Công tác ngăn chặn, giảm thiểu vi phạm khai thác IUU: Phối hợp hiệp đồng nâng cao hiệu quả
(HPĐT)- Tàu cá ngắt thiết bị giám sát hành trình, không có số hiệu, vi phạm vùng biển nước ngoài… là những lỗi vi phạm ngư dân chưa khắc phục triệt để trong quá trình khai thác hải sản trên biển, nhất là trên ngư trường xa như vịnh Bắc bộ. Phần lớn tàu cá vi phạm là phương tiện đăng ký của một số địa phương: Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Ngãi… Phương tiện vi phạm được lực lượng chức năng cho vào “danh sách” quản lý, kiểm tra, giám sát thường xuyên và thông tin đến các địa phương, lực lượng để có biện pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời.
Kiểm tra, giám sát chặt chẽ
Vượt lên những con sóng cấp 5-6, những chiếc xuồng tuần tra chở tổ công tác gồm lực lượng Cảnh sát biển, Bộ đội biên phòng rất vất vả mới tiếp cận được tàu cá QNg 98447 TS đang khai thác hải sản trên khu vực vịnh Bắc bộ. Qua quan sát và với kinh nghiệm làm nhiệm vụ trên biển, sóng to gió lớn nguy cơ tàu cá trôi dạt sang vùng biển phía nước ngoài là rất cao bởi ngư dân mải đánh bắt mà không để ý đến tọa độ. Ngay khi tiếp cận tàu cá, tổ công tác kịp thời cung cấp vị trí, tọa độ, hướng dẫn chủ phương tiện đưa phương tiện vào sâu lãnh hải Việt Nam, đồng thời kiểm tra các giấy tờ về người, phương tiện, tuyên truyền ngư dân thực hiện nghiêm các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Ông Nguyễn Tèo, ở huyện Đức Phổ (tỉnh Quảng Ngãi), thuyền trưởng tàu QNg 98447 TS cho biết: “Chúng tôi nhận thức rất rõ về khai thác IUU nên thường xuyên nhắc nhở nhau chú ý trong quá trình đánh bắt trên biển, nhất là khi hoạt động ban đêm, vì chỉ cần sơ suất là có thể vi phạm vùng biển nước ngoài bất cứ lúc nào. Thiết bị hành trình mở 24/24 giờ nên vi phạm là lực lượng chức năng phát hiện ra ngay”.
Bên cạnh những phương tiện chấp hành nghiêm quy định chống khai thác IUU, ghi nhận trong chuyến tuần tra liên hợp trên vùng biển lân cận đường phân định vịnh Bắc bộ giữa lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam và Cảnh sát biển Trung Quốc cuối tháng 4-2024 vừa qua, lực lượng chức năng phát hiện còn một số vi phạm chưa được khắc phục triệt để. Có tàu cá làm mờ số hiệu để “qua mắt” lực lượng chức năng, không duy trì thiết bị giám sát hành trình thường xuyên… Thiếu tá Lưu Quang Huy, Phòng Pháp luật (Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1) thông tin: Đối với tàu cá “chớm” vi phạm hoặc vi phạm vùng biển nước ngoài, việc kêu gọi, liên lạc rất khó khăn vì tàu cá không duy trì kênh liên lạc thường xuyên. Không những thế, đối với tàu cá cố tình làm mờ số hiệu, không có số hiệu, lực lượng chức năng cũng không thể xác minh được thông tin về chủ tàu, chiều dài, công suất máy… để tiến hành xử lý vi phạm. Có trường hợp tàu cá của địa phương này nhưng khi xuất bến lại ở địa phương khác và khi khai thác ở vùng biển nước ngoài thì quay về vùng biển của địa phương khác, gây không ít khó khăn cho việc theo dõi, nắm tình hình vi phạm.
Tăng cường phối hợp hiệp đồng
Để quản lý, giám sát chặt chẽ tàu cá trong quá trình đánh bắt trên biển, hiện Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 ký kết phối hợp lực lượng Bộ đội biên phòng 9 tỉnh, thành phố; phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn 4 tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An triển khai các kế hoạch tuần tra, kiểm soát. Trong các chuyến tuần tra liên hợp giữa lực lượng Cảnh sát biển Việt Nam và Cảnh sát biển Trung Quốc hằng năm đều có sự tham gia của các lực lượng, đơn vị phối hợp hiệp đồng.
Theo đại tá Lương Cao Khải, Phó tư lệnh, Tham mưu trưởng Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1, trong bối cảnh các bộ, ngành, địa phương đang nỗ lực, quyết tâm ngăn chặn, giảm thiểu tình trạng khai thác IUU nhằm tháo gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC) đối với ngành thủy sản Việt Nam, việc huy động nhiều đơn vị tham gia chuyến tuần tra giúp các lực lượng có cái nhìn khách quan, tổng thể về tình hình, thực trạng chấp hành các quy định của ngư dân Việt Nam tại khu vực đường phân định vịnh Bắc bộ. Từ đó, tham mưu, đề xuất với cấp trên để đưa ra giải pháp sát, đúng thực tế để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ ngăn chặn khai thác IUU. Bên cạnh đó, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 còn thiết lập đường dây liên lạc cấp 2 với Phân cục Nam Hải (Cảnh sát biển Trung Quốc), kịp thời trao đổi thông tin, tình hình trên biển, nhất là để tuyên truyền, giáo dục ngư dân hai nước chấp hành nghiêm pháp luật, không vi phạm các quy định IUU.
Nhằm nỗ lực cùng với các cấp, các ngành, các địa phương hạn chế, tiến tới chấm dứt tình trạng tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài, vi phạm khai thác IUU, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển triển khai đồng bộ các biện pháp công tác, tập trung phối hợp Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ đội biên phòng các tỉnh, thành phố ven biển đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của ngư dân; phối hợp lực lượng Cảnh sát biển các nước có vùng biển liền kề tổ chức tuần tra song phương theo kế hoạch; thông qua thiết lập đường dây liên lạc, định kỳ hằng tháng thông báo tình hình tàu cá vi phạm để có biện pháp khắc phục kịp thời. Đồng thời, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 tập trung lực lượng, phương tiện tuần tra, kiểm soát trên các hướng chủ yếu, địa bàn trọng điểm có nguy cơ ngư dân vi phạm vùng biển nước ngoài để tuyên truyền, vận động ngư dân quay trở về đánh bắt, khai thác trên vùng biển truyền thống.