Xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu tại 10 xã (giai đoạn 2023-2024) của huyện Thủy Nguyên Phấn đấu về đích vào cuối tháng 6
Xây dựng nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu là tiền đề quan trọng giúp các xã hoàn thành tiêu chí đô thị theo lộ trình thành lập thành phố Thủy Nguyên trước năm 2025. Vì vậy, huyện Thủy Nguyên đang tập trung cao độ, đẩy nhanh tiến độ xây dựng NTM kiểu mẫu tại 10 xã (giai đoạn 2023-2024), quyết tâm về đích vào cuối tháng 6 tới.
Thi công đạt 55% tổng khối lượng
Tại 10 xã triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu (giai đoạn 2023-2024) trên địa bàn huyện Thủy Nguyên: Quảng Thanh, Mỹ Đồng, Thiên Hương, Kiền Bái, Hoàng Động, Lâm Động, Hoa Động, Tân Dương, Thủy Sơn, Đông Sơn được đầu tư tổng 209 công trình, trong đó chủ yếu 188 công trình giao thông liên quan đến 3719 hộ dân. Được khởi công xây dựng NTM kiểu mẫu từ cuối tháng 8-2023, nhưng đến ngày 18-4, còn tổng 876 hộ chưa nhận tiền hỗ trợ, hiến tặng đất, chiếm tỷ lệ 23,6%. Đáng chú ý, có xã, tỷ lệ giải phóng mặt bằng khá thấp như xã Tân Dương còn 84/174 hộ chưa đồng ý hiết đất (chiếm 48,3 %), xã Hoàng Động còn 123/372 hộ (chiếm 33,1%) chưa đồng ý hiến đất, xã Đông Sơn còn 145/421 hộ (chiếm 34,4%) chưa đồng ý hiến đất. Theo đường găng tiến độ chỉ còn hơn 2 tháng, 10 xã phải về đích NTM kiểu mẫu, nhưng đến ngày 18-4, các nhà thầu mới thi công đạt 55% tổng khối lượng công trình.
Chủ tịch UBND xã Hoàng Động Nguyễn Công Toàn cho biết, tại xã triển khai 32 tuyến đường NTM kiểu mẫu liên quan 502 hộ dân phải hiến tặng 2,43 ha đất. Đến ngày 19-4, còn 123 hộ chưa đồng ý hiến đất và đang triển khai thi công 31 tuyến đường. Xã đang vướng khi có 3 hộ bị cắt dọc công trình nhà ở, nên chưa đồng ý kiểm kê đất, tài sản. Nhất là đối với tuyến đường dài 200 m tại thôn 4 chưa giải phóng được mặt bằng vì chưa di dời được trạm điện hạ thế nằm ở đầu tuyến, nên 23/25 hộ dân chưa đồng ý hiến đất. Đến nay, UBND xã báo cáo UBND huyện và các ngành liên quan về việc di rời trạm điện ra vị trí đất cạnh Trường mầm non Hoàng Động, là khu vực đất công có sẵn mặt bằng.
Xã Hoa Động cũng đang gặp vướng mắc tương tự, có tuyến đường dài gần 1 km đi qua 3 thôn Giữa, Chùa và Đầu Cầu cắt vào nửa công trình nhà của 2 hộ ông Trần Quang Đạt, Mai Tuấn Đạt, dẫn đến diện tích còn lại dưới 40 m2/hộ. Vì thế, 2 ông chưa đồng ý hiến đất. Bí thư Đảng ủy xã, Trưởng Ban chỉ đạo xây dựng NTM xã Hoa Động Hà Bảo Nguyên cho biết, trên địa bàn xã đang thi công 15 tuyến đường NTM kiểu mẫu với tổng chiều dài 7,75 km liên quan đến 682 hộ dân. Đến ngày 19-4, còn 10 tuyến chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng. Nguyên do, còn 91 hộ ý kiến về đơn giá hỗ trợ vật kiến trúc thấp, một số hộ không ở địa phương. Song, giải phóng đến đâu, các nhà thầu thực hiện thi công dự án đến đó.
Tập trung cao độ giải phóng mặt bằng và thi công
Có thể thấy, khác các huyện khác, với số xã thực hiện xây dựng NTM kiểu mẫu trên địa bàn huyện Thủy Nguyên khá lớn, nên khối lượng kiểm kê vật kiến trúc của các hộ dân l lớn, công tác xác định nguồn gốc đất đai, tài sản vật kiến trúc trên đất mất nhiều thời gian. Nhiều trường hợp sai lệch về nguồn gốc đất hoặc thiếu sót trong kiểm đếm phải xác minh nhiều lần, ảnh hưởng tới tiến độ thực hiện. Mặt khác, trên địa bàn huyện có tốc độ đô thị hóa nhanh, giá đất thị trường tăng cao, khó khăn trong vận động người dân hiến, tặng đất giải phóng mặt bằng. Cũng phải thấy rằng, một bộ phận người dân còn hạn chế nhận thức về “chung tay xây dựng NTM”, nên đòi hỏi vượt khung chính sách, mức giá hỗ trợ chung, chưa đồng ý nhận tiền hỗ trợ giải phóng mặt bằng.
