Đẩy mạnh hoạt động đối thoại với doanh nghiêp và người lao động: “Chìa khóa” thực hiện tốt chính sách bảo hiểm
Cơ quan BHXH chủ động phối hợp doanh nghiệp tuyên truyền, phổ biến chính sách đến người lao động. Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH thực phẩm Bình Minh (quận Hồng Bàng) trong giờ sản xuất. Ảnh: TRUNG KIÊN
(HPĐT)- 3 tháng đầu năm 2024, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Hải Phòng tổ chức đối thoại với gần 100 doanh nghiệp về thực hiện chính sách BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và tuyên truyền, cung cấp thông tin, giải đáp chính sách bảo hiểm đến hàng nghìn lượt lao động. Nhiều vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệp, người lao động (NLĐ) được cơ quan BHXH và các đơn vị liên quan hỗ trợ, hướng dẫn, tư vấn kịp thời.
Vì quyền lợi của người lao động
Trao đổi tại cuộc làm việc, đối thoại giữa cơ quan BHXH và 40 doanh nghiệp trên địa bàn quận Hồng Bàng ngày 19- 3 vừa qua, đại diện Công ty TNHH Kinh doanh vận tải Phương Nam cho biết: “Trong quá trình thực hiện trách nhiệm đóng BHXH, BHYT, BHTN đối với NLĐ, có trường hợp lao động thẳng thắn đề nghị không đóng BHXH bắt buộc để hưởng nguyên lương. Doanh nghiệp nhiều lần tuyên truyền, vận động nhưng không có kết quả và hiện nay cũng chưa có hướng xử lý. Không những thế, nhiều lao động trong công ty là lao động thời vụ, số ngày làm việc trong tháng chưa đủ để tham gia BHXH bắt buộc theo quy định. Đây là lý do doanh nghiệp chưa thể thực hiện đầy đủ trách nhiệm tham gia BHXH đối với NLĐ”. Tương tự, đại diện Công ty TNHH Đầu tư và phân phối Golden Land nêu, hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, NLĐ chủ yếu là cộng tác viên, vì tính chất công việc nên không thể ký hợp đồng lao động, do vậy doanh nghiệp cũng không tham gia bảo hiểm.
Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Đinh Thị Lan Hương cho biết: Theo quy định, NLĐ có giao kết hợp đồng lao động thời hạn từ đủ 1 tháng trở lên thì doanh nghiệp phải có trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc cho NLĐ. Việc doanh nghiệp đồng ý với đề nghị không đóng bảo hiểm của NLĐ là làm sai quy định. Theo Nghị định 28/2020/NĐ-CP, NLĐ có hành vi thỏa thuận với người sử dụng lao động không tham gia BHXH bắt buộc, BHTN hoặc tham gia không đúng đối tượng, không đúng mức quy định sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Trong trường hợp này, đề nghị doanh nghiệp tạo điều kiện để cơ quan BHXH tổ chức đoàn trực tiếp xuống doanh nghiệp để tuyên truyền, tư vấn Luật BHXH cho NLĐ. Còn đối với các trường hợp khác, đề nghị doanh nghiệp rà soát kỹ từng trường hợp, thực hiện điều chỉnh, bổ sung đóng bảo hiểm theo quy định, trong trường hợp cố tình chây ỳ, cơ quan BHXH sẽ dùng các biện pháp mạnh.
Bảo hiểm Xã hội Hải Phòng tổ chức đối thoại với đơn vị sử dụng lao động
Để khắc phục tình trạng nhận thức, hiểu biết của một bộ phận lao động về chính sách BHXH, BHYT, BHTN còn hạn chế, ngoài thường xuyên tổ chức đối thoại, làm việc với doanh nghiệp, cơ quan BHXH còn tăng cường tuyên truyền, cung cấp thông tin về chính sách BHXH đến với NLĐ tại các doanh nghiệp. Bên cạnh việc thông tin tình hình chậm đóng của doanh nghiệp, cơ quan BHXH cũng thông tin cụ thể hướng giải quyết, hỗ trợ NLĐ trong trường hợp nghỉ hưu hoặc hưởng các chế độ thai sản, ốm đau… để NLĐ yên tâm. Theo đó, BHXH Hải Phòng thực hiện chốt sổ ghi nhận quá trình tham gia BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ và giải quyết chế độ, quyền lợi cho người tham gia đến thời điểm đơn vị hoàn thành đóng. Khi đơn vị hoàn thành số tiền chậm đóng, cơ quan BHXH sẽ căn cứ quá trình tham gia của người lao động để tiếp tục điều chỉnh quyền lợi của người lao động theo quy định.
Đa dạng kênh đối thoại, cung cấp thông tin
Theo Phó trưởng Phòng Truyền thông và Phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Tô Nhật Thành, việc tổ chức đối thoại 2 chiều với cả doanh nghiệp và NLĐ mang lại lợi ích “kép”. Trước hết là giúp doanh nghiệp nhận thức rõ trách nhiệm của mình đối với NLĐ, ngăn ngừa, hạn chế các sai phạm của doanh nghiệp cũng như bảo đảm các chế độ về BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ. Đối với NLĐ, giúp nắm luật rõ hơn để không bị “thiệt” quyền lợi. Qua các cuộc đối thoại cho thấy, NLĐ đang khá yếu về kiến thức, kỹ năng xử lý các vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích chính đáng khi tham gia BHXH, BHYT, BHTN. Thực tế có những trường hợp NLĐ biết rõ các “chiêu trò”, sai phạm của doanh nghiệp nhưng chấp nhận nhận phần thiệt về mình để giữ việc, giữ thu nhập trang trải cuộc sống. Chính vì thiếu và yếu kiến thức về chính sách BHXH, không ít NLD tìm kiếm sự giúp đỡ của các đối tượng trên mạng xã hội, dễ bị lừa đảo.
Dù hoạt động đối thoại với doanh nghiệp và NLĐ đem lại nhiều kết quả tích cực, tuy nhiên để tổ chức một hội nghị tư vấn, đối thoại không phải đơn giản. Có doanh nghiệp nhận thư mời đối thoại thì từ chối tham gia, không có thiện chí hợp tác; tại một số doanh nghiệp, việc bố trí được thời gian để đông đủ NLĐ tham gia hội nghị tư vấn, đối thoại khó khăn. Không những thế, nhiều chủ sử dụng lao động chưa thực sự quan tâm, tạo điều kiện để NLĐ được tiếp cận chính sách, pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN.
Thực tế cho thấy, chính sách BHXH, BHYT, BHTN có nhiều điểm mới, chỉnh sửa, bổ sung mà doanh nghiệp, NLĐ cũng không thể nắm bắt hết. Do đó, cơ quan BHXH chủ động phối hợp Liên đoàn Lao động thành phố, các doanh nghiệp tăng cường các hoạt động tư vấn, đối thoại, giải đáp cho NLĐ. Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Đinh Thị Lan Hương thông tin: BHXH thành phố chỉ đạo BHXH các quận, huyện tăng cường các “kênh” đối thoại với NLĐ, bên cạnh đối thoại trực tiếp có thể tư vấn, hướng dẫn, giải đáp thông qua hệ thống liên lạc đường dây nóng, zalo…; chú trọng cập nhật những thông tin, chính sách mới để truyền tải đến NLĐ thông qua các cuộc đối thoại, hoặc có thể gửi văn bản đến doanh nghiệp để doanh nghiệp phổ biến với NLĐ. Tổ chức công đoàn cơ sở nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của NLĐ, từ đó đề xuất, kiến nghị doanh nghiệp quan tâm, tổ chức thực hiện tốt hơn nữa chính sách BHXH, BHYT, BHTN; NLĐ cần chủ động phản ánh, kiến nghị các vướng mắc, khó khăn với các cơ quan, đơn vị liên quan để kịp thời khắc phục. Về phía doanh nghiệp cần phối hợp, tạo điều kiện để cơ quan BHXH, tổ chức công đoàn tiếp cận NLĐ tổ chức đối thoại thường xuyên, đột xuất.