Tăng tốc “tiêu tiền” đầu tư công

Theo Báo cáo về tình hình giải ngân vốn đầu tư công từ Bộ Tài chính, lũy kế thanh toán vốn đầu tư công kế hoạch năm 2024 tính đến ngày 30-4 là 115.906,9 tỷ đồng, đạt 16,41% tổng kế hoạch; đạt 17,46% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (663.807 tỷ đồng). Như vậy, so với cùng kỳ năm 2023, tỷ lệ giải ngân ước 4 tháng của cả nước tăng nhẹ (cùng kỳ năm 2023 giải ngân đạt 14,66% tổng kế hoạch và 15,65% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao). Có 7 bộ, cơ quan trung ương và 35 địa phương tỷ lệ ước giải ngân đạt trên mức bình quân chung của cả nước. Nhưng còn 25 địa phương tỷ lệ giải ngân dưới 15%; “cá biệt” 7 bộ, cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân là 0%. Khắc phục bệnh “chậm tiêu tiền” xem là vẫn là vấn đề gặp nhiều khó khăn tại nhiều bộ, ngành, địa phương.

Với Hải Phòng cũng vậy. Đến hết tháng 4, Hải Phòng mới giải ngân vốn đầu tư công được gần 3.000 tỷ đồng, tương đương 14,88% kế hoạch HĐND thành phố giao, bằng 17,47% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với mặt bằng chung cả nước, kết quả trên “ngang tầm”. Tuy nhiên, nhìn lại cùng kỳ năm 2023, có dấu hiệu thụt lùi so với chính mình cả về giá trị và tỷ lệ (chỉ trong quý 1-2023, thành phố giải ngân 3.664 tỷ đồng, đạt 27,34% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, 16,54% kế hoạch HĐND thành phố giao). Đây là nghịch lý, vì nguồn lực đang khá dồi dào. Ước 4 tháng năm 2024, thu ngân sách trên địa bàn Hải Phòng rất khả quan với gần 41 nghìn tỷ đồng, trong đó thu nội địa 22.322,6 tỷ đồng, đạt 49,61% dự toán HĐND thành phố giao, bằng 210,53% so với cùng kỳ 2023. So sánh để thấy, giải ngân vốn đầu tư công 4 tháng chậm đồng nghĩa với việc “có tiền nhưng chưa tiêu được”.

Vẫn được xem là “nguồn vốn mồi” để thu hút các nguồn lực xã hội đầu tư phát triển kinh tế- xã hội, việc giải ngân vốn đầu tư công càng có vai trò đặc biệt quan trọng trong năm 2024- năm “bản lề” để về đích các nhiệm vụ, chỉ tiêu kinh tế- xã hội của cả nhiệm kỳ, một “trụ đỡ” để ổn định, thúc đẩy hoạt động sản xuấtkinh doanh của các doanh nghiệp thuộc mọi khu vực. Xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, ngay từ đầu năm, Hải Phòng tập trung cao trong lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác giải ngân vốn đầu tư công. Trong đó, dành tối đa nguồn lực cho các dự án trọng điểm, nhất là dự án cơ sở hạ tầng quan trọng phục vụ sự phát triển của thành phố, của vùng. UBND thành phố yêu cầu chủ đầu tư các dự án đầu tư công giải ngân hết 100% kế hoạch vốn đầu tư công năm 2024 được giao gắn với bảo đảm chất lượng công trình và sử dụng hiệu quả vốn.

Còn nhớ, sự “đầu xuôi” của năm 2023 tạo đà cho thành phố “xuôi chèo mát mái” trong giải ngân vốn đầu tư công, Hải Phòng trở thành địa phương tốp đầu về công tác này, để kết thúc năm vượt xa kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, góp phần quan trọng để thành phố giữ vững mạch tăng trưởng “2 chữ số”. Vì thế, kết quả giải ngân 4 tháng qua đặt ra đòi hỏi phải tăng tốc mạnh mẽ trong công tác này, không chỉ nhằm hoàn thành nhiệm vụ kế hoạch năm 2024 được HĐND thành phố giao ở mức khá cao (gần 20 nghìn tỷ đồng), mà còn góp phần bảo đảm việc thi công, xây dựng các công trình, dự án đạt chất lượng cao nhất khi tránh được việc phải dồn, bù tiến độ.

Trước yêu cầu trên, thành phố có những chỉ đạo kịp thời, cụ thể. Theo đó, UBND thành phố yêu cầu các chủ đầu tư, UBND các quận huyện có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của thành phố (14,88%) nghiêm túc rút kinh nghiệm trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện giải ngân vốn đầu tư công năm 2024. Các chủ đầu tư, UBND các quận huyện chịu trách nhiệm trước UBND thành phố nếu không bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công theo yêu cầu. Đồng thời, tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, phấn đấu đến hết tháng 5-2024 tỷ lệ giải ngân đạt 25-30% kế hoạch giao vốn. Các chủ đầu tư, UBND quận, huyện khẩn trương hoàn thiện các thủ tục đầu tư, phê duyệt, đấu thầu, triển khai thi công các dự án, quyết toán dự án hoàn thành. Các địa phương thực hiện đôn đốc, đẩy nhanh tiến độ thi công, tiến độ đấu giá quyền sử dụng đất các khu đất trên địa bàn làm cơ sở giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn tiền sử dụng đất, thực hiện nghiệm thu, lập hồ sơ thanh toán ngay khi có khối lượng. Cùng với đó là đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, tháo gỡ vướng mắc, khó khăn liên quan đến đất đai, tài nguyên, xây dựng...

Bên cạnh sự quyết liệt trong công tác chỉ đạo, điều hành của thành phố, một giải pháp quan trọng là các đơn vị, tổ chức, địa phương cần tự giác, khẩn trương trong triển khai thực hiện các công trình, dự án; cùng sự phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị trong việc xử lý tình huống. Trong đầu tư công có vô vàn tình huống phát sinh trong quá trình thực hiện như điều chỉnh dự án, thay đổi cơ chế, giải pháp thi công..., đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, nhanh để quá trình đầu tư công không bị ngắt quãng, bảo đảm tiến độ theo yêu cầu đề ra./.

Minh Vũ