Chăn nuôi gia súc lớn: Hỗ trợ phát triển phù hợp quy hoạch
(HPĐT)- Nuôi gia súc lớn như trâu, bò, dê, hươu, nai... thường đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người sản xuất, đồng thời ít rủi ro về dịch bệnh hơn. Nhưng trên địa bàn Hải Phòng, đàn gia súc lớn giảm đàn. Ước tính đến cuối tháng 4-2024, tổng đàn trâu ước đạt 4,25 nghìn con giảm 4,65%; đàn bò ước đạt 7,05 nghìn con giảm 3,37% so với cùng kỳ...
Hiệu quả kinh tế cao nhưng khó mở rộng
Ở thôn Quần Mục, xã Đại Hợp (huyện Kiến Thụy), nhiều người dân khen ngợi anh Nguyễn Đình Long làm kinh tế giỏi nhờ nuôi bò. Ban đầu gia đình chỉ nuôi vài con nhưng sau đó nhận thấy có hiệu quả kinh tế cao, mỗi bò thịt bán được 45-50 triệu đồng, thị trường tiêu thụ lớn nên anh Long liên tục mở rộng quy mô đàn bò. Anh tự nhân giống đàn bò để không mất nhiều chi phí cho giống; đồng thời vừa tận dụng thức ăn thô trong tự nhiên, vừa đầu tư nuôi theo hướng công nghiệp. Hiện tại, đàn bò của anh sinh sôi lên đến 70 con cả bò mẹ và bò con. Cứ khoảng 8 tháng anh lại xuất lứa bò 25-30 con thu về hơn 1 tỷ đồng/lứa.
Mặc dù có lãi khá cao, nhiều nông dân muốn phát triển chăn nuôi gia súc lớn, đầu tư vốn lớn để xây dựng trang trại nhưng chỉ sau một thời gian phải giảm đàn hoặc bỏ nghề, không duy trì sản xuất được lâu dài. Theo Phó chủ tịch UBND xã Tân Viên (huyện An Lão) Nguyễn Văn Vỹ, 2 năm trước có hộ từ nơi khác đến địa phương thuê đất làm trang trại nuôi bò quy mô lớn. Địa phương khuyến khích, tạo điều kiện về đất đai sản xuất, nhưng hộ này chỉ làm được vài năm, đến nay không duy trì được sản xuất, phải chuyển đổi trang trại cho người khác chuyển hướng hoạt động.
Phó chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi Thú y Nguyễn Mạnh Hùng nhận định, so với nhiều tỉnh, thành phố, kinh tế Hải Phòng phát triển theo hướng công nghiệp, dịch vụ nên không có nhiều lợi thế để chăn nuôi gia súc lớn. Hoạt động này trên địa bàn thành phố chủ yếu quy mô hộ gia đình, mang tính tận dụng. Trong khi quỹ đất dành cho chăn nuôi ngày càng thu hẹp, không có lợi thế về đồng cỏ; đến năm 2030 trên địa bàn thành phố thành lập các quận: An Dương, Kiến Thụy, thành phố Thủy Nguyên, chỉ còn 3 huyện gồm: An Lão, Vĩnh Bảo, Tiên Lãng phù hợp điều kiện phát triển chăn nuôi. Vì vậy, ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn định hướng cơ cấu lại các loài vật nuôi chủ yếu là lợn, gia cầm; những loài gia súc lớn như trâu, bò, dê ... chỉ phát triển phù hợp từng vùng sinh thái và nhu cầu của thị trường. Cùng với đó, mối liên hệ giữa các khâu sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm còn có khoảng cách; hệ thống thương mại, lưu thông phân phối sản phẩm chăn nuôi còn yếu kém.
Theo Phòng Kỹ thuật nông nghiệp (Trung tâm khuyến nông Hải Phòng), hiện nay, 100% số hộ chăn nuôi nhốt, chăn nuôi quy mô công nghiệp tại các huyện áp dụng đồng bộ tiến bộ khoa học kỹ thuật về giống, dinh dưỡng, quản lý chất thải, quản lý dịch bệnh trong chăn nuôi gia súc lớn. Chỉ còn một số hộ chăn thả mới chỉ áp dụng tiến bộ trong khâu chọn giống.
Hỗ trợ người chăn nuôi ổn định sản xuất
Theo Chi cục Chăn nuôi - Thú y Hải Phòng, đối với các hộ chăn nuôi gia súc lớn hiện nay, để phát triển ổn định, bền vững cần rà soát lại quy hoạch chăn nuôi tại các huyện được phép chăn nuôi, tạo điều kiện hỗ trợ hộ chăn nuôi ở địa phương phát triển sản xuất, thu hút được doanh nghiệp, hộ dân có tiềm lực kinh tế liên kết phát triển các trang trại nuôi gia súc lớn, đồng thời chủ động áp dụng đồng bộ các giải pháp phòng, chống dịch bệnh động vật gắn với chăn nuôi an toàn sinh học. Trong thời gian qua, thành phố hỗ trợ người chăn nuôi vaccine phòng, chống bệnh viêm da nổi cục, một bệnh phổ biến xuất hiện trên đàn bò.
Trưởng Phòng Kỹ thuật nông nghiệp Trung tâm Khuyến nông Hải Phòng Vũ Đức Hạnh cho rằng, trong chăn nuôi gia súc lớn cần áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật về giống, dinh dưỡng, quản lý chất thải, quản lý dịch bệnh, quy trình kỹ thuật, cụ thể về giống; tăng cường xây dựng mô hình, tuyên truyền, hướng dẫn sử dụng giống bò chuyên thịt cao sản và con lai để bổ sung vào đàn giống. Về dinh dưỡng, ứng dụng chế biến thức ăn xanh sẵn có ở địa phương, trồng cỏ chất lượng cao; sử dụng tảng đá liếm, ủ chua thức ăn để dự trữ nguồn thức ăn thô xanh trong mùa khô khan hiếm thức ăn… Áp dụng quy trình thực hành chăn nuôi tốt (VietGAHP) trong chăn nuôi gia súc lớn; ứng dụng công nghệ vi sinh toàn diện trong các khâu của sản xuất chăn nuôi; phun khử mùi chuồng nuôi, xử lý chất thải rắn trong chăn nuôi bằng biogas, ủ compost ... nhằm bảo vệ môi trường sinh thái.
Anh Phạm Trung Hiếu, chủ trang trại tổng hợp ở xã Mỹ Đức (huyện An Lão) bày tỏ, hiện nay diện tích ruộng bỏ hoang ở ngoại thành khá lớn, địa phương có thể tạo điều kiện cho thuê, mượn để phát triển trang trại. Nếu kết hợp phát triển trang trại tổng hợp cùng với nuôi gia súc lớn sẽ đem lại hiệu quả lâu dài hơn. Tuy nhiên, với các trang trại tổng hợp, để duy trì sản xuất bền vững, người chăn nuôi nên thực hiện phương châm “lấy ngắn nuôi dài”, tích góp nguồn vốn để hoạt động.
Cùng với đó, chính quyền địa phương cần hỗ trợ như đứng ra làm trọng tài giúp các hộ có nhu cầu chăn nuôi gia súc lớn có thể mua đất, thuê đất ruộng bỏ hoang để tích tụ phát triển trang trại; đồng thời đề xuất cơ quan chức năng hoàn thiện thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất tử trồng trọt sang chăn nuôi để các hộ dân yên tâm sản xuất.