Huyện Thủy Nguyên: Bài học kinh nghiệm từ công tác giải phóng mặt bằng
(HPĐT)- Trong 2 ngày (26 và 28-3), UBND huyện Thủy Nguyên tổ chức cưỡng chế thu hồi đất đối với các hộ dân để thực hiện 2 dự án trọng điểm của thành phố và huyện. Điều đó cho thấy sự quyết liệt của huyện trong công tác giải phóng mặt bằng ngay từ đầu năm. Cũng từ các cuộc cưỡng chế cho thấy một số kinh nghiệm từ công tác giải phóng mặt bằng thực hiện dự án sau thu hồi đất.
Thực hiện đúng quy định, an toàn
Ngày 28-3, UBND huyện Thủy Nguyên tổ chức cưỡng chế thu hồi đất đối với 7 gia đình, cá nhân tại xã Thủy Đường để thực hiện Dự án Đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại, văn phòng, chung cư, biệt thự cao cấp bán và cho thuê, khách sạn 5 sao và khu ẩm thực chợ đêm do Công ty cổ phần Union Success Việt Nam làm chủ đầu tư. Trước đó 2 ngày, UBND huyện tổ chức cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả đối với 3 hộ vi phạm xây nhà ở trên đất hành lang an toàn của đường tỉnh 352 tại xã Lại Xuân. Cuối tháng 2, UBND huyện Thủy Nguyên tổ chức cưỡng chế thu hồi đất đối với 1 hộ dân để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng công trình khai thác mỏ đá vôi khu vực núi Ngà Voi (ông Hậu) làm nguyên liệu sản xuất xi măng do Công ty TNHH MTV xi măng VICEM Hải Phòng làm chủ đầu tư tại xã Minh Tân. Đáng nói, việc cưỡng chế thu hồi đất chủ yếu tại các dự án phức tạp kéo dài, trong đó có dự án trọng điểm của thành phố như dự án mở rộng đường tỉnh 352. Dự án thu hồi đất tại xã Thủy Đường kéo dài từ năm 2011 đến nay. Dự án thu hồi đất tại xã Minh Tân kéo dài từ năm 2019. Dự án tại xã Lại Xuân kéo dài từ tháng 3-2023. Phía người dân có đất thu hồi thường kiến nghị về mức giá bồi thường, hỗ trợ, công tác lập, cấp tái định cư. Mặc dù các cấp, ngành địa phương đối thoại, giải quyết bảo đảm quyền lợi cao nhất theo quy định nhưng các hộ dân vẫn không chấp hành bàn giao mặt bằng.
Có thể thấy, công tác tổ chức cưỡng chế thu hồi đất là việc làm cực chẳng đã sau khi thực hiện tất cả biện pháp tổ chức tuyên truyền, thuyết phục, vận động. Đối với các cuộc cưỡng chế, UBND huyện đều thận trọng, chuyển hồ sơ xin ý kiến tham vấn của các sở, ngành thành phố, báo cáo xin ý kiến của Thường trực Thành ủy, UBND thành phố. Trước mỗi cuộc cưỡng chế, UBND huyện tổ chức họp, xây dựng kỹ phương án chi tiết cho cuộc cưỡng chế. Trực tiếp Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Huy Hoàng yêu cầu các phòng, ban, địa phương liên quan rà soát kỹ quy trình, hoàn thiện hồ sơ pháp lý liên quan đến công tác cưỡng chế. Khi thực hiện, các cuộc cưỡng chế đều được diễn ra công khai, dân chủ, khách quan, bảo đảm trật tự, an toàn, đúng quy định. Vì vậy, các cuộc cưỡng chế đều an toàn, không để xảy ra những việc đáng tiếc liên quan đến tính mạng và tài sản của người dân.
Tăng cường dân vận, giải phóng mặt bằng dứt điểm
Qua các cuộc cưỡng chế này có một số điều đáng bàn. Trước hết là sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Cuộc cưỡng chế buộc khắc phục hậu quả vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ đối với 3 hộ ở xã Lại Xuân để phục vụ dự án mở rộng đường 352 là ví dụ. Một trong 3 hộ dân có đất thu hồi là Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Lại Xuân. Do không chấp hành khắc phục hậu quả, phần nào ảnh hưởng đến tâm lý, sự đồng thuận bàn giao đất phục vực dự án của 2 hộ liền kề. Trong khi, theo chỉ đạo của UBND thành phố, dự án phải hoàn thành giải phóng mặt bằng trong quý 1-2023. Như vậy, cán bộ, đảng viên cần nêu cao trách nhiệm, tiền phong gương mẫu thực hiện chủ trương, nhiệm vụ của địa phương. Các địa phương chú trọng hơn công tác dân vận giải phóng mặt bằng.
Bên cạnh đó, chủ đầu tư phải trách nhiệm hơn trong triển khai dự án bảo đảm tiến độ sau khi hoàn thành giải phóng mặt bằng. Đơn cử, vụ thu hồi đất nông nghiệp phục vụ dự án tại xã Thủy Đường có thời gian thu hồi đất kéo dài từ năm 2011 đến nay. Dự án có tổng diện tích thu hồi 29,45 ha liên quan đến 439 hộ dân xã Thủy Đường. Tại cuộc đối thoại về thu hồi đất phục vụ dự án Đầu tư xây dựng Trung tâm thương mại, văn phòng, chung cư, biệt thự cao cấp bán và cho thuê, khách sạn 5 sao và khu ẩm thực chợ đêm của Ban cưỡng chế thu hồi đất của huyện Thủy Nguyên với 8 hộ dân vào ngày 28-2-2024, bà Nguyễn Thị Hợi, ở xã Thủy Đường bày tỏ, gia đình bà có 1 sào 5 thước vào dự án. Đất nông nghiệp ở đây là “bờ xôi, ruộng mật” để trồng rau màu, sinh kế chủ yếu của người dân. Nhưng phần lớn diện tích được thu hồi cách đây 13 năm, lại chuyển đổi qua nhiều chủ đầu tư, dẫn đến việc đất bị để hoang hóa quá lâu gây lãng phí đất sản xuất nông nghiệp, khiến người dân phần nào hoài nghi vào tính khả thi của dự án. Chưa kể, dự án kéo dài, dẫn đến người dân bị thiệt thòi, cụ thể, năm 2024, gia đình bà Hợi được bồi thường 70 triệu đồng/sào theo mức giá bồi thường năm 2011, trong khi sau từng đó năm, chính sách bồi thường có nhiều thay đổi. Thực tế, việc chậm triển khai dự án, còn làm phát sinh 1 hộ dân ở xã Hòa Bình xây dựng trái phép công trình bể bơi, nhà hàng trên đất dự án, UBND huyện phải tổ chức cưỡng chế buộc khắc phục hậu quả trong năm 2023. Theo Chủ tịch UBND xã Thủy Đường Lê Văn Huy, sau thu hồi đất, chủ đầu tư dự án cho biết khởi công dự án vào tháng 4 tới.
Tại các cuộc giải phóng mặt bằng các dự án trong 3 tháng đầu năm 2024 cũng cho thấy, một số người dân chưa chấp hành bàn giao mặt bằng, đưa ra nhiều kiến nghị về nâng mức bồi thường, cấp tái định cư dù đã được các cơ quan giải thích, thực hiện đúng theo quy định nên buộc phải tổ chức cưỡng chế. Trong các cuộc đối thoại với người dân về thực hiện các dự án đầu năm 2024, Phó chủ tịch UBND huyện Nguyễn Văn Viển nhấn mạnh, các cơ quan chuyên môn của huyện và các địa phương công khai các chính sách, vận dụng bồi thường, hỗ trợ cao nhất quyền lợi đối với người dân theo đúng quy định. Song khi được giải quyết đủ quyền lợi, người dân chưa đồng thuận, huyện sẽ kiên quyết xử lý dứt điểm thu hồi đất đối với các hộ vi phạm hoặc không chấp hành bàn giao đất phục vụ dự án, bảo đảm tiến độ các dự án, góp phần phát triển kinh tế- xã hội địa phương./.