Ngày làm việc thứ 13, kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa 15: Chất vấn và trả lời chất vấn trong lĩnh vực Tài nguyên và Môi trường, Công Thương
(HPĐT)- Ngày 4-6, dưới sự chủ trì và điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn các nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực Tài nguyên và Môi trường, Công Thương.
“Hỏi nhanh, đáp gọn”
Phát biểu mở đầu phiên chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, theo chương trình kỳ họp, phiên chất vấn và trả lời chất vấn diễn ra trong 2,5 ngày. Quốc hội tiến hành chất vấn và trả lời chất vấn thuộc trách nhiệm của 4 Bộ trưởng, trưởng ngành, gồm: Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường, Bộ trưởng Bộ Công thương, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Tổng Kiểm toán nhà nước. Trên cơ sở kết quả phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết về hoạt động chất vấn vào cuối kỳ họp. Đây là cơ sở để các cơ quan triển khai thực hiện và cũng là cơ sở để Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn đại biểu Quốc hội, các vị đại biểu Quốc hội giám sát.
Tiếp tục cách thức “hỏi nhanh, đáp gọn”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tin tưởng rằng, với trí tuệ, tinh thần trách nhiệm cao, kinh nghiệm thực tiễn công tác, trình độ chuyên môn sâu và tình hình thực tế ở địa phương, cơ sở, cùng với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của các đại biểu Quốc hội, phiên chất vấn và trả lời chất vấn diễn ra trên tinh thần xây dựng, trách nhiệm cao. Đồng thời, có nhiều thông tin phản ánh thực trạng tình hình, đề xuất, kiến nghị, hiến kế cho Chính phủ, các Bộ trưởng, trưởng ngành trong công tác chỉ đạo, điều hành, khắc phục những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong thực tế; tiếp tục đưa hoạt động chất vấn ngày càng trở thành điểm nhấn quan trọng của kỳ họp, đáp ứng sự mong đợi của cử tri, nhân dân cả nước và yêu cầu của các vị đại biểu Quốc hội.
Rõ giải pháp về phát triển bền vững kinh tế biển
Lĩnh vực đầu tiên được các đại biểu Quốc hội chất vấn là Tài nguyên và Môi trường. Với 49 ý kiến chất vấn, tranh luận (trong đó có 39 ý kiến chất vấn và 10 lượt ý kiến tranh luận), phiên chất vấn diễn ra sôi nổi, thẳng thắn, trách nhiệm cao, sát với tình hình thực tiễn, sát với nội dung nhóm vấn đề chất vấn, gồm: việc quản lý, khai thác, bảo vệ tài nguyên biển quốc gia; tình hình thực hiện chính sách, pháp luật về an ninh nguồn nước; giải pháp phòng, chống tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn, thiếu, suy giảm, ô nhiễm nguồn nước; giải pháp nghiên cứu, thăm dò, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên khoáng sản làm vật liệu xây dựng và tài nguyên, khoáng sản quý hiếm.
Trả lời chất vấn của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh nắm chắc vấn đề, trả lời khá đầy đủ về các hạn chế, có giải pháp khắc phục trong thời gian tới. Phó thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ trưởng Bộ Xây dựng tham gia trả lời và làm rõ thêm một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.
Đại biểu Lã Thanh Tân (Đoàn Hải Phòng) cho biết, Nghị quyết 36 của Trung ương về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đề ra mục tiêu đến năm 2030 quản lý và bảo vệ tốt các hệ sinh thái biển, ven biển và hải đảo; tăng diện tích các khu vực bảo tồn biển, ven biển đạt tối thiểu 6% diện tích tự nhiên vùng biển quốc gia; phục hồi diện tích rừng ngập mặn ven biển tối thiểu bằng mức năm 2000. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng cho biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã và sẽ có giải pháp như nào để hiện thực hóa mục tiêu trên của Đảng?
Trả lời câu hỏi này, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Đặng Quốc Khánh cho biết, triển khai Nghị quyết 36, Bộ tham mưu trình Chính phủ về quy hoạch không gian biển quốc gia. Vừa qua, quy hoạch các vùng, quy hoạch các địa phương được lồng ghép tổ chức thực hiện. Ngoài các khu bảo tồn đa dạng, cần rà soát các khu vực bảo vệ gắn với bảo tồn; rà soát các rừng ngập mặt sử dụng đa mục đích, vừa bảo tồn vừa phát triển, vừa sản xuất nông nghiệp vừa nuôi trông thủy hải sản. Hiện nay, Bộ đang tích cực thực hiện nghị quyết của Trung ương về các chiến lược thực hiện những mục tiêu này.
Khó quản lý bán hàng online, livestream
Chiều cùng ngày, Quốc hội chất vấn nhóm vấn đề thứ hai thuộc lĩnh vực Công Thương. Các ý kiến của đại biểu Quốc hội tập trung vào công tác quản lý, giám sát, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong hoạt động thương mại điện tử; giải pháp đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu, thúc đẩy việc thực hiện các FTA và tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp trước bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục biến động phức tạp, khó lường; việc thực hiện chính sách, pháp luật phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp cơ khí, nhất là phục vụ chế biến nông, lâm, thủy sản, phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Đại biểu Tạ Văn Hạ (Đoàn Quảng Nam) nêu thực tế, đơn hàng bán qua kênh Facebook, Zalo... của người bán hàng nước ngoài, sau đó được xuất khẩu qua biên giới, chuyển phát nhanh và vận chuyển vào Việt Nam. Tuy nhiên, hiện chưa có chế tài xử lý với người bán hay sàn thương mại điện tử khi xảy ra tình trạng hàng giả, nhái. “Giải pháp nào khắc phục tình trạng này, bảo vệ người tiêu dùng?”, đại biểu Tạ Văn Hạ chất vấn.
Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng Diên thừa nhận, “thực sự khó khăn trong quản lý bán hàng online, livestream”. Theo Bộ trưởng, trách nhiệm quản lý này không chỉ của ngành Công Thương, còn cần sự phối hợp của các bộ, ngành liên quan như Thông tin và Truyền thông, Tài chính... Giải pháp tốt nhất là tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan. Với ngành Công Thương, lực lượng quản lý thị trường đẩy mạnh rà soát, kiểm tra để phát hiện, làm rõ, đấu tranh với hành vi sai phạm. Bộ cũng tăng chia sẻ dữ liệu với các cơ quan, để kịp thời xử lý sai phạm, chống thất thu thuế. Cho biết hiện nay, tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử bình quân khoảng 20-25% một năm, quy mô hiện đạt 21 tỷ USD, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho rằng cần tăng vai trò quản lý nhà nước của địa phương trong xem xét xử lý xung đột lợi ích. Trường hợp chứng minh được vi phạm của người bán online, livestream... , ngành chức năng xóa vĩnh viễn các trang kinh doanh online là phù hợp. Việc này giúp từng bước giảm vi phạm pháp luật trong bán hàng online.
Làm rõ việc cán bộ Bộ Công Thương “nhũng nhiễu doanh nghiệp”
Đại biểu Nguyễn Văn An (Đoàn Thái Bình) cho biết, thời gian qua Chính phủ, các bộ, ngành liên quan có nhiều chính sách thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp cơ khí, song kết quả còn hạn chế. Đại biểu đề nghