Hưởng ứng ngày thế giới phòng, chống lao (24-3): Chủ động phát hiện và hỗ trợ người bệnh lao
(HPĐT)- Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới năm 2023 (WHO Global Tuberculosis Report 2023), hoạt động chẩn đoán và điều trị bệnh lao có sự phục hồi mạnh mẽ trên toàn cầu sau thời gian gián đoạn liên quan đến đại dịch COVID-19. Điều này giúp cải thiện những tác động tiêu cực của đại dịch đối với số người chết và mắc lao trên toàn cầu, đưa thế giới tiến đến mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2035 và cứu sống 45 triệu người trong khoảng thời gian từ 2023 đến 2027.
Bệnh viện Phổi Hải Phòng phối hợp Trung tâm Y tế quận Ngô Quyền khám sàng lọc lao trong cộng đồng.
Tích cực hành động
Cách đây nửa tháng, người bệnh Nguyễn Mạnh Dũng, 47 tuổi, ở thị trấn Trường Sơn (huyện An Lão) có dấu hiệu ho tức ngực, có lúc ho ra máu, sốt nhiều về đêm. Người bệnh được gia đình đưa đến Bệnh viện Phổi Hải Phòng khám bệnh. Qua thăm khám và làm các xét nghiệm cận lâm sàng, các bác sĩ kết luận người bệnh mắc bệnh lao, điều trị tích cực theo phác đồ của chương trình chống lao quốc gia. Đến nay, sức khỏe người bệnh cải thiện rõ rệt. Theo BSCK2 Đàm Quang Sơn, Trưởng Khoa Cấp cứu- Hồi sức tích cực và chống độc (Bệnh viện Phổi Hải Phòng), nếu như trước đây, bệnh lao chủ yếu xảy ra ở những người bệnh lớn tuổi, hiện nay người bệnh ngày càng trẻ hóa. Theo thống kê, tỷ lệ mắc lao cao nhất là trong độ tuổi lao động (từ khoảng 41-50 tuổi), chiếm gần 40%.
Được biết, bệnh lao là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 2 trong các bệnh truyền nhiễm. Bệnh thường kéo dài âm thầm và phát hiện muộn. Chính vì thế, ngay sau khi kiểm soát được tình hình dịch bệnh COVID 19, Chương trình Chống lao thành phố triển khai đồng bộ các can thiệp phòng, chống lao nhằm tăng số người bệnh lao được phát hiện, tăng cường chẩn đoán và thu nhận vào điều trị để cắt đứt nguồn lây trong cộng đồng, giúp phục hồi hoạt động phát hiện bệnh lao sau ảnh hưởng của đại dịch. Sự thành công đó là nhờ vào việc tăng cường, mở rộng triển khai phát hiện chủ động trong cộng đồng, phát hiện tích cực ở cơ sở y tế, áp dụng chiến lược Xquang và xét nghiệm Xpert để chẩn đoán, nhất là triển khai các hoạt động gắn liền với hệ thống y tế cơ sở để tăng cường chất lượng chẩn đoán, điều trị và duy trì bền vững công tác dự phòng lao.
Trong năm 2023, Bệnh viện Phổi Hải Phòng phối hợp Tổ chức FIT trong việc khám sàng lọc lao và một số bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng bằng chiến lược 2X và phối hợp Trung tâm Sáng kiến phát triển cộng đồng (SCDI), Trường Đại học Y Dược Hải Phòng trong việc sàng lọc đánh giá can thiệp dựa vào cộng đồng hướng tới thanh toán bệnh lao ở người tiêm chích ma túy. Bằng việc đẩy mạnh công tác phát hiện bệnh lao kết hợp nhiều hình thức, vận động sự cam kết và chỉ đạo của chính quyền địa phương các cấp đối với hoạt động phòng, chống lao, lồng ghép các chiến dịch sàng lọc bệnh lao với các bệnh lý khác... Bên cạnh đó, Chương trình chống lao thành phố bước đầu đạt được những thành tựu tích cực trong việc áp dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác chẩn đoán bệnh lao bằng phần mềm trí tuệ nhân tạo trong việc khám sàng lọc chủ động tại cộng đồng, không bỏ sót trường hợp khó tiếp cận, dễ bị tổn thương. Đồng thời, bệnh viện cũng là một trong 9 đơn vị trên toàn quốc triển khai thành công kỹ thuật hiện đại xét nghiệm kháng thuốc lao hàng 1 môi trường lỏng, giúp phát hiện sớm vi khuẩn lao kháng thuốc...
Tại Hải Phòng, với dân số hơn 2 triệu người, dịch tễ bệnh lao ở mức trung bình so với cả nước. Hằng năm, Hải Phòng phát hiện gần 1.700 người bệnh lao các thể đạt hơn 90% so với kế hoạch, đạt khoảng 65% so với dịch tễ; điều trị thành công 90% số người bệnh lao được thu nhận.
Tiếp tục phát hiện, quản lý người bệnh lao tại cộng đồng
Đại dịch COVID-19 ảnh hưởng nặng nề tới mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó có công tác phát hiện, điều trị bệnh lao bị trì hoãn do khó tiếp cận được các dịch vụ y tế. Theo WHO Global Tuberculosis Report 2023, số người bệnh lao mới được phát hiện và báo cáo năm 2022 trên toàn cầu là 7,5 triệu người, gây ra khoảng 1,3 triệu ca tử vong. Phát huy những kết quả tích cực trong công tác phòng, chống lao và những hiệu ứng thu được từ chủ đề Ngày thế giới phòng chống lao năm 2024: “Yes! We can end TB” (Đúng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh lao). Thông điệp của Ngày thế giới phòng, chống lao tiếp tục nhấn mạnh về việc huy động sức mạnh tổng thể, thu hút sự quan tâm, tập trung mọi nguồn lực, sự chung tay của cả cộng đồng nhằm đẩy mạnh cuộc chiến chống bệnh lao.
Nhằm thực hiện hiệu quả các hoạt động trọng tâm năm 2024 và tầm nhìn năm 2035 với mục tiêu chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam theo chủ trương của Chương trình chống lao quốc gia, Giám đốc Sở Y tế Lê Minh Quang mong muốn các cấp, ngành, tổ chức đoàn thể và mỗi cá nhân trong cộng đồng chung tay với ngành Y tế tập trung nguồn lực để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Đồng thời đề nghị lãnh đạo các bệnh viện, trung tâm y tế có giường bệnh tuyến huyện quan tâm hơn nữa đến công tác phát hiện người bệnh lao trên địa bàn; bổ sung và ổn định biên chế cán bộ chống lao tại đơn vị. Bên cạnh đó, tăng cường công tác phát hiện, theo dõi điều trị, kiểm tra, giám sát người bệnh lao tại tuyến y tế cơ sở nhằm tăng tỷ lệ điều trị khỏi và giảm tỷ lệ bỏ trị; cung ứng đủ thuốc thiết yếu cho hoạt động phòng chống lao đối với người bệnh. Mặt khác, tăng cường phối hợp chương trình y tế công - công và công - tư trong việc phát hiện, quản lý và điều trị người bệnh lao; áp dụng chiến lược 2X trong các tiếp cận phát hiện chủ động, phát hiện tích cực phòng, chống bệnh lao và thực hiện có hiệu quả hoạt động dự án...