Song, dù khó khăn, vướng mắc đến mấy cũng phải quyết tâm hoàn thành xây dựng NTM kiểu mẫu để hoàn thiện các điều kiện chuyển đổi huyện Thủy Nguyên lên thành phố trực thuộc thành phố Hải Phòng. Tại cuộc họp thường kỳ tháng 4 về đánh giá phát triển kinh tế - xã hội quý 1, nhiệm vụ, giải pháp quý 2 - 2024 và mới đây nhất, ngày 19-4, tiếp tục cuộc họp về tiến độ xây dựng NTM kiểu mẫu, Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh,tiến độ xây dựng NTM kiểu mẫu đang tính từng ngày, đòi hỏi các ban, ngành liên quan và 10 xã tập trung cao độ để về đích đúng hạn. Đến 30-6, 10 xã phải cơ bản hoàn thành xây dựng NTM kiểu mẫu. Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện khẩn trương đôn đốc nhà thầu tăng cường nhân lực, vật lực đẩy nhanh tiến độ hoàn thành xây dựng các công trình, hạng mục tại các xã. Các phòng, ban liên quan tham mưu UBND huyện phối hợp các xã kịp thời giải quyết các vướng mắc như di chuyển cột, trạm điện, sớm bổ sung các phương án hỗ trợ, bảo đảm quyền lợi của các hộ hiến đất, sớm hoàn thành giải phóng mặt bằng các tuyến đường NTM kiểu mẫu.
Là xã có tỷ lệ hộ dân chưa nhận tiền hỗ trợ, giải phóng mặt bằng cao nhất trong 10 xã xây dựng NTM kiểu mẫu, Chủ tịch UBND xã Tân Dương Trần Đức Hùng cho biết, đến ngày 19-4, đối với 84/174 hộ dân chưa nhận tiền hỗ trợ, địa phương tiếp tục tăng cường phối hợp các phòng, ban, đoàn thể huyện đến thôn, xóm đến từng hộ để tuyên truyền, vận động và tháo gỡ các vướng mắc, sớm bàn giao mặt bằng để các nhà thầu thi công các dự án NTM kiểu mẫu về đích theo đúng tiến độ.
Câu chuyện quản lý
Cần có cơ chế đặc thù đối với hộ không còn đủ đất ở sau khi hiến đất
Trong đầu tháng 4 vừa qua, tại cuộc làm việc của đoàn công tác Trung ương hội Nông dân Việt Nam kiểm tra xây dựng NTM kiểu mẫu tại Hải Phòng, Hội Nông dân huyện Thủy Nguyên đề nghị Trung ương và thành phố sớm có cơ chế đặc thù hỗ trợ các hộ dân hiến tặng đất, phải tháo dỡ nhà ở, nhưng không còn dủ diện tích đất ở và không còn nhà ở nào khác tại địa phương, mà chưa có trong các quy định hỗ trợ xây dựng NTM.
Thực tế, trong giai đoạn 2023-2024 triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu trên địa bàn thành phố, có huyện An Dương và huyện Thủy Nguyên phát sinh 8 hộ dân sau hiến đất làm đường, diện tích đất ở còn lại quá ít (dưới 40 m2) không đủ để ở và không còn nhà ở nào khác tại địa phương. Việc này ảnh hưởng đến tâm lý, quyền lợi của các hộ hiến đất cũng như tiến độ thực hiện xây dựng NTM kiểu mẫu. Trong quá trình vận động, các xã gặp không ít lúng túng vì chưa có quy định cụ thể về hỗ trợ tái định cư đối với chương trình xây dựng NTM đối với các trường hợp đặc biệt trên. Các xã đều phải báo cáo UBND các huyện, UBND các huyện tiếp tục báo cáo, đề xuất UBND thành phố. Vì vậy, vào tháng 7-2023, UBND thành phố có công văn số 4729 về giải quyết các trường hợp vướng mắc khi thực hiện đầu tư xây dựng các tuyến đường NTM kiểu mẫu, thành phố đồng ý bàn giao đất tái định cư đối với 2 hộ ở huyện An Dương, 3 hộ ở huyện Thủy Nguyên. Còn đối với các trường hợp đặc biệt phát sinh năm 2024, thành phố đang xem xét giải quyết.
Có thể thấy, trong định hướng phát triển kinh tế, xã hội của thành phố và cả nước, xây dựng nông thôn mới được xác định là mục tiêu quan trọng hàng đầu, phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và ưu tiên nguồn lực. Riêng đối với thành phố, liên tiếp từ năm 2021 đến năm 2024, thành phố đều lấy thành tố “Xây dựng NTM kiểu mẫu” là một trong nội dung chủ đề năm, với mục tiêu đến hết năm 2025, 100% số xã (137 xã) đạt NTM kiểu mẫu. Trong đó, năm 2024, thành phố phấn đấu năm 2024 có 35 xã đạt chuẩn xã NTM kiểu mẫu. Như vậy, sẽ có hàng nghìn đến hàng chục nghìn hộ dân cần hiến đất để mở các tuyến đường NTM kiểu mẫu và có thể sẽ phát sinh các trường hợp hiến đất đặc biệt như thời gian qua. Vì thế, thành phố nên có cơ chế đặc thù riêng hoặc từ thực tế triển khai xây dựng NTM của Hải Phòng, thành phố nên đề xuất các bộ, ngành Trung ương xem xét có quy định cụ thể để kịp thời động viên cũng như bảo đảm quyền lợi của các hộ hiến đất không còn đủ diện tích để ở, không có nhà ở nào khác tại địa phương. Có như vậy, khi các địa phương triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu sẽ có đủ cơ sở pháp lý để chủ động, nâng cao hiệu quả tuyên truyền, vận động, nhanh chóng tạo sự đồng thuận cao của người dân, góp phần bảo đảm tiến độ các dự án.
Mỹ Anh (615 chữ)