Quận Ngô Quyền: Khắc phục thiếu nhà văn hóa tổ dân phố
(HPĐT)- Quận Ngô Quyền có 131 tổ dân phố (TDP) nhưng hiện chỉ có 25 TDP có nhà văn hóa. Trong đó, nhiều khu dân cư, TDP mặc dù có nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng nhưng khá chật chội, xuống cấp. Việc xây dựng các nhà văn hóa TDP tại quận hiện vướng cả về quỹ đất và kinh phí đầu tư.
Hội, họp phải nhờ địa điểm
Tại TDP số 6, phường Gia Viên, cứ mỗi tổ chức hoạt động hội họp, cán bộ TDP lại đôn đáo tìm, nhờ địa điểm tổ chức. Đồng chí Hán Thị Minh Thu, Bí thư Chi bộ TDP số 6 chia sẻ: “Sau khi thực hiện chủ trương sáp nhập TDP, tổ hiện có 435 hộ dân với gần 70 đảng viên. Vì chưa có nhà văn hóa nên mọi hoạt động chung của tổ đều bị hạn chế. Để tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ, sinh hoạt cộng đồng, Tổ trưởng TDP phải mượn hội trường các trường học trên địa bàn phường. Mỗi kỳ sinh hoạt chi bộ hằng tháng, với 70 đảng viên, tổ phải nhờ địa điểm tại nhiều nơi. Có tháng nhờ hội trường Trường tiểu học Kim Đồng, lúc nhờ hội trường UBND phường, khi sang Giáo xứ An Hải hoặc nhà văn hóa TDP số 3”. TDP rất mong có nhà văn hóa, song khu vực tổ không còn quỹ đất để xây dựng. Chủ tịch UBND phường Gia Viên Phạm Thế Hùng cho biết, phường có 6 TDP, duy nhất TDP số 3 có nhà văn hóa khang trang; 3 tổ khác có điểm sinh hoạt cộng đồng nhưng khá chật hẹp, trong ngách sâu. Hai tổ còn lại chưa có nhà văn hóa.
Không chỉ ở phường Gia Viên, thiếu nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng là thực trạng diễn ra tại nhiều phường thuộc quận Ngô Quyền. Theo Phòng Văn hóa – Thông tin quận Ngô Quyền, trên địa bàn quận hiện có 131 TDP, nhưng mới có 25 nhà văn hóa ở các tổ. Thiếu cơ sở nhà văn hóa ảnh hưởng không nhỏ tới một số hoạt động cộng đồng của người dân. Thực tế tại quận hiện nay, nhiều TDP phải sử dụng chung nhà văn hóa, có nơi người dân phải sinh hoạt tạm tại các điểm như trường học, trụ sở, hội trường của phường… Việc này có nhiều bất tiện đối với TDP và đơn vị cho nhờ địa điểm do phải điều chỉnh thời gian, phương án tổ chức phù hợp, không để ảnh hưởng đến hoạt động chung.
Đối với 25 nhà văn hóa hiện có, phần lớn xây dựng lâu năm, cải tạo chắp vá, công trình xuống cấp, cần đầu tư sửa chữa, nâng cấp. Một số nhà văn hóa diện tích chật, không có điều kiện xây dựng các công trình phụ trợ và không bảo đảm công năng. Một số công trình gọi là nhà văn hóa song thực chất là nhà tạm, nhà dựng bằng tôn, không bảo đảm an toàn và các điều kiện cần thiết tổ chức các sự kiện chung của tổ. Đặc biệt là từ sau khi thực hiện sáp nhập TDP, quy mô các tổ hiện nay ở mức từ 400 hộ/tổ trở lên. Các nhà văn hóa hiện có, chỉ riêng về diện tích cũng chưa đáp ứng được yêu cầu.
Thiếu quỹ đất xây dựng
Vướng mắc lớn nhất trong triển khai xây dựng nhà văn hóa TDP trên địa bàn quận Ngô Quyền hiện nay là thiếu quỹ đất. Là đô thị lõi của thành phố, dân số quận Ngô Quyền ngày càng tăng, trong khi diện tích đất tự nhiên không thay đổi. Theo quy định, nhà văn hóa TDP phải có diện tích ít nhất 200 m², chưa kể sân và không gian chung quanh, nên khó bố trí quỹ đất phù hợp quy hoạch để xây dựng. Tại một số phường như Đông Khê, Đằng Giang, Vạn Mỹ… có một số khu đất trống xen kẹt trong khu dân cư, được các TDP đề xuất chính quyền địa phương cho phép đầu tư xây dựng nhà văn hóa, sân chơi cộng đồng của tổ, song lại vướng quy hoạch dự án nên chỉ có thể triển khai công trình tạm mà không thể đầu tư xây dựng nhà văn hóa đồng bộ, khang trang.
Ngoài thiếu quỹ đất, kinh phí để xây các nhà văn hóa cũng khá khó khăn vì nếu theo chuẩn, kinh phí cần từ 2-3 tỷ đồng. Với các nhà văn hóa nhỏ, việc xây dựng tận dụng các quỹ đất trống, chéo méo trong khu dân cư, kinh phí cần hàng tỷ đồng (gồm cả đầu tư xây dựng và trang thiết bị hoạt động). Nếu 100% kinh phí huy động từ nguồn ngân sách tạo áp lực lớn, trong khi quận Ngô Quyền đang là địa phương áp dụng cơ chế tự chủ ngân sách. So với số lượng 252 TDP trước đây, sau sáp nhập, số các TDP trên địa bàn quận giảm đáng kể, còn 131 TDP. Thực tế này là thuận lợi, song cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết hơn về việc xây dựng các nhà văn hóa TDP phục vụ tổ chức các hoạt động chung của tổ.
Tại các kỳ tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND thành phố tại quận Ngô Quyền, cử tri nhiều lần đề xuất thành phố quan tâm, tạo điều kiện dành quỹ đất quy hoạch xây dựng các nhà văn hóa TDP trên địa bàn quận. Hiện quận chuyển về Trung tâm Chính trị - Hành chính mới tại khu vực lô 26, đường Lê Hồng Phong, quận đề xuất thành phố ưu tiên dành một số vị trí trụ sở làm việc cũ của các phòng chuyên môn, tổ chức đoàn thể thuộc quận để xây dựng các nhà văn hóa TDP. Tại 6 phường sau khi sáp nhập thành lập 2 phường mới, một số trụ sở có thể dành làm nhà văn hóa chung cho 2-3 tổ dân phố cùng khu vực. Ngoài ra, trên địa bàn quận triển khai nhiều dự án xây dựng hạ tầng, chỉnh trang đô thị, quận mong thành phố đồng ý chủ trương dành diện tích nhất định tại các khu vực này để xây dựng các nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng cho người dân trên cơ sở bảo đảm phù hợp quy hoạch chung. Khi có quỹ đất, quận sẽ bố trí kinh phí từ nguồn vốn đầu tư công, cùng với khuyến khích, kêu gọi xã hội hóa, tăng cường nguồn lực xây dựng thêm nhiều nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng phục vụ người dân./.