Đọc truyện tranh cũng cần “định hướng”
(HPĐT)- Giống như phim, truyện tranh cũng được nhà xuất bản phân loại theo độ tuổi. Song, việc thiếu nhi đọc truyện tranh không phù hợp độ tuổi không hiếm. Để tránh gây ảnh hưởng xấu đến tâm, sinh lý của trẻ, việc đọc truyện tranh cũng cần cha mẹ, nhà trường quan tâm định hướng phù hợp, kịp thời.
Truyện tranh đâu chỉ dành riêng trẻ em
Thấy cậu con trai học lớp 5 say sưa đọc truyện tranh, chị Phạm Thúy Trang, ở phố Vũ Trọng Khánh, phường Lạch Tray (quận Ngô Quyền) cũng vui thêm. Bởi vậy, mỗi lần đưa con đến nhà sách Fahasa - Trung tâm Thương mại Aeon Mall (quận Lê Chân), Nhà sách Tiền Phong (quận Ngô Quyền)…, chị để con thoải mái lựa chọn truyện tranh theo ý mình. Thế nhưng, đầu tháng 4 vừa qua, chị giật mình khi thấy nhóm zalo lớp của con xôn xao bàn tán chuyện học sinh mang truyện tranh có nhiều hình ảnh không phù hợp đến lớp truyền tay nhau đọc. Kiểm tra lại truyện tranh của con mình, chị tá hỏa phát hiện bộ truyện “Thanh gươm diệt quỷ” mà con chị hay đọc “gắn mác 17+”, với nhiều hình ảnh bạo lực. “Tôi có phần chủ quan khi cho rằng truyện tranh chỉ dành cho trẻ em, giúp con tránh xa điện thoại thông minh, nên khi con chọn truyện, tôi ít khi kiểm tra nội dung”- chị Trang cho biết.
Thực tế cho thấy, truyện tranh đa dạng thể loại, nội dung. Không chỉ có tác giả Việt Nam, nhiều truyện tranh có nguồn gốc nước ngoài. Như bộ truyện nổi tiếng “Thám tử lừng danh Conan” có nhiều chi tiết bạo lực, được gắn mác “13+”. Thế nhưng nhiều cha mẹ vẫn mua cho con mà không để ý có phù hợp lứa tuổi hay không. Hay cuốn “Shin- cậu bé bút chì” cũng từng được nhiều cha mẹ có ý kiến và sau đó phải gắn nhãn “12+” khi có những đoạn hội thoại, những hành động “không giống ai” của cậu bé với mẹ, cô giáo, bạn học. Thậm chí bộ truyện “Ngôn ngữ yêu thương” với đủ các hình ảnh nhạy cảm, không khác gì “cảnh nóng” trong các bộ phim chiếu tại rạp, được gắn nhãn dành cho lứa tuổi từ 15 đến 17 tuổi, nhưng nhiều học sinh mặt “búng ra sữa” cũng dán mắt theo nội dung, đứng đọc hàng giờ tại các nhà sách.
Định hướng đọc cho trẻ
Để quản lý truyện theo độ tuổi, Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành Thông tư số 09/2017/TT-BTTTT quy định các loại xuất bản phẩm dành cho trẻ em (trừ sách giáo khoa) phải ghi rõ đối tượng phục vụ ở bìa 4 và theo các lứa tuổi: Trẻ dưới 6 tuổi; trẻ từ 6 tuổi đến 10 tuổi; trẻ từ 11 tuổi đến dưới 16 tuổi (khoản 1, Điều 12). Tuy nhiên, chưa có văn bản nào quy định bắt buộc các nhà sách phải giám sát độ tuổi người đọc, người mua sách bảo đảm quy định theo nội dung sách, truyện. Thực tế cũng khó để các nhà sách thực hiện điều này.
Chị Trần Thị Hồng Minh, cửa hàng trưởng Nhà sách Fahasa bày tỏ: Nhà sách bố trí, sắp xếp truyện tranh theo lứa tuổi khi bày lên kệ và có biển thông báo nhóm truyện dành cho thiếu nhi, nhóm sách văn học, sách nghiên cứu khoa học… để bạn đọc biết, lựa chọn theo lứa tuổi. Hoạt động giám sát lứa tuổi bạn đọc theo đúng khuyến cáo của nhà xuất bản rất khó thực hiện, nhất là với trường hợp mua sách, truyện về. Do đó, việc trẻ em mua sách phù hợp lứa tuổi hay không chủ yếu dựa vào sự tự giác của chính các em và sự chủ động kiểm soát nội dung sách, truyện của cha mẹ khi mua cho con.
Nhiều cha mẹ cũng cho rằng, các khuyến nghị độ tuổi đọc truyện tranh thường in khá nhỏ, phần nào chưa mang tính cảnh báo. Do đó, bên cạnh trách nhiệm của cha mẹ, các nhà xuất bản cần quan tâm điều chỉnh. Ngoài ra, cần loại bỏ những chi tiết không phù hợp văn hóa, giáo dục, đạo đức Việt Nam khỏi những truyện tranh dành cho thiếu nhi, nhất là truyện tranh nước ngoài.
Việc đọc sách nói chung và truyện tranh nói riêng là thói quen tốt cần được khuyến khích và nuôi dưỡng cho trẻ. Tuy nhiên, đọc sách cần phù hợp lứa tuổi, phát huy được giá trị của sách, bảo đảm sự phát triển lành mạnh tính cách, nhân cách. Vì vậy, cần sự quan tâm, chung tay của các cơ quan chức năng trong “nhặt sạn” nội dung, sự định hướng đọc sách của nhà trường, gia đình./.