Dấu ấn sâu đậm trong ký ức chiến sĩ công binh quê lúa.
Ông Nguyễn Quốc Sử cùng vợ theo dõi thông tin về sự phát triển của thành phố trên Báo Hải Phòng.
(HPĐT)- Huyện Vĩnh Bảo có gần 600 cán bộ, chiến sĩ trực tiếp tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ. Hiện 51 người còn sống, hầu hết tuổi cao, sức yếu, nhưng những ký ức hào hùng về những năm tháng chiến đấu dũng cảm, oanh liệt vẫn sâu đậm trong tâm khảm mỗi người. Trong đó có đại tá Nguyễn Quốc Sử, nguyên chiến sĩ công binh Trung đội 31, Đại đội 56, Tiểu đoàn 06 Công binh, người từng trực tiếp tham gia rà phá bom mìn, mở đường trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
Trong ngôi nhà số 280 khu phố Tân Hòa, thị trấn Vĩnh Bảo (huyện Vĩnh Bảo), cụ Nguyễn Quốc Sử bồi hồi nhớ lại những năm tháng tham gia chiến đấu Điện Biên Phủ. Mặc dù đã 90 tuổi, một bên tai không nghe rõ do ảnh hưởng bởi lần phá bom tại khu vực đèo Pha Đin năm xưa, nhưng cụ Sử vẫn nhanh nhẹn, minh mẫn, sôi nổi kể lại những kỷ niệm về một thời để nhớ.
Nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, đầu tháng 1-1953, ông Sử và một số thanh niên trong xã Thanh Lương xung phong nhập ngũ. Ông cùng đồng đội hành quân vượt qua các vùng địch tạm chiến đến vùng tự do của huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình, rồi ngược lên Khoang Xanh, Cự Đồng, Phú Thọ vào Đoàn 99. Sau hơn một tháng huấn luyện, ông Sử được phiên chế vào Trung đội 31, Đại đội 56, Tiểu đoàn 06 Công binh với nhiệm vụ phá bom nổ chậm, san lấp mở đường.
Giữa tháng 11-1953, đơn vị ông Sử được điều động tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ với nhiệm vụ phá bom nổ chậm, mở đường từ ngã ba Cò Lòi đến dốc đèo Pha Đin. Gặp thời tiết không thuận lợi, mưa dầm, địa hình hiểm trở, máy bay thực dân Pháp liên tục bắn phá, ném bom, nhưng ông Sử cùng anh em trong đơn vị phá thành công nhiều bom, mìn nổ chậm, mở nhiều tuyến đường cho dân công hóa tuyến, các lực lượng vận chuyển vũ khí, đưa lương thực thực phẩm, thuốc men, đạn dược phục vụ chiến dịch.
Kỷ niệm đáng nhớ nhất là lần phá quả bom nổ chậm nặng 250 kg khiến ông và đồng đội “suýt chết” tại chân đèo Pha Đin. Ông Sử kể, quả bom lớn, lại nằm sâu dưới lòng đất hơn 3 m. Chỉ huy đơn vị cử tổ công binh thứ nhất chui xuống hố bom đặt bộc phá, nối dây cháy chậm để phá hủy quả bom. Sau khi điểm hỏa dây cháy chậm, mãi bom không nổ. Trong lúc cấp bách, trung đội trưởng yêu cầu 3 chiến sĩ xung phong xuống kiểm tra nguyên nhân để tiếp tục kích nổ quả bom. Không ngại nguy hiểm, ông Sử là người đầu tiên giơ tay xung phong. Tin tưởng vào sự nhanh nhẹn, khéo léo của ông, trung đội trưởng quyết định để ông Sử thực hiện nhiệm vụ này. Ông Sử chui xuống hố bom kiểm tra, hai chiến sĩ còn lại được phân công tiếp ứng trên miệng hố bom. Biết đặc tính bom nổ chậm có thể nổ tung bất cứ lúc nào, dù rất căng thẳng, nhưng ông Sử vẫn bình tĩnh, khẩn trương tiếp cận quả bom. Phát hiện nguyên nhân bom không nổ là do dây cháy chậm bị ẩm, ông Sử thay dây cháy chậm và đấu với bộc phá, ra hiệu hai đồng chí trên miệng hố bom nhanh chóng thoát khỏi khu vực nguy hiểm, đồng thời kiểm tra điểm hỏa rồi nhanh chóng leo lên mặt đất, hối hả chạy được khoảng hai chục mét rồi nằm ép mình xuống cạnh ụ đất bên đường. Đúng lúc đó, quả bom phát nổ, mặt đất rung chuyển, đất đá, khói bom mù mịt trùm kín cả người. Toàn đơn vị đã nghĩ là 3 anh em hy sinh. Hai đồng chí thoát ra trước may mắn không bị thương, còn ông Sử đi sau nên bị mảnh bom văng vào đầu... Với những thành tích xuất sắc, Đại đội 56 được cấp trên đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Ngoài san lấp mở đường, tiểu đội còn phá được hơn 10 quả bom nổ chậm. Riêng cá nhân ông Sử phá được 2 quả bom nổ chậm, trong đó 1 quả đặc biệt nguy hiểm. Khi kết thúc nhiệm vụ, tiểu đội và cá nhân ông Sử được thủ trưởng Tiểu đoàn 206 khen thưởng, biểu dương trước toàn đơn vị. Với tinh thần chiến đấu dũng cảm của mình, ông Sử cùng anh em trong đơn vị vinh dự góp phần vào chiến thắng lịch sử Điên Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, ông Sử cùng đơn vị tham gia tiếp quản Thủ đô. Sau đó ông được tổ chức cử đi đào tạo cán bộ Hậu cần khóa 1 (nay là Học viện Hậu cần). Đến tháng 9-1959 sau khi tốt nghiệp, ông được điều động về công tác tại Trung đoàn Pháo binh 204, giữ nhiều chức trách, nhiệm vụ quan trong. Ngày 15-4- 1965, ông Sử được điều động vào miền Nam chiến đấu ở các chiến trường Tây Nguyên, Đông Nam bộ, Tây Nam bộ, tham gia các chiến dịch Mậu Thân năm 1968, chiến dịch Xuân Hè 1972 và chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Đất nước thống nhất, ông Sử vẫn tiếp tục tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế ở Campuchia (1977-1979). Đến tháng 4-1990, ông được nghỉ hưu, trở về quê hương.
Trong quá trình tham gia quân đội, ông Sử giữ nhiều trọng trách quan trọng trong các đơn vị; được tặng thưởng 13 huân chương các loại. Đặc biệt, ông vinh dự được trực tiếp gặp Bác Hồ vào ngày 7-9- 1958 khi Người đến thăm Trường Cán bộ Hậu cần; 4 lần được gặp Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Ông Nguyễn Quốc Sử là 1 trong 60 đại biểu toàn quốc dự kỷ niệm 60 Chiến thắng Điên Biên Phủ (7-5-1954 - 7-5-2014).
Phát huy truyền thống, phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, tinh thần Điện Biên năm xưa, sau khi nghỉ hưu, về địa phương, ông Sử tích cực tham gia hoạt động phong trào, trong đó việc thành lập Hội Truyền thống Chiến sĩ Điện Biên Phủ huyện Vĩnh Bảo, giữ vai trò Phó chủ tịch Hội. Hội quy tụ, tập hợp các chiến sĩ Điện Biên cùng nhau tương trợ, giúp đỡ nhau vươn lên trong cuộc sống, thực hiện tốt phương châm “Tất cả vì đồng đội”, hăng hái động viên gia đình, con cháu thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng gia đình văn hóa, góp sức xây dựng quê hương Vĩnh Bảo ngày càng giàu đẹp, văn minh.