Nguồn nước ô nhiễm ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp
Người dân thôn Kiều Trung, xã Hồng Thái (huyện An Dương) phản ánh tình trạng nguồn nước bị ô nhiễm, sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn
(HPĐT)- Ở một số địa phương, nhất là các vùng ven đô, sản xuất nông nghiệp hiện gặp nhiều khó khăn do bị ô nhiễm nguồn nước. Nguyên nhân là do diện tích đất nông nghiệp nằm gần hoặc xen kẹt giữa các doanh nghiệp, khu, cụm công nghiệp…
Thiệt hại thấy rõ, nông dân bức xúc
Tại thôn Kiều Trung, xã Hồng Thái (huyện An Dương), các kênh mương nội đồng bao quanh khu vực sản xuất của bà con địa phương chuyển màu đen đặc, bốc mùi hôi thối. Ông Nguyễn Văn Xiển, thôn Kiều Trung cho biết, gia đình có 6 sào ruộng chủ yếu trồng rau màu nhưng có 3 ruộng cứ trồng cây là bị chết. Theo ông Xiển, nguyên nhân gây chết hoa màu là do nguồn nước ô nhiễm, chất thải từ các doanh nghiệp làm các kênh mương trên địa bàn bị “bức tử” không còn đủ năng lực phục vụ sản xuất. Cạnh ruộng nhà ông Xiển trồng cà chua của gia đình ông Trần Văn Nam. Cây cà chua bị thối quả, thối rễ, héo hết lá, thu hoạch được không đáng kể. Ông Nam cho biết, mặc dù gia đình mất công trồng dặm di dặm lại nhiều lần nhưng cây vẫn chết.
Không chỉ ở xã Hồng Thái, địa bàn xã Quốc Tuấn (huyện An Lão) cũng có hiện tượng nguồn nước thải của một số doanh nghiệp trên địa bàn gây ô nhiễm các kênh mương trong vùng. Ông Nguyễn Văn Lập, ở thôn Đông Nham 1 phản ánh, ruộng sản xuất gần các doanh nghiệp, vì vậy nước thải bẩn ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu. Cùng với đó, hệ thống kênh mương xuống cấp, có chỗ bị nứt vỡ, dò ngấm trên đường dẫn nước vào đồng ruộng nên năng suất, chất lượng lúa cấy tại khu vực giảm rõ rệt, một số diện tích lúa còn bị chết. Qua khảo sát thực tế, ở một số địa phương, việc thực hiện các dự án phục vụ phát triển kinh tế- xã hội làm phát sinh diện tích đất nông nghiệp xen kẹt. Trong khi đó, các doanh nghiệp, cụm công nghiệp nhỏ và vừa có xu hướng dịch chuyển về vùng ngoại thành nên nhiều diện tích ruộng ở gần hoặc xen kẹt với khu vực này đều gặp khó khăn trong sản xuất. Hệ thống thủy lợi khu vực phụ cận bị ảnh hưởng, nguồn nước thải ô nhiễm từ các khu, cụm công nghiệp, doanh nghiệp làm ảnh hưởng đến sản xuất. Theo báo cáo của cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp- Phát triển nông thôn, ước tính, diện tích sản xuất bị xen kẹt ảnh hưởng bởi ô nhiễm nguồn nước toàn thành phố là hơn 372 ha... Ở các khu vực này, nông dân sản xuất cầm chừng, năng suất, chất lượng sản phẩm giảm rõ rệt hoặc có một số địa phương, nông dân bỏ hẳn sản xuất.
Gỡ khó để ổn định sản xuất
Để ổn định sản xuất tại các khu vực ven khu, cụm, công nghiệp và doanh nghiệp, Sở Nông nghiệpPhát triển nông thôn đề nghị các cấp, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ với Sở trong việc tìm giải pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm, chỉ đạo và điều hành sản xuất ổn định. Các cơ quan chức năng thuộc Sở như Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng tăng cường kiểm tra thăm đồng thực tế, hướng dẫn nông dân kỹ thuật canh tác khắc phục điều kiện thực tế khó khăn, đồng thời yêu cầu các công ty thủy lợi đầu tư nâng cấp hệ thống tưới tiêu thuận tiện cho sản xuất.
Công tác kiểm soát vi phạm lấn chiếm công trình thủy lợi, xả thải làm ảnh hưởng chất lượng nguồn nước cũng được các công ty thủy lợi chú trọng. Chủ tịch Công ty MTV Khai thác công trình thủy lợi Đa Độ Đỗ Văn Trãi cho biết, công ty phối hợp chặt chẽ với các địa phương hạn chế mức thấp nhất để phát sinh lấn chiếm mới. Trường hợp chưa xử lý được, công ty kịp thời thông tin tới UBND các huyện, quận, sở, ngành liên quan, báo cáo với thành phố xin ý kiến chỉ đạo kịp thời để giải quyết. Trong năm 2023, công ty xử lý 80/81 vụ việc vi phạm lấn chiếm đạt 98,7. Công ty chủ động áp dụng chuyển đổi số để tăng cường tần suất vận hành công trình, thau đảo nguồn nước. Đơn vị xây dựng bản đồ quản lý hệ thống các công trình thủy lợi trực tuyến theo từng chuyên đề để cập nhật số liệu theo thời gian về phòng điều hành trung tâm, kịp thời ra quyết định điều hành hệ thống tận dụng mọi khả năng kiểm soát chất lượng và trữ lượng nguồn nước hệ thống phục vụ sản xuất; tranh thủ các dự án đầu tư nâng cấp hạ tầng các công trình thủy lợi tại các địa phương...
Chính quyền địa phương tích cực vận động, tuyên truyền nông dân không bỏ ruộng hoang, bỏ sản xuất; đồng thời, hướng tới chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp, tích cực ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao vào sản xuất. Phó chủ tịch UBND xã Bắc Sơn (huyện An Dương) Đinh Văn Hưng thông tin, địa phương có khá nhiều diện tích đất xen kẹt, nguồn nước ô nhiễm nên nhiều nông dân không muốn trồng lúa. Tuy nhiên, địa phương vận động nông dân để doanh nghiệp có tiềm lực canh tác quy vùng sản xuất tập trung, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật. Cụ thể, địa phương hiện đã cho HTX Nam Việt thuê diện tích ruộng xen kẹt 5 ha để phát triển trang trại tổng hợp; vận động nông dân chuyển diện tích lúa sang trồng rau màu, hoa, cây cảnh... Trong quá trình chuyển đổi, nông dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật để khắc phục khó khăn khách quan và chủ quan để mang lại hiệu quả cao hơn.