Thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp: Tạo điều kiện liên kết, tiếp cận hỗ trợ
(HPĐT)- Xây dựng các chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp là yêu cầu tất yếu hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững. Tuy nhiên, kết quả thực hiện chưa xứng với tiềm năng, lợi thế của thành phố.

HTX hoa Mây Sanh, xã Tân Tiến (huyện An Dương) xây dựng chuỗi giá trị sản xuất, đạt hiệu quả kinh tế cao.
Cú hích tăng giá trị sản xuất nông nghiệp HTX nông nghiệp
Thụy Hương là một trong những điển hình về việc phát triển chuỗi giá trị trong sản xuất nông nghiệp thực hiện nhiều năm qua và hiện đang hoạt động bền vững. Từ năm 2021, HTX xây dựng mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị trên hơn 100 ha lúa ruộng rươi. Đến nay, mô hình ngày càng mở rộng với diện tích sản xuất hơn 1.000 ha cả lúa và rau màu. Nhờ sản xuất theo chuỗi, năng suất lúa tại các vùng liên kết đều đạt 70-75 tạ/ha, giá trị đạt 55-60 triệu đồng/ha; rau màu đem lại thu nhập 80 triệu đồng/ha. Đặc biệt sản phẩm sản xuất theo chuỗi của HTX bảo đảm đầu ra thuận lợi, người tiêu dùng tin tưởng uy tín và chất lượng sản phẩm của HTX….
Không chỉ mô hình của HTX Thụy Hương, nhiều chuỗi giá trị khác tại các huyện hiện đem lại giá trị kinh tế cao cho nông dân. Như chuỗi sản xuất khoai tây trên địa bàn huyện Tiên Lãng liên kết với Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Công ty Pepsico; chuỗi sản xuất đậu tương rau liên kết với Công ty Hiền Lê; chuỗi nếp cái hoa vàng ở xã Đại Thắng (huyện Tiên Lãng) liên kết các cửa hàng thực phẩm sạch trên địa bàn thành phố; chuỗi giá trị gạo hữu cơ Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy) liên kết Công ty Hải Âu Việt; chuỗi chăn nuôi gà lông màu của Công ty CP giống gia cầm Lượng Huệ liên kết với nông dân các huyện… Theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Nguyễn Ngọc Đam, xây dựng chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp góp phần đẩy mạnh phát triển các mô hình có liên kết, bao tiêu sản phẩm, đem lại lợi ích thiết thực cho cả nông dân và doanh nghiệp. Mô hình thay đổi cách thức phát triển nông nghiệp theo hướng có kế hoạch, gắn với nhu cầu thị trường, hình thành vùng nguyên liệu ổn định, chất lượng sản phẩm cao, thay đổi tập quán sản xuất nhỏ lẻ, nhất là thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp sang làm kinh tế nông nghiệp.
Theo khảo sát của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, hiện nay trên địa bàn thành phố có 140 chuỗi giá trị sản xuất nông nghiệp, trong đó lĩnh vực trồng trọt có 68 chuỗi, chăn nuôi 24 chuỗi, còn lại là lĩnh vực thủy sản...
Tiếp tục mở rộng số lượng và quy mô
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, tiềm năng và lợi thế để phát triển các chuỗi giá trị trong sản xuất nông nghiệp rất lớn, nhưng thực tế kết quả chưa xứng tầm và còn kém xa nhiều tỉnh, thành phố bạn lân cận như Hà Nội, Thái Bình, Bắc Giang, Hưng Yên. Nguyên nhân là do khả năng thu hút được doanh nghiệp liên kết với nông dân để thành lập các chuỗi giá trị, ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất còn yếu. Cùng với đó, trình độ cán bộ HTX, doanh nghiệp, nông dân còn hạn chế khi liên kết thành lập chuỗi, năng lực sản xuất chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất hiện đại, thiếu trang thiết bị nên hiệu quả chuỗi hoạt động chưa cao. Cùng với đó, khi thành lập chuỗi giá trị, việc liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân còn lỏng lẻo, thiếu cơ chế, chế tài đủ mạnh để hoạt động chuỗi ổn định. Thị trường nông sản luôn biến động khiến giá trị sản xuất tại các chuỗi chưa đem lại doanh thu cao cho doanh nghiệp và nông dân khi liên kết.
Thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị, thành phố đã ban hành Kế hoạch số 103/KHUBND ngày 14-4-2022 về triển khai thực hiện Chiến lược phát triển nông nghiệp và nông thôn bền vững thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Kế hoạch nêu rõ nội dung thúc đẩy hợp tác, liên kết phát triển chuỗi giá trị, các mô hình nông nghiệp tiên tiến, xây dựng nông thôn văn minh, hiện đại gắn với đô thị hóa. Từ thực tế triển khai kế hoạch, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Ngọc Tuất thông tin, để giải quyết những hạn chế, thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị trong sản xuất, Sở tiếp tục tham mưu các cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển chuỗi giá trị. Theo đó hỗ trợ trực tiếp đối với các doanh nghiệp thực hiện các chuỗi bằng việc cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận, thụ hưởng chính sách ưu đãi…
Cơ quan chức năng thuộc Sở như Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản hỗ trợ các chuỗi liên kết phát triển thị trường, tập huấn, hướng dẫn nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, dự báo thị trường tiêu thụ, hỗ trợ các chuỗi xây dựng và quảng bá sản phẩm gắn với truy xuất nguồn gốc và xây dựng sản phẩm OCOP để nâng tầm giá trị sản phẩm trong các chuỗi.
Về phần mình, chính quyền địa phương tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp vào liên kết sản xuất theo chuỗi; chú trọng xây dựng các chuỗi liên kết điển hình để từ đó khuyến khích nhân rộng. Chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Lương Xuân Tam cho biết, hiện trên địa bàn có vùng chăn nuôi tập trung với nhiều trang trại lớn. Vì vậy, chính quyến địa phương mong muốn doanh nghiệp tìm hiểu cơ hội đầu tư liên kết sản xuất theo chuỗi tại vùng sản xuất tập trung. Địa phương sẽ phối hợp cơ quan chức năng tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục đất đai để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư…