Sớm bàn giao các cá thể gấu về Trung tâm cứu hộ
Cơ sở nuôi gấu nhốt ở xã Cổ Am (huyện Vĩnh Bảo). Ảnh: HOÀNG PHƯỚC
(HPĐT)- Hải Phòng có 16 cá thể gấu đang nuôi nhốt tại các hộ dân hơn 20 năm qua. Một số cá thể gấu sinh sống trong điều kiện khó khăn nhưng người dân chưa muốn bàn giao cho cơ quan chức năng để bảo tồn theo đúng công ước quốc tế...
Điều kiện nuôi ngày càng khó khăn
Trong số các cá thể gấu trên có 8 cá thể hiện đang được nuôi nhốt tại các gia đình ở khu vực nội thành thuộc các quận như: Kiến An, Đồ Sơn, Hải An. Do điều kiện nhà ở trong các khu dân cư chật hẹp nên việc nuôi gấu gặp nhiều khó khăn. Gia đình ông, bà Nguyễn Thị Chuyên, Nguyễn Văn Mão, ở khu Phương Lưu 2, phường Đông Hải (quận Hải An) hiện đang nuôi một cá thể gấu trong điều kiện ở khu dân cư người dân sinh sống sát nhau. Bà Chuyên cho biết, do nuôi trong khu dân cư nên gia đình rất ngại với bà con vì làm ảnh hưởng đến môi trường sống chung quanh. Vì vậy, hằng ngày, gia đình phải dọn rửa chuồng nuôi thường xuyên. Tuy nhiên, chuồng trại cũng chật hẹp, hơn nữa gấu nuôi trong gia đình hơn 22 năm, giờ tuổi cao nên việc chăm sóc càng vất vả hơn.
Ở một số khu vực ngoại thành, các hộ nuôi gấu nhốt có điều kiện đất đai rộng rãi hơn nhưng không ít người cũng gặp khó khăn do chi phí nuôi gấu hằng tháng khá cao. Trung bình các hộ phải chi tiền thức ăn cho gấu 1,5 đến 2 triệu đồng/tháng vì ở mức này mới đủ dinh dưỡng để gấu sinh tồn. Ông Đào Mạnh Hoài, ở xã Cổ Am (huyện Vĩnh Bảo) hiện đang nuôi nhiều cá thể gấu nhất thành phố với 5 cá thể gấu ngựa và gấu chó. Theo ông Hoài, mỗi tháng, việc nuôi dưỡng 5 cá thể gấu tiêu tốn gần 10 triệu đồng. Hằng ngày, ông phải cho gấu ăn uống đúng giờ và chuẩn bị đầy đủ các loại khẩu phần thức ăn từ hoa quả đến các loại thịt, sữa... Theo anh Bùi Hoàng Việt, cán bộ kiểm lâm cơ động Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng, những năm trước, đơn vị vận động được một số gia đình giao nộp gấu cho Trung tâm cứu hộ gấu Việt Nam nhưng hầu như các hộ vẫn giữ gấu để nuôi. Nguyên nhân do các hộ gia đình trước đây phải chi phí nhiều tiền để mua giống và chăm nuôi, trong khi giao nộp lại cho các cơ quan chức năng không được hỗ trợ kinh phí khiến gia đình thiệt thòi. Cùng với đó, một số hộ có điều kiện kinh tế lại có tâm lý muốn giữ gấu để nuôi như một thú vui nuôi động vật.
Tuyên truyền, vận động người dân bàn giao cá thể gấu
Theo Phó chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng Lại Công Khanh, hiện nay, 16 cá thể gấu trên địa bàn đều được giám sát chặt chẽ bằng gắn chíp điện tử. Đây là cách để cơ quan chức năng kiểm tra, kiểm soát tốt số cá thể gấu trên địa bàn thành phố đang được các hộ dân nuôi nhốt, không được hút mật trái phép hay di chuyển ra khỏi địa bàn mà không trình báo cơ quan chức năng. Tuy nhiên về lâu dài, giải pháp thiết thực nhất là tiếp tục tuyên truyền vận động hộ nuôi giao nộp cá thể gấu cho cơ quan chức năng để đưa vào trung tâm bảo tồn. Vì mục tiêu nâng cao nhận thức cộng đồng bảo vệ động vật hoang dã và loài gấu, hướng tới cứu hộ toàn bộ gấu nuôi nhốt trên cả nước, từ năm 2023, Chi cục Kiểm lâm Hải Phòng hợp tác với Tổ chức động vật châu Á trong công tác bảo vệ loài gấu. Hai đơn vị đồng hành vận động người dân tự nguyện chuyển giao gấu về Trung tâm cứu hộ gấu Việt Nam nuôi bảo tồn. Tiến sĩ Tuấn Bendixsen, Trưởng đại diện Tổ chức động vật châu Á, Giám đốc Trung tâm cứu hộ gấu Việt Nam cho biết, người dân Hải Phòng đang nuôi nhốt gấu nhưng chưa hiểu kỹ các quy định về việc bảo tồn loài gấu, về điều kiện chuồng trại đáp ứng yêu cầu. Vì vậy, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần tiếp tục tuyên truyền để bà con nuôi gấu cải tạo lại chuồng trại, chú trọng chế độ dinh dưỡng chăm nuôi, nếu không về lâu dài gấu sẽ chết dần. Cùng với đó, việc tuyên truyền bảo vệ gấu cần được thực hiện sâu rộng trong cộng đồng. Thời gian qua, tại Hải Phòng, cơ quan chức năng phối hợp với các trường học tuyên truyền giáo dục học sinh trên địa bàn về bảo vệ gấu, bước đầu xây dựng thí điểm mô hình vườn thảo dược bảo vệ gấu tại Trường tiểu học Cổ Am, xã Việt Tiến (huyện Vĩnh Bảo). Theo phản ánh của các hộ dân, hiện họ sẵn sàng bàn giao lại các cá thể gấu cho cơ quan chức năng tổ chức bảo vệ theo quy định của công ước quốc tế nhưng rất mong được thành phố hỗ trợ để bớt khó khăn. Nhìn ra tỉnh bạn như Quảng Ninh hiện nay không còn các cá thể gấu được nuôi nhốt trong các hộ dân nhờ cơ chế, chính sách hỗ trợ của tỉnh. Vì vậy, thời gian tới, giải pháp hiệu quả để bảo tồn gấu là cùng với việc tuyên truyền vận động, thành phố nên có cơ chế chính sách hoặc vận động các doanh nghiệp, tập đoàn lớn có điều kiện kinh tế hỗ trợ kinh phí để người dân sớm bàn giao gấu cho cơ quan chức năng.