Phát triển bảo hiểm xã hội tự nguyên, bảo hiểm y tế hộ gia đình: Tăng cường phối hợp “3 bên”
Cán bộ, nhân viên BHXH thành phố tổ chức hội nghị tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình.
(HPĐT)- Năm 2024, toàn thành phố phấn đấu có 94% dân số tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) và tỷ lệ tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện đạt tỷ lệ 3,8% trên tổng số lực lượng lao động (bao gồm cả nông dân và khu vực phi chính thức). Xác định đây là nhiệm vụ khó, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, BHXH Hải Phòng đang tích cực triển khai công tác phối hợp “3 bên” gồm: cơ quan BHXH, UBND cấp xã và tổ chức dịch vụ thu, nhằm nâng cao nguồn lực phát triển bảo hiểm tại địa bàn.
Kết quả chưa đạt kỳ vọng
Năm 2023, BHXH Hải Phòng đạt và vượt chỉ tiêu BHXH Việt Nam giao về phát triển số người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình. Tuy nhiên, 3 tháng đầu năm 2024, số người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình có nhiều biến động, mặc dù tăng so với cùng kỳ nhưng lại giảm so với năm 2023. Cụ thể, toàn thành phố có hơn 32.400 người tham gia BHXH tự nguyện, đạt 64,69% mức kế hoạch BHXH Việt Nam giao, tăng hơn 6.500 người so với cùng kỳ, nhưng giảm hơn 2.400 người so với năm 2023; số người tham gia BHYT hơn 1,93 triệu người, chiếm tỷ lệ 92,61% dân số thành phố, tăng gần 37.500 người so với cùng kỳ nhưng giảm hơn 14.500 so với năm 2023. Theo Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang, những biến động trên rất đáng lo ngại, đòi hỏi cơ quan BHXH và các ngành, đơn vị liên quan tập trung tìm giải pháp khắc phục ngay. Qua theo dõi, đánh giá “dư địa”, tiềm năng phát triển BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trên địa bàn thành phố còn rất lớn nhưng kết quả triển khai lại chưa được như kỳ vọng. Có nhiều nguyên nhân dẫn tới thực tế trên, nhưng chủ yếu do hoạt động của tổ chức dịch vụ thu chưa đạt yêu cầu. Tại một số điểm thu, nhân viên thu chỉ chú trọng phát triển số người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình tăng mới, chưa quan tâm việc duy trì số người đã và đang tham gia. Không những thế, việc thông tin đến người tham gia đến hạn đóng đôi lúc chưa kịp thời khiến tỷ lệ tái tục tại một số điểm thu chưa đạt yêu cầu; một số tổ chức dịch vụ thu chưa bố trí đủ số nhân viên thu cần thiết và còn thiếu kinh nghiệm trong thực hiện nhiệm vụ thu BHXH, BHYT.
Trước thực trạng trên, cơ quan BHXH chủ động phối hợp cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội triển khai nhiều mô hình tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình như: BHXH phối hợp cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương vận động thân nhân người lao động, người dân tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình; Mô hình vận động lãnh đạo và hội viên các hội, đoàn thể tích cực tham gia BHXH tự nguyện. Hiệu quả nhất phải kể đến mô hình phối hợp giữa cơ quan BHXH và các cấp Hội Phụ nữ tuyên truyền, vận động hội viên tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình.
Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm
Bên cạnh những mô hình đã triển khai, năm 2024, BHXH Hải Phòng triển khai mô hình phối hợp “3 bên” gồm: BHXH, UBND cấp xã và tổ chức dịch vụ trong thực hiện phát triển số người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình. Trưởng Phòng Truyền thông và phát triển đối tượng (BHXH Hải Phòng) Trần Minh Hưởng cho biết, thuận lợi khi triển khai mô hình này là UBND các cấp cũng kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT. Còn cơ quan BHXH ký kết quy chế phối hợp các tổ chức chính trị - xã hội như: Hội Phụ nữ thành phố, Thành Đoàn Hải Phòng… Song, về quan điểm xuyên suốt là phải phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và kết quả thực hiện của từng tổ chức, cá nhân, nhất là quan tâm, chú trọng đến cấp xã, thôn - là cấp trực tiếp thực hiện. Vì vậy, phải cụ thể hoá quy chế bằng chương trình, kế hoạch thực hiện giữa 3 bên (BHXH, UBND cấp xã, tổ chức dịch vụ thu) và giữa BHXH với các tổ chức chính trị - xã hội.
Triển khai mô hình, BHXH Hải Phòng xây dựng chương trình khung và chỉ đạo BHXH quận, huyện, lấy đó là cơ sở để ký kết và triển khai thực hiện ở các địa phương. BHXH các quận, huyện có nhiệm vụ sàng lọc danh sách người đã dừng tham gia hoặc chưa tham gia (ngành nghề, độ tuổi, giới tính, mức đóng, thời gian đóng, địa chỉ) rồi chuyển cho UBND các xã. Căn cứ danh sách, UBND cấp xã giao nhiệm vụ cho từng tổ dân phố, thôn, khu dân cư để rà soát, xác định đúng người chưa tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình tại thời điểm hiện tại. Sau đó, cơ quan BHXH nhận lại danh sách do UBND cấp xã chuyển trả để tổng hợp, lập danh sách tiềm năng người chưa tham gia của từng xã, phường, thị trấn rồi chuyển cho tổ chức dịch vụ thu. Từ danh sách đối tượng tiềm năng do cơ quan BHXH cung cấp và căn cứ chỉ tiêu được cơ quan BHXH giao, các tổ chức dịch vụ thu sẽ giao chỉ tiêu cho từng điểm thu, nhân viên thu. Từng khâu công việc đều được ấn định thời điểm phải hoàn thành.
Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Mạc Thanh Giang nhận định: Mô hình nhằm huy động sự vào cuộc tích cực, tinh thần trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, bảo đảm chất lượng, hiệu quả trong việc tổ chức thực hiện chính sách, nhất là mở rộng, phát triển số người tham gia BHXH, BHYT, hướng tới mục tiêu BHXH, BHYT toàn dân và an sinh xã hội bền vững. BHXH Hải Phòng chỉ đạo BHXH các quận, huyện tham mưu quận ủy, huyện ủy và UBND quận, huyện giao chỉ tiêu và chỉ đạo thực hiện BHXH, BHYT trên địa bàn; tham mưu Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT xây dựng kế hoạch kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của Ban chỉ đạo cấp xã, nhất là tại các xã có tỷ lệ người tham gia BHXH, BHYT thấp và các xã nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu về chỉ tiêu bao phủ BHYT.