1/2 Trang 5 ngày 9-5 VHNT CTV chủ nhật

Vẫn nhức nhối với “virus sách giả”

Sách giả, sách lậu tràn ngập trên thị trường ảnh hưởng đến các đơn vị phát hành chính thống, nhà xuất bản (NXB) lại tiếp tục “nóng”, bởi thời gian gần đây nhiều đơn vị sách bản quyền cho biết sách của đơn vị bị làm giả và bán tràn lan.

Theo bà Phan Thị Thu Hà, Giám đốc NXB Trẻ, sách bản quyền bị in lậu và tình trạng bán sách giả qua mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử không còn mới trong ngành xuất bản nước ta những năm gần đây cũng như hiện tại. Sách giả, sách lậu được bán chỉ bằng một nửa, thậm chí 1/3 giá sách thật. Song vì ham rẻ, nhiều bạn đọc chọn mua sách trên mạng, phần lớn là sách in lậu thay vì những ấn phẩm được bảo hộ bản quyền. Điều này tạo ra nhiều hệ lụy, ngoài thiệt hại tới các đơn vị xuất bản, phát hành thì bạn đọc cũng mua phải sản phẩm kém chất lượng, nhiều lỗi sai so với sách bản quyền. Do sách được bán online, bạn đọc nhận rồi mới phát hiện thì “chuyện đã rồi”.

Sách giả, sách lậu ở nước ta chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Gần đây, nhiều đơn vị cho biết, sách bản quyền bị làm giả, bán tràn lan ngoài thị trường và bán qua mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử một cách công khai. Đại diện NXB Phụ nữ Việt Nam cho biết, cuốn sách “Văn minh trà Việt” của tác giả Trịnh Quang Dũng vừa được xuất bản, phát hành cách đây không lâu thì trên thị trường đã xuất hiện ấn phẩm in lậu. Trong khi NXB Phụ nữ Việt Nam thực hiện sách trên là bìa cứng thì sách lậu làm bìa mềm với quy cách, hình thức hoàn toàn giống nhau.

“Sách thật “Văn minh trà Việt” có trang lót màu xanh lá trước và sau, còn sách giả thì không. Sách thật khổ to hơn hẳn sách giả (khổ sách thật là 16x24cm) và có tem của NXB Phụ nữ Việt Nam ở bìa sau. Hình ảnh trong sách thật được in màu, trong khi sách giả in đen trắng. Số lượng sách “Văn minh trà Việt” được mua bản quyền của NXB Phụ nữ Việt Nam bán hết ngay từ khi ra mắt hồi tháng 4-2024 trong Ngày sách Việt Nam tại Hà Nội, dự kiến tái bản vào trung tuần tháng 5-2024 thì sách trên bán trên mạng cũng như ngoài thị trường hoàn toàn là in lậu, bị làm giả.Sách in lậu, sách giả được rao bán công khai trên các trang mạng xã hội đang là thực trạng nhức nhối, chưa có giải pháp xử lý triệt để của ngành xuất bản Việt Nam nói chung, NXB Phụ nữ Việt Nam nói riêng”, bà Khúc Thị Hoa Phượng, Giám đốc, Tổng biên tập NXB Phụ nữ Việt Nam, chia sẻ.

Cuốn sách “Thư cho em” của tác giả Hoàng Nam Tiến ra mắt từ cuối tháng 3-2024, gói ghém nội dung hàng trăm bức thư của tướng Hoàng Đan gửi vợ, bà Nguyễn Thị An Vinh. Ngay từ khi ra mắt, cuốn sách này đã “cháy" hàng. Sách được tái bản sau hai tuần lên kệ. Tuy nhiên mới đây, đơn vị nắm giữ bản quyền cuốn sách “Thư cho em”, chia sẻ, cuốn sách đã bị làm giả và nhiều người mua phải sách giả bán trên mạng. Đại diện đơn vị nắm bản quyền cuốn sách “Thư cho em” cho biết, giấy của bìa sách giả không đanh, không phủ bóng tít, ảnh nhân vật và chữ bị in nhòe nét. Thứ hai, trong nội dung sách “Thư cho em”, các ảnh đều mờ, các khung (box) chữ sách giả để trắng chứ không có nền xám như sách thật. Thứ ba, về kỹ thuật đóng sách, gáy sách thật sẽ có vết chỉ khâu. Trong khi sách giả không có chỉ khâu, chỉ là bôi keo thật dày vào gáy sách và dán, nên một thời gian ngắn là bong.

