Biểu tượng thành phố trên thế giới, Việt Nam và Hải Phòng (kỳ 1)

TS. Phạm Hữu Thư (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật) 21/05/2024 16:18

(HPĐT)- Biểu tượng cho một địa phương là hình ảnh đại diện tiêu biểu, thể hiện yếu tố truyền thống, bản sắc văn hóa hay sự phát triển của địa phương đó. Biểu tượng được sáng tạo thành một thể thống nhất, ấn tượng, mang nét đặc trưng khác biệt nhằm dễ dàng giới thiệu, quảng bá hình ảnh của địa phương với bạn bè trong nước và quốc tế. Sau 6 lần tổ chức thi sáng tác, kéo dài qua hơn 30 năm (kể từ năm 1992 đến nay), Hải Phòng vừa chính thức lựa chọn được biểu tượng thành phố. Chúng ta cùng nhìn lại biểu tượng của một số thành phố trên thế giới và trong nước, để qua đó có thể nhận diện một cách thấu đáo và đầy đủ hơn cho việc lựa chọn biểu tượng của thành phố Hải Phòng.

Kỳ 1: Biểu tượng thành phố trên thế giới và Việt Nam

Đa số các thành phố đều sáng tác biểu tượng dựa trên việc lựa chọn các công trình hoặc cụm công trình tiêu biểu nhất nhằm khắc họa rõ nét truyền thống, bản sắc văn hóa hay sự phát triển của thành phố đó. Một số thành phố lựa chọn cách thể hiện không theo kiểu truyền thống mà có sự tối giản trong thiết kế, giúp logo trở nên sắc nét và dễ nhìn, từ đó giúp tăng tính nhận diện. Tiêu biểu trường hợp này là các thành phố như: Kitakyushu, Incheon hay Hà Nội…

1. London

 Một số mẫu biểu tượng của London

Là thành phố toàn cầu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực tài chính, văn hóa, giáo dục và đổi mới sáng tạo, với bề dày lịch sử hàng nghìn năm, thủ đô London (Vương quốc Anh) có nhiều các công trình tiêu biểu để lựa chọn làm hình ảnh cho biểu tượng như tòa tháp Big Ben, cầu Tháp London hay khu đô thị mới của London.

Tòa tháp Big Ben có điểm nhấn nổi bật là đồng hồ được hoàn thành vào năm 1858, đã trở thành biểu tượng của London và nổi tiếng thế giới. Đây là biểu tượng cho sự ổn định, an ninh và dân chủ của vương quốc Anh. Hay khu vực thành phố mới, trung tâm tài chính London được xem như là một biểu tượng cho sự phát triển của thành phố London ngày nay.

Trung tâm thành phố London

2. Paris

 Một số mẫu biểu tượng của Paris

Thủ đô Paris (Pháp) cũng là một trong những thành phố toàn cầu hàng đầu thế giới, trung tâm lớn về tài chính, ngoại giao, thương mại, thời trang, ẩm thực, khoa học và nghệ thuật của thế giới. Tháp Eiffel là một công trình kiến trúc bằng thép nằm trên công viên Champ-de-Mars, cạnh sông Seine, được chọn làm biểu tượng của Paris. Công trình này được xây dựng từ năm 1887 tới năm 1889 thì hoàn thành nhân dịp Triển lãm thế giới và cũng là dịp kỷ niệm 100 năm Cách mạng Pháp.

3. New York

Cùng với London, New York (Mỹ) là thành phố toàn cầu hàng đầu thế giới trong lĩnh vực tài chính, văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, có ảnh hưởng lớn đến thương mại, chính trị, giải trí, du lịch, nghệ thuật, thời trang, thể thao. Là nơi đặt trụ sở của Liên hợp quốc, New York còn là một trung tâm ngoại giao quốc tế quan trọng, đôi khi được ví như là “thủ đô của thế giới” .Một trong nhưng công trình kiến trúc tiêu biểu nhất thường được lựa chọn làm biểu tượng cho New York là tượng Nữ thần Tự do, được khánh thành vào năm 1886 do nước Pháp tặng. Ngoài ra là các tòa nhà chọc trời, tượng tượng cho sức mạnh kinh tế, chính trị và các lĩnh vực khác của thành phố này.

Một số mẫu biểu tượng của New York

Thành phố New York

4. Thành phố Kitakyusu (Nhật Bản)

Kitakyushu là thành phố cảng, công nghiệp, có quan hệ kết nghĩa với Hải Phòng từ năm 2010. Biểu tượng của Kitakyushu có năm cánh hoa tượng tượng cho sự thống nhất của năm thành phố trước đây. Hình ngôi sao ở trung tâm là cách điệu của chữ kanji北九 (KitaKyu), tượng tượng  cho công nghiệp và sự sắp xếp xuyên tâm tượng tượng cho sự phát triển của thành phố.

