trang 5, nguội 25-5

• 25/05/2024 15:26

          Nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) tại Hải Phòng

Phát huy thế mạnh, khắc phục hạn chế

Trong năm đầu Bộ Khoa học và Công nghệ (KHCN) công bố Bộ Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) (năm 2023), Hải Phòng xếp thứ 3 cả nước, sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, để giữ vững và nâng cao thứ hạng, thành phố cần tập trung khắc phục hạn chế, xây dựng và thực thi các chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội dựa trên KHCN và đổi mới sáng tạo.

 Nhận diện thế mạnh, điểm yếu        

          Theo kết quả PII năm 2023, Hải Phòng đạt 52,32 điểm, với 5/7 trụ cột của đổi mới sáng tạo, lọt nhóm 10 địa phương dẫn đầu cả nước. Trong đó, trụ cột thể chế đạt 76,19 điểm, xếp thứ 2/63 tỉnh, thành phố; các trụ cột: vốn con người và nghiên cứu và phát triển (xếp thứ 4); trình độ phát triển của thị trường (xếp thứ 5); trình độ phát triển của doanh nghiệp; tính tác động (cùng xếp thứ 7). Trong 52 chỉ số thành phần, thành phố có 5 chỉ số được đánh giá cao gồm: Tỷ lệ học sinh trung học tham gia các cuộc thi nghiên cứu khoa học và kỹ thuật; chính sách thúc đẩy KHCN và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế, xã hội (cùng đạt 100 điểm, cao nhất cả nước); cải cách hành chính (đạt 99,93 điểm, xếp thứ 2); tài chính vi mô/GRDP (đạt 99,64 điểm); tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đã qua đào tạo (đạt 63,9 điểm).

Tuy xếp thứ 3 cả nước, thứ 2/11 tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Hồng nhưng một số trụ cột và chỉ số thành phần của Hải Phòng đạt thấp. Cụ thể, các trụ cột: Cơ sở hạ tầng xếp thứ 22; sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ xếp thứ 12. Các chỉ số như: Đơn đăng ký nhãn hiệu/1.000 doanh nghiệp xếp thứ 44; chi số KHCN/GRDP đạt 10,15 điểm, thuộc nhóm 10 địa phương có tỷ lệ thấp nhất cả nước. Ngoài ra, các chỉ số: Tỷ lệ lao động có việc làm trong nền kinh tế trên tổng dân số; số doanh nghiệp ngành dịch vụ chuyên môn KHCN; chi phí gia nhập thị trường; hạ tầng số, quản trị điện tử, quản trị môi trường; tỷ lệ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong tổng số doanh nghiệp mới thành lập còn ở mức khiêm tốn…

ThS. Nguyễn Võ Hưng, Trưởng Ban Chính sách về đổi mới sáng tạo, Học viện KHCN và Đổi mới sáng tạo nhận xét, từ kết quả trên cho thấy, Hải Phòng sở hữu thế mạnh về thể chế, vốn con người, sự phát triển của doanh nghiệp nhưng còn một số hạn chế như: Số bằng sáng chế ít, trích dẫn quốc tế thấp; các doanh nghiệp chưa nắm vững và sáng tạo công nghệ cốt lõi; chưa có cụm công nghệ cao và trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp xứng tầm, chi cho KHCN còn thấp… Như vậy, Hải Phòng cần tiếp tục cải thiện hơn nữa môi trường kinh doanh nhằm nâng chi phí gia nhập thị trường; khuyến khích, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi đối với doanh nghiệp đầu tư đào tạo lao động, nâng cao năng lực, kỹ năng, trình độ lao động cũng như thực hiện các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D); hỗ trợ thúc đẩy mạnh mẽ hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo…

Thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp

Năm 2024-2025, thành phố đặt mục tiêu giữ vững vị trí xếp hạng PII trong nhóm dẫn đầu cả nước, phấn đấu tăng điểm đạt từ 54,5 điểm trở lên. Trong đó, cải thiện mạnh 2 trụ cột: cơ sở hạ tầng đạt từ 60 điểm trở lên, xếp hạng 20 trở lên; sản phẩm tri thức, sáng tạo và công nghệ đạt từ 37 điểm trở lên, xếp hạng 10 trở lên; đồng thời, tập trung khắc phục các chỉ số điểm yếu.

Để đạt mục tiêu, theo Phó giám đốc Sở KHCN Nguyễn Đình Vinh, Sở KHCN xây dựng dự thảo Kế hoạch Nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2024-2025 của thành phố Hải Phòng trình UBND thành phố, tập trung vào 8 giải pháp trọng tâm, chỉ đạo, phân công nhiệm vụ cụ thể đối với các sở, ban, ngành, đơn vị liên quan, đề cao vai trò, trách nhiệm người đứng đầu trong việc nâng cao chỉ số PII. Trên cơ sở phân tích sâu kết quả đánh giá từng chỉ số, các sở, ban, ngành triển khai thực hiện kế hoạch cải thiện chỉ số thuộc phạm vi quản lý của ngành, đơn vị mình, đóng góp vào việc nâng cao, cải thiện chỉ số PII của thành phố. Cùng với đó, khuyến khích, thúc đẩy thực hiện các sáng kiến phát triển kinh tế, xã hội dựa trên KHCN và đổi mới sáng tạo; xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù, tăng cường đầu tư ngân sách cho hoạt động KHCN và đổi mới sáng tạo; hỗ trợ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân phát triển các hoạt động nghiên cứu phát triển, phát triển tài sản trí tuệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao; thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

TS. Bùi Thanh Tùng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố đề xuất, thành phố cần quan tâm nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách tổng thể thúc đẩy hoạt động KHCN và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp, bố trí nguồn lực tương xứng để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của KHCN đóng góp vào sự phát triển kinh tế, xã hội thành phố và đất nước. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, quán triệt giá trị, ý nghĩa của chỉ số PII trong đánh giá kết quả, sự phát triển của thành phố dựa trên KHCN và đổi mới sáng tạo.

Bài và ảnh: Nguyên Nguyên

(Thanh Hà – 1050 chữ)

Thành phố cần có các cơ chế, chính sách thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.Trong ảnh: Các doanh nghiệp tham gia giới thiệu, kết nối hợp tác tại Techfest kết nối vùng Duyên hải Bắc năm 2024 tại Hải Phòng.  Thấy và nghĩPhát triển nguồn nhân lực chất lượng cao Nguồn nhân lực chất lượng cao được coi là “chìa khóa” quyết định tốc độ và chất lượng phát triển của nền kinh tế. Hải Phòng đang là điểm đến hấp dẫn của nhiều nhà đầu tư quốc tế, kéo theo nhu cầu nguồn nhân lực nói chung, lao động chất lượng cao nói riêng trở nên cấp thiết. Trong khi đó, nguồn nhân lực thành phố đang thiếu số lượng, chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu và mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội của thành phố. Tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, nguồn nhân lực chưa ổn định, thiếu số lượng, yếu chất lượng. Đối với nhân lực có trình độ cao đẳng, đại học và trên đại học, phần lớn sinh viên khi tốt nghiệp còn nặng lý thuyết, hạn chế khả năng sáng tạo, thiếu kỹ năng thực hành, chậm tiếp cận công việc. Đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ (KHCN) của thành phố còn thiếu, cơ cấu chuyên môn chưa hoàn chỉnh, chất lượng chưa đồng đều, thiếu các chuyên gia giỏi, các nhà khoa học đầu ngành; cơ chế chính sách đãi ngộ dành cho đội ngũ trí thức còn bất cập, thiếu đồng bộ.Trước những yêu cầu, mục tiêu phát triển trong tình hình mới, thành phố sớm nghiên cứu, ban hành cơ chế, chính sách ưu tiên, đột phá trong thu hút, đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, đãi ngộ thỏa đáng, tôn vinh đội ngũ trí thức, nhà giáo, nhà khoa học, nhất là có chính sách tuyển dụng, chế độ tiền lương, tạo môi trường làm việc, ổn định đời sống, tập trung vào các nhà khoa học giỏi, trình độ chuyên môn cao, có khả năng chủ trì nhiệm vụ KHCN quan trọng, có uy tín, nhiều thành tựu khoa học trong các lĩnh vực chuyên sâu. Thành phố cần xây dựng cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp và các viện, trường nghiên cứu tham gia sâu rộng hơn trong kế hoạch nghiên cứu của thành phố; khuyến khích và có chính sách ưu tiên các doanh nghiệp trong nước ký kết trực tiếp với các nhà khoa học, viện, trường trong các hợp đồng nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, nội địa hóa công nghệ để cạnh tranh với nước ngoài. Đồng thời, nâng cao năng lực nghiên cứu phát triển, chuyển giao và ứng dụng KHCN, tạo điều kiện cho đội ngũ trí thức, nhà khoa học, nhất là trong các lĩnh vực chuyên sâu tham gia các chương trình nghiên cứu khoa học trọng điểm, phát triển sản phẩm mới. Về hoạt động đào tạo, thành phố cần có cơ chế, tạo điều kiện để các trường cao đẳng, đại học đổi mới chương trình đào tạo nhân lực KHCN đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động, tập trung đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở một số lĩnh vực mũi nhọn: Dịch vụ vận tải, logistics, khai thác quản lý giao thông đường thủy, công nghiệp đóng tàu, khai thác tài nguyên biển, tự động hóa, AI... Thành phố cần đưa ra dự báo về nhu cầu nguồn nhân lực các ngành kinh tế của thành phố nói chung và kinh tế biển nói riêng, xác định cơ cấu việc làm, từ đó, có cơ chế chính sách mới, đặc thù và phù hợp hơn để phát triển đội ngũ trí thức KHCN. Tú Anh (Thanh Hà – 590 chữ)