Bên cạnh đó, bà Ngô Phương Thảo, đại diện Anbooks, cho biết bộ sách “Dạy con trong hoang mang” (hai tập, đã in tổng cộng 35.000 bản) do Anbooks giữ bản quyền và phát hành đã, đang bị làm giả và bán công khai trên mạng xã hội. Trong khi đó, theo thống kê của NXB Giáo dục Việt Nam, hơn 10 năm trở lại đây, đơn vị phát hiện hơn 3,3 triệu bản sách, hơn 100.000 đĩa CD và gần 41 tấn bán thành phẩm sách giáo dục bị in lậu, tàng trữ để tiêu thụ lậu tại nhiều tỉnh, thành phố trong nước. Thực tế, cơ quan chức năng đã phát hiện, xử lý các tổ chức, cá nhân liên quan về hành vi in lậu, bán sách giáo khoa giả gây bức xúc dư luận trong thời gian gian qua. Ngoài ra, hàng loạt đơn vị xuất bản, công ty sách như NXB Chính trị Quốc gia, NXB Kim Đồng, NXB Hội Nhà văn, Công ty sách Thái Hà, Trí Việt, Alpha Book… từng lên tiếng về nhiều ấn phẩm, sách bản quyền của đơn vị bị làm giả, bán tràn lan trên thị trường.

Rõ ràng, tình trạng sách lậu, sách giả ở nước ta chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Điều này khiến các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xuất bản tuân thủ nghiêm túc pháp luật đều chịu thiệt hại lớn; tác giả, chủ sở hữu tác phẩm không thu được phí tác quyền; cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn để phát hiện vi phạm và xử lý; thị trường bất ổn do cạnh tranh thiếu lành mạnh. Sách giả, sách lậu còn làm triệt tiêu sự sáng tạo của các tác giả, NXB và lớn hơn gây tác động xấu đến việc phát triển văn hóa đọc.

Lâu nay cũng như hiện tại, để ngăn chặn sách lậu, sách giả, một số công ty sách, NXB, đơn vị phát hành phải tự lập “hàng rào” để bảo vệ quyền và lợi ích của chính mình. Có nơi sử dụng giấy, mực in chất lượng cao, giấy xốp nhẹ hoặc các loại giấy tiên tiến chất lượng cao, chống lóa, giấy thân thiện với sức khỏe và môi trường. Một số đơn vị phát hành, NXB dùng công cụ chống làm lậu, dán tem chống sách giả... nhưng vẫn không ngăn được “virus làm giả”. Bởi hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của kỹ thuật in ấn, sao chép, cũng như hệ thống tiếp cận bạn đọc bằng công nghệ 4.0 trên tất cả các nền tảng số, các hành vi vi phạm trở nên tinh vi hơn, việc nhận diện hành vi sai trái cũng khó khăn hơn.

Các chuyên gia ngành in, xuất bản đều cho rằng, ngoài việc xử phạt hành chính theo quy định, cơ quan chức năng cần khởi tố hình sự theo tội “sản xuất, buôn bán hàng giả” Điều 192 Bộ luật Hình sự với hình phạt tù từ 5 năm đến 10 năm, thậm chí sẽ là từ 7 năm đến 15 năm với cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm pháp luật. Mức “xử” như vậy mới khiến các tổ chức, cá nhân “chùn tay” và môi trường xuất bản- phát hành sách sẽ trong sạch, văn minh hơn. Còn phạt hành chính, số tiền mà tổ chức, cá nhân vi phạm phải nộp cho cơ quan chức năng chiếm rất nhỏ so với lợi nhuận thu được!

Khôi Nguyên

Tản văn

KHUNG TRỜI HOA PHƯỢNG

          Cứmỗi lần ngước lên tán lá, thấy hoa phượng nở đỏ rực đốt cháy cả vòm trời sau những cơn mưa mùa hạ, tôi lại thấy lòng mình xao xuyến. Đi dưới những hàng phượng trong thành phố vào buổi trưa nắng ửng hay buổi chiều thênh thang nào đó có cơn mưa lất phất bay, tôi thấy tim mình se sắt, ngỡ như mình được sống lại cái khung trời tuổi xưa rợp màu hoa phượng vĩ, ngỡ như mình là cậu học trò ngày nào ngước lên vòm cây thấy bung nở những chùm phượng vĩ đầu mùa là biết rằng mùa thi, mùa chia ly sắp đến...

          Ai đó đã từng nói: Thời gian trôi đi rất nhanh. Quả không sai! Như hoa phượng, thấy nở đỏ vậy chứ vội vàng lắm, thấm thoắt phượng sẽ rụng xuống sân trường những cánh hoa đỏ rực cuối cùng từ giã một mùa hè rộn rã, từ giã tiếng con ve sầu râm ran mỗi độ trưa hè. Thời gian trôi đi, cuốn theo mùa phượng vĩ năm nào, mùa thi, màu mực tím, sắc áo trắng học trò, hình bóng cô bạn thương quen mặc chiếc áo dài trắng thướt tha đi trong những chiều nắng đổ... cũng đã chìm vào khoảng ký ức xa xôi. Tôi đứng ngẩn ngơ trước sân trường cũ, này tường vôi, này cổng trường có biết bao nhiêu thế hệ đã từng bước vào rồi lại bước ra, này người thầy cũ đang nấn ná lại lớp học để nhìn một lần nữa bảng đen, phấn trắng, dãy ghế bàn... trước khi rời khỏi lớp, khép lại mấy mưa năm làm nghề đưa đò, khép lại một thời phấn trắng, bảng đen. Tôi nhìn thấy trong đôi mắt học trò có chút gì nhớ thương, vấn vương, luyến lưu khó có thể nói được thành lời, chỉ gửi gắm qua trang lưu bút, qua giọt nước mắt ngày chia xa, qua cái ôm thật chặt để rồi sau khi tiếng trống cuối cùng vang lên báo hiệu giờ làm bài kết thúc là mỗi người một con đường...

          Hoa phượng - loài hoa đẹp đẽ, rực rỡ, gắn liền với tuổi học trò, cũng là một vệt ký ức tinh khôi trong con tim của biết bao người đã từng đi qua thời áo trắng. Có câu chuyện tình yêu học trò vỡ tan trong một chiều phượng rơi lấm tấm. Có câu chuyện tình yêu đã vượt qua sự thử thách của thời gian, song hành với nhau qua bao mùa phượng nở, bàn tay vẫn nắm lấy bàn tay. Mùa phượng đỏ trở thành minh chứng cho một tình yêu đẹp.

          Đi qua bao mùa hoa phượng để thấy lòng mình thêm quảng đại. Tôi giờ không còn là cậu học trò ngày nào thi thoảng lại hái hoa phượng ép thành con bướm phấn trong trang vở học trò, nhưng lòng tôi vẫn rung lên mỗi khi ngước lên vòm cây xanh, thấy hoa phượng nở đỏ cả một khung trời ký ức. Tôi vẫn thấy mình đâu đó trong điệp điệp trùng trùng các cô cậu học trò bước qua cánh cổng trường, rồi ngoái lại đăm đắm nhìn, chỉ một bước chân qua mà mái trường kia đã trở thành trường xưa, trường cũ... Đi trong cơn mưa lất phất bay sau những ngày nắng cháy, nhìn cánh phượng đỏ theo gió tung bay xuống lòng đường, tôi khe khẽ hát mấy câu hát được phổ từ thơ của Đỗ Trung Quân - đã trở thành bài hát quen thương của tuổi học trò hồn nhiên, vụng dại:

“Em chở mùa hè đi qua, còn tôi đứng lại

Nắng ngập đường, một vạt tóc nào xa...”

HOÀNG KHÁNH DUY

PHỐ CỦA TÔI

Phố xưa như vẫn đợi tôi

Hạ khoe phượng thắm đỏ ngời tháng năm

Bỏ bùa mê những đêm rằm

Ánh trăng vằng vặc thì thầm cùng mây

Bao năm nỗi nhớ đong đầy

Bình minh vọng tới nơi đây còi tàu

Rập rờn chim én gọi nhau

Dòng sông dâng nước nhuộm màu phù sa

Phố chiều đợi cánh buồm xa

Bồng bềnh trên sóng bóng cha thuở nào

Cánh cò thấp thoáng ca dao

Tảo tần dáng mẹ nhòa vào hoàng hôn

Nhớ thời cái tuổi chưa khôn

Tồng ngồng đuổi bắt chuồn chuồn ven sông

Tiếng ve thôi thúc phượng hồng

Rưng rưng ngấn lệ ước mong trở về

Yêu con phố đằm vị quê

Thương năm tháng giữa bộn bề gian truân

Giờ đây vóc dáng thanh xuân

Phố hân hoan đón ngập tràn nắng mai.

Lê Việt Hùng

NHỚ VỀ HẢI PHÒNG QUÊ MẸ

Từ Stgaent

Nỗi nhớ Hải Phòng

Nghiêng bóng hồ Tam Bạc

Từ trời Tây xa Iắc

Tôi nhớ về đất Mẹ - Quê xa ...

Tháng năm

Hải Phòng phượng đỏ rợp trời hoa

Trang nhật ký giấu bao điều muốn nói

Phố phường em đợi

Anh về từ sông Cấm nỗi nhớ mong

Sông Lấp đầy kỷ niệm không quên

Phố Cát Cụt, Cát Dài … tên ai đặt .?

Ta từng vui chân bước

Qua Cầu Rào, Cầu Đất, Lạch Tray ..

Hải Phòng hôm nay

Những tòa nhà chọc trời nơi cửa biển

Cầu Hoàng Văn Thụ ….

Và đây: Cầu Iạch Huyện

Biển Đồ Sơn

Sáng gương mặt… Mỗi ngày ...

Em sẽ về...

Trong sắc đỏ mê say

Trong nỗi nhớ của người xa xứ

Hải Phòng ơi, tôi nhớ

Trời Hải Phòng riêng một sắc hồn tôi…!

Hoàng Yến