Quản lý, kiểm tra việc kinh doanh đồ ăn tại cổng các trường học: Phòng ngừa nguy cơ ngộ độc thực phẩm

Học sinh cần thận trọng khi mua đồ ăn ở cổng trường. Ảnh chụp tại cổng Trường tiểu học Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền).

(HPĐT)- Chuyên mục “Qua đường dây nóng” của Báo Hải Phòng gần đây liên tục nhận phản ánh của người dân là cha mẹ học sinh lo ngại về thực trạng an toàn vệ sinh thực phẩm tại các cổng trường học sau khi liên tiếp xảy ra các vụ việc ngộ độc thức ăn, quà vặt bán tại cổng trường ở nhiều địa phương trong cả nước. Đây là vấn đề từng được người dân, các cơ quan báo chí thành phố đề cập nhiều lần. Tuy nhiên, việc kiểm tra, xử lý còn bất cập, chưa triệt để.

Theo thông tin từ Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa, sáng 5-4, một học sinh lớp 5 Trường tiểu học Vĩnh Trường, thành phố Nha Trang tử vong; nhiều học sinh khác của Trường tiểu học Vĩnh Trường và Trường THCS Trần Hưng Đạo trên cùng địa bàn phải cấp cứu vì biểu hiện bị ngộ độc thức ăn. Hiện các cơ quan chức năng vẫn đang khẩn trương điều tra, xác định nguyên nhân của vụ việc. Cũng trong ngày, Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng xác nhận có 30 học sinh phải nhập viện kiểm tra sức khỏe sau khi ăn kẹo bán trước cổng trường, với biểu hiện đau đầu, đau bụng, buồn nôn. Bước đầu cho thấy, các học sinh không phải bị ngộ độc thực phẩm mà do ăn phải loại “kẹo lạ” có thành phần gây rối loạn tâm thần (bệnh hysteria).

Những sự việc liên tiếp xảy ra liên quan đến thực phẩm, đồ ăn bán ngoài cổng trường khiến dư luận một lần nữa lo ngại về sự an toàn từ những đồ ăn thức uống được học sinh sử dụng. Số liệu từ Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế vào đầu tháng 2-2024 cho thấy, có tới 70 đến 80% số thức ăn đường phố, trong đó có quà vặt cổng trường được xác định là bị nhiễm khuẩn như E.coli gây tiêu chảy, bệnh đường ruột.

Qua quan sát, tìm hiểu tại một số quán bán đồ ăn tại cổng các trường Tiểu học, THCS Lê Hồng Phong (quận Ngô Quyền), Tiểu học, THCS Đằng Lâm (quận Hải An)... chiều 5-4 cho thấy, phần lớn có bán đồ ăn có bao bì in chữ nước ngoài, không có tem nhãn phụ về nguồn gốc xuất xứ, thành phần hay kiểm định của cơ quan chức năng, nhất là tôm cay, gà cay hay bò khô với mức giá rẻ… Khi được hỏi về nguồn gốc và chất lượng các loại đồ ăn này, người bán hàng chỉ trả lời qua loa, cho biết các mặt hàng này được mối buôn mang tới giao. Chị Trần Thị Ngọc Mai, ở phường Đằng Lâm (quận Hải An) cho biết, vào các buổi sáng và lúc tan học buổi chiều, hầu hết các cổng trường đều có hàng quán bán các đồ ăn vặt. Các loại thực phẩm đều có màu sắc bắt mắt, tẩm ướp các loại gia vị được các học sinh ưa thích. Gia đình có 2 con nhỏ, chị thường xuyên nhắc nhở con không mua và ăn đồ ăn không rõ nguồn gốc tại cổng trường, nhưng các cháu còn nhỏ tuổi, chưa có ý thức cao về việc này, hơn nữa các hàng quán ở cổng trường vẫn bán các loại thực phẩm này nên chị không khỏi lo lắng.

Theo cô giáo Nguyễn Thị Thu Hương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Hồng Phong, do địa bàn tập trung 2 trường học gần nhau, gồm Trường tiểu học và THCS Lê Hồng Phong, nên khu vực cổng trường có khá nhiều quán bán đồ ăn vặt. Qua các cuộc sinh hoạt đầu tuần và thông qua giáo viên chủ nhiệm, nhà trường liên tục nhắc nhở, cảnh báo học sinh không mua đồ ăn vặt tại cổng trường. Tuy nhiên, việc bán hàng ở bên ngoài phạm vi trường học nên không thể kiểm soát, ngoài việc vận động chủ các cửa hàng bán những sản phẩm bảo đảm an toàn cho học sinh.

Điều 17 Nghị định 98/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ sẽ bị phạt từ 300 nghìn đến 100 triệu đồng tùy giá trị hàng hóa. Ngoài ra, người vi phạm còn bị tịch thu và buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm.

Theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP ngày 2-2- 2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, loại hình kinh doanh, buôn bán này thuộc thẩm quyền quản lý của cấp xã, phường, thị trấn. Trao đổi về vấn đề này, Chủ tịch UBND phường Đồng Quốc Bình Trần Trung Kiên thông tin, trên địa bàn phường hiện có 1 trường mầm non, 1 trường tiểu học và 1 trường THCS. Việc bán hàng tại cổng trường thường do các hộ kinh doanh, buôn bán nhỏ lẻ, bán rong theo khung giờ sáng và chiều. Thực tế, do chính quyền cơ sở thiếu nhân lực có chuyên môn, nghiệp vụ và các trang thiết bị chuyên biệt nên việc kiểm tra, quản lý việc bày bán các loại đồ ăn vặt tại cổng các trường học còn nhiều hạn chế. Để bảo đảm an toàn sức khỏe cho học sinh, các trường học cần đẩy mạnh việc tuyên truyền đến cha mẹ học sinh, giáo viên chủ nhiệm nhắc nhở học sinh không mua đồ ăn vặt không có nguồn gốc xuất xứ, không bảo đảm vệ sinh ở cổng trường. Thời gian tới, chính quyền địa phương đề xuất, phối hợp các lực lượng chức năng tổ chức rà soát, thường xuyên kiểm tra, xử lý theo quy định các hộ, cá thể kinh doanh quanh khu vực cổng trường, kiên quyết loại bỏ các loại thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc. Các cơ quan chức năng cần kịp thời ngăn chặn việc phân phối các sản phẩm không rõ nguồn gốc đến các hàng quán chung quanh cổng trường. Khi phát hiện sai phạm, xử phạt nghiêm theo quy định pháp luật và thông tin rộng rãi qua hệ thống loa phát thanh của phường, nhất là các khu vực cổng trường học để có tính răn đe đối với các hộ kinh doanh cũng như nâng cao ý thức cho các cháu học sinh.