạnh hơn nữa để thanh thiếu niên hiểu rằng không có “việc nhẹ lương cao”, những lời dụ dỗ toàn theo con đường vi phạm pháp luật”, Bộ trưởng khẳng định. Thời gian tới, Bộ Ngoại giao tăng cường năng lực tiếp nhận, xử lý thông tin hiệu quả thông qua Tổng đài Bảo hộ công dân, đường dây nóng, mạng xã hội. Bộ cũng đa dạng hóa và nâng cao hiệu quả các hình thức trao đổi giữa các cơ quan của ViệtNamvới cơ quan chức năng của sở tại để giải quyết vấn đề khẩn cấp, khủng hoảng.
Chất vấn Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, đại biểu Lã Thanh Tân (Đoàn Hải Phòng) đề nghị Bộ trưởng Bộ Ngoại giao cho biết Bộ triển khai những giải pháp gì nhằm bảo hộ, bảo đảm an toàn cho công dân Việt Nam tại các địa bàn xảy ra xung đột trong thời gian qua; những khó khăn và các giải pháp khắc phục thời gian tới?
Trả lời câu hỏi của đại biểu, Bộ trưởng Ngoại giao cho biết, thời gian qua xung đột xảy ra ở nhiều nơi và khó lường. Có khoảng 700 công dân Việt Nam ở Israel, trong đó, 500 người định cư. Bộ Ngoại giao hỗ trợ đưa các gia đình người Việt đến nơi an toàn. Với xung đột tại Myanmar, gần 1.400 công dân người Việt cũng được đưa đi di tản. Trong chiến sự Nga - Ukraine, 7.000 người Việt đã được sơ tán đến nơi an toàn, trong đó 2.000 người về Việt Nam. “Để công tác bảo hộ công dân được tốt, các cơ quan cần tập trung công tác dự báo, nhất là tình hình xung đột giữa các nước”, Bộ trưởng nhấn mạnh./.