Sửa đổi luật công đoàn: Bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật
(HPĐT)- Theo kế hoạch, tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa 15 sẽ cho ý kiến về dự án Luật Công đoàn (sửa đổi) và thông qua tại kỳ họp thứ 8. Để tiếp thu được nhiều ý kiến từ cơ sở, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng, Liên đoàn Lao động (LĐLĐ) thành phố tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đoàn viên, cán bộ công đoàn các cấp. Qua đó làm rõ thêm các nội dung cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện, bảo đảm Luật Công đoàn (sửa đổi) thống nhất, đồng bộ với Hiến pháp và hệ thống pháp luật hiện nay.
Cho phép người nước ngoài gia nhập tổ chức công đoàn
Dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi) gồm 6 chương, 36 điều (sửa đổi, bổ sung 32 điều; thêm mới 4 điều; bỏ 1 điều so với Luật Công đoàn 2012). Chủ tịch Công đoàn ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Quang Huy cho rằng, về tổng thể, dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi) tiếp thu, kế thừa những nội dung cơ bản của Luật Công đoàn 2012, đồng thời điều chỉnh, bổ sung một số điều, nội dung bám sát quan điểm, đường lối đổi mới, quy định của Đảng, phù hợp với Hiến pháp 2013, Bộ luật Lao động 2019 và từng bước tương thích với các tiêu chuẩn lao động quốc tế.
Một trong những nội dung được nhiều cán bộ công đoàn quan tâm là Điều 5 “Quyền gia nhập và hoạt động công đoàn”, dự thảo đưa ra 2 phương án. Phương án 1 bao gồm cả người lao động Việt Nam, người lao động là công dân nước ngoài làm việc trên lãnh thổ Việt Nam đều có quyền gia nhập tổ chức công đoàn. Phương án 2 chỉ gồm người lao động Việt Nam đang làm việc trên lãnh thổ Việt Nam.
Đồng ý với phương án 1, Chủ tịch Công đoàn ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Quang Huy phân tích khi chọn phương án này thì cũng đồng thời phải quy định trách nhiệm của đoàn viên là lao động người nước ngoài đó, cho nên tại điều 21 “Quyền của đoàn viên công đoàn” sẽ chọn phương án 1 cho phù hợp với phương án 1 của Điều 5. Cụ thể trường hợp đoàn viên là công dân nước ngoài thì không được ứng cử, nhận đề cử để bầu vào cơ quan lãnh đạo của công đoàn.
Cần quy định rõ hơn về quyền khởi kiện của công đoàn
Dự thảo Luật Công đoàn (sửa đổi) có 14 nội dung cần lấy ý kiến tham gia, trong đó có những vấn đề hiện còn chưa rõ ràng, cần quy định cụ thể hơn.
Như quyền đại diện người lao động, tập thể người lao động khởi kiện ra tòa án khi quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, tập thể người lao động bị xâm phạm (Điều 11). Phó chủ tịch LĐLĐ thành phố Nguyễn Văn Phiệt cho biết, thực tế việc khởi kiện của công đoàn gặp rất nhiều vướng mắc, nhất là vấn đề ủy quyền khi cơ chế ủy quyền còn phức tạp. Ví dụ doanh nghiệp có hàng nghìn người lao động bị nợ BHXH, sẽ rất khó để tất cả người lao động viết giấy ủy quyền cho tổ chức công đoàn. Vì thế, dự thảo Luật cần nghiên cứu, bổ sung quy định rõ hơn về quyền khởi kiện của công đoàn, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tổ chức công đoàn thực hiện nhiệm vụ bảo vệ người lao động hiệu quả khi quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động bị xâm phạm.
Cũng theo Phó chủ tịch LĐLĐ thành phố Nguyễn Văn Phiệt, liên quan vấn đề kinh phí công đoàn, thực tiễn thực hiện còn những vướng mắc. Cụ thể như việc hỗ trợ doanh nghiệp khó khăn do đại dịch COVID-19 vừa qua cho thấy cần xem xét, bổ sung vào dự thảo Luật nội dung về miễn, giảm kinh phí công đoàn trong các trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh phải tạm dừng sản xuất, kinh doanh, dẫn đến không có khả năng đóng kinh phí công đoàn. Do đó cần bổ sung thẩm quyền quy định cụ thể trường hợp được miễn, giảm kinh phí công đoàn. Việc này nên giao Chính phủ quy định để bảo đảm linh hoạt, kịp thời và thống nhất với các nội dung liên quan đến kinh phí công đoàn. Đồng thời giao Chính phủ quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ kinh phí công đoàn là phương án phù hợp, bảo đảm sự linh hoạt.
Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng Lã Thanh Tân khẳng định, Dự án Luật Công đoàn (sửa đổi) có phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng rất rộng liên quan đến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động với quan hệ lao động không chỉ tại doanh nghiệp mà còn ở các cơ quan, đơn vị, tổ chức khác. Sau hơn 10 năm thực hiện, Luật Công đoàn hiện hành bộc lộ những hạn chế do Quốc hội đã ban hành nhiều luật mới có nội dung liên quan đến quyền và lợi ích của người lao động và tổ chức công đoàn như Luật Việc làm; Luật Bảo hiểm xã hội; Luật Doanh nghiệp; Luật An toàn vệ sinh lao động; Bộ luật Tố tụng dân sự… Do đó Luật Công đoàn cần được sửa đổi, bổ sung nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ với Hiến pháp và hệ thống pháp luật. Các ý kiến phân tích, góp ý, đề xuất từ hệ thống công đoàn sẽ là cơ sở để Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng tổng hợp, phản ánh tại kỳ họp Quốc hội nguyện vọng, mong muốn của đoàn viên, người lao động thành phố Hải Phòng.