Sớm thỏa thuận việc thờ cúng liệt sĩ ở xã Kiến Thiết
Anh Phương trình bày căn cứ hồ sơ tài liệu về việc thờ cúng liệt sĩ Phàn.
(HPĐT)- Báo Hải Phòng nhận được đơn của anh Nhữ Phi Phương, ở thôn Nam Tử 1, xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng) khiếu nại việc giải quyết chế độ thờ cúng liệt sĩ Nhữ Văn Phàn (là chú của anh Phương) chưa đúng, ảnh hưởng tới quyền lợi của gia đình.
Trong đơn, anh Phương trình bày: Liệt sĩ Nhữ Văn Phàn, sinh năm 1950, được các cụ Nhữ Văn Vịnh và Nguyễn Thị Véo (là bác ruột của liệt sĩ Nhữ Văn Phàn và là ông bà nội của anh Phương) nhận nuôi từ khi mới 2 tuổi. Năm 1966, ông Phàn nhập ngũ, tham gia chiến đấu chống đế quốc Mỹ tại mặt trận phía Nam và hy sinh vào tháng 2-1969. Năm 1976, gia đình cụ Vịnh nhận được giấy báo tử, thực hiện việc thờ cúng liệt sĩ Phàn và được hưởng các quyền lợi, chế độ của người thờ cúng liệt sĩ theo quy định. Năm 2014, gia đình anh Phương tổ chức tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ Phàn từ tỉnh Bình Thuận về Nghĩa trang liệt sĩ xã Kiến Thiết (huyện Tiên Lãng). Tháng 5-2023, bà Nhữ Thị Xoan, là chị gái ruột của liệt sĩ Phàn về đòi quyền thờ cúng liệt sĩ, nhưng gia đình anh Phương không đồng ý. Trong các ngày 10-1 và 20- 2, UBND xã Kiến Thiết tổ chức cuộc họp giữa các bên có liên quan giải quyết đề nghị của bà Xoan. Tại các cuộc làm việc này, UBND xã Kiến Thiết xác định bà Xoan là người có quyền thờ cúng liệt sĩ Phàn và thực hiện các thủ tục để chuyển quyền thờ cúng liệt sĩ sang cho bà Xoan. Anh Phương cho rằng, việc làm của UBND xã Kiến Thiết không đúng với quy định trong Pháp lệnh ưu đãi người có công với cách mạng và không phù hợp với thuần phong mỹ tục, truyền thống của địa phương, gây bức xúc cho gia đình anh.
Trao đổi với phóng viên chiều 1-4, anh Phương cho biết thêm: Bà Xoan là chị gái liệt sĩ Phàn, nhưng lập gia đình và sinh sống ở tổ 12 thị trấn Yên Bình, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái từ lâu. Ông bà nội của anh Phương nuôi dưỡng ông Phàn từ nhỏ, nên gia đình anh thờ cúng liệt sĩ là đúng theo phong tục địa phương.
Chiều 1-4, Phó chủ tịch UBND xã Kiến Thiết Vũ Văn Trường cho biết: Theo trích lục hồ sơ liệt sĩ Nhữ Văn Phàn, các cụ Nhữ Văn Vịnh và Nguyễn Thị Véo là người có công nuôi dưỡng liệt sĩ và được hưởng quyền lợi, chế độ của thân nhân liệt sĩ và người thờ cúng liệt sĩ. Sau khi cụ Vịnh và cụ Véo mất, con trai của hai cụ là ông Nhữ Văn Vượng (bố đẻ của anh Phương) tiếp tục thờ cúng liệt sĩ Phàn và được nhận trợ cấp thờ cúng liệt sĩ theo quyết định số 27696/QĐ-SLĐTBXH, ngày 31-12-2014 của Sở Lao động – Thương binh và Xã hội (LĐTBXH). Năm 2018, ông Vượng mất, anh Phương tiếp tục việc thờ cúng liệt sĩ. Đến năm 2022, UBND xã Kiến Thiết lập hồ sơ đề nghị hưởng chế độ thờ cúng liệt sĩ Phàn cho anh Phương. Tuy nhiên, Sở LĐTBXH trả lại hồ sơ này, yêu cầu địa phương làm rõ liệt sĩ còn thân nhân là anh chị em ruột không để thực hiện thủ tục ủy quyền thờ cúng liệt sĩ theo quy định. Ngày 27-4-2023, UBND xã Kiến Thiết nhận được đơn của bà Nhữ Thị Xoan đề nghị được thờ cúng liệt sĩ Phàn. UBND xã tổ chức 2 hội nghị hòa giải giữa bà Xoan và anh Phương, trong đó 1 hội nghị tổ chức tại UBND xã, 1 hội nghị tổ chức tại gia đình và dòng họ. Tuy nhiên, sau cả 2 hội nghị, bà Xoan và anh Phương không thống nhất được quan điểm về việc thờ cúng liệt sĩ Phàn. UBND xã đề nghị hai bên tiếp tục bàn bạc, thỏa thuận và sẽ tổ chức thêm một buổi hòa giải, đối thoại nữa với sự tham gia của đại diện Phòng LĐTBXH huyện Tiên Lãng.
Sáng 2-4, Trưởng Phòng LĐTBXH huyện Tiên Lãng Hoàng Thị Thúy cho biết: Khoản 2, điều 3, Pháp lệnh ưu đãi người có công quy định, thân nhân của người có công với cách mạng ngoài bố, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng, con đẻ, con nuôi còn có người có công nuôi liệt sĩ. Theo khoản 2, điều 4, Pháp lệnh này, người có công nuôi liệt sĩ được xác định là người đã nuôi dưỡng liệt sĩ khi chưa đủ 18 tuổi và thời gian nuôi dưỡng từ 10 năm trở lên. Trong trường hợp của liệt sĩ Phàn, cụ Vịnh và cụ Véo được xác định là thân nhân của liệt sĩ, có quyền thờ cúng liệt sĩ. Khi cụ Vịnh, cụ Véo mất, căn cứ điểm c, khoản 6, điều 28, Nghị định số 131/2021/NĐ-CP của Chính phủ, người được hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ sẽ được xác định theo quy định về người thừa kế theo điều 651, Bộ luật Dân sự. Trong đó, bà Xoan là chị ruột của liệt sĩ thuộc hàng thừa kế thứ 2. Đề nghị được thờ cúng liệt sĩ Phàn của bà Xoan là có cơ sở. Tuy nhiên, gia đình anh Phương thờ cúng liệt sĩ Phàn từ lâu, hài cốt liệt sĩ hiện cũng được quy tập về nghĩa trang liệt sĩ xã Kiến Thiết. Bà Xoan là chị gái của liệt sĩ nhưng đã lập gia đình và không còn sinh sống ở địa phương. Do đó, xét về tình, việc gia đình anh Phương thờ cúng liệt sĩ Phàn thuận theo truyền thống, phong tục địa phương. Phòng LĐTBXH và UBND xã Kiến Thiết mong muốn thông qua cuộc hòa giải, đối thoại, hai bên thống nhất chọn được người thờ cúng liệt sĩ phù hợp.
Như vậy, đề nghị được thờ cúng liệt sĩ Nhữ Văn Phàn hiện vẫn đang được UBND xã Kiến Thiết và Phòng LĐTBXH huyện Tiên Lãng giải quyết theo hướng vận động hòa giải để tìm được tiếng nói chung giữa các bên. Về phía anh Phương, bà Xoan cần thể hiện thiện chí để thỏa thuận phương án thờ cúng liệt sĩ phù hợp, tránh tranh chấp, ảnh hưởng tới quan hệ gia đình, dòng tộc.