Ngoài ra, thành phố Kitakyushu có cờ riêng trên cơ sở biểu tượng này.

Biểu tượng và cờ của thành phố Kitakyushu

Thành phố Kitakyushu

5. Thành phố Incheon (Hàn Quốc)

Incheon là thành phố cảng, công nghiệp, đô thị lớn thứ ba của Hàn Quốc, đang có mục tiêu trở thành 1 trong 20 thành phố hàng đầu thế giới. Incheon có quan hệ kết nghĩa với Hải Phòng từ năm 1997. Biểu tượng của Incheon là vòng tròn như đang chuyển động, tuy đơn giản, ít đường nét nhưng ý nghĩa sâu sắc. Cụ thể là:

- Hình tròn "○" tượng tượng cho sự chuyển động không ngừng và tiềm năng vô hạn của thành phố Incheon.

- Hai ký tự tiếng Hàn thể hiện cho nước/sông "".

- Biểu tượng thể hiện Incheon là một trung tâm quốc tế với các sản phẩm, dịch vụ và thông tin lưu chuyển qua các cảng và sân bay. Biểu tượng còn thể hiện tầm nhìn tương lai của Incheon như một cửa chính ra thế giới và là trung tâm của khu vực Đông Bắc Á trong thế kỷ 21.

- Màu xanh nước biển (blue colour) và màu xanh lá mạ (green colour) tượng tượng cho biển và trời, hai thế mạnh về cảng biển và hàng không của Incheon.

- Biểu tượng còn được gắn lên cờ của  thành phố này.

Thành phố Incheon

6. Thủ đô Hà Nội

Biểu tượng của thành phố Hà Nội được công nhận và đưa vào sử dụng từ năm 1999, do họa sĩ Phạm Ngọc Tuấn (Việt kiều Pháp) sáng tác. Mẫu biểu tượng nêu được truyền thống văn hóa dân tộc qua hình tượng Khuê Văn Các, thể hiện sự vươn tới văn hóa, vươn tới tri thức loài người. Biểu tượng thể hiện Khuê Văn Các với phong cách nghệ thuật hiện đại, chắc chắn, vững vàng; cơ bản thể hiện được tính chất và đặc điểm của Thủ đô ngàn năm văn hiến, kết hợp hài hòa giữa tính dân tộc và hiện đại, thuận lợi cho việc sử dụng.

7. Thành phố Hồ Chí Minh

Biểu tượng thành phố Hồ Chí Minh với hình ảnh chủ đạo qua kiến trúc Bến Nhà Rồng, nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước. Màu vàng và ngôi sao biểu tượng cho cách mạng. Mặt trời thể hiện sức mạnh của Đảng. Chim bồ câu nói lên một đất nước hòa bình.

Biểu tượng tạo nên sự kết nối liên hoàn, thống nhất: Mặt trời, hoa sen, chim bồ câu và ngôi sao tạo thành hình khối đẹp mắt, kết thành hình trái đất. Khi nhìn vào khung cảnh thành phố, thấy được chuỗi nối tiếp tạo thành hai chữ SG viết tắt.

8. Thành phố Đà Nẵng

Biểu tượng thể hiện quần thể núi Ngũ Hành Sơn, bãi biển xanh trong, những bờ cát vàng và cây cầu qua sông Hàn. Ý nghĩa của biểu tượng thể hiện:

Biểu tượng cây cầu quay bắc qua sông Hàn được cách điệu với đường nét và hình khối mạnh mẽ, biểu tượng của tinh thần sáng tạo và ý chí lao động của con người Đà Nẵng, làm đẹp thêm cho sông núi quê hương.

Vừng sáng trắng bao quanh trên bầu trời xanh lộng gió, được cách điệu bằng hai màu xanh, trắng đan xen là nhắc đến truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường. như một sự dẫn đường chỉ lối của Đảng luôn soi sáng cuộc sống của nhân dân Đà Nẵng trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Mẫu thiết kế logo thành phố Đà Nẵng tuy đơn giản, ít màu nhưng hình ảnh bên trong kết hợp hài hoà giữa thiên nhiên và con người, giữa dân tộc và hiện đại, tạo nên nét độc đáo, riêng có của Đà Nẵng.

Xem tiếp kỳ 2 tại đây

TS. Phạm Hữu Thư (Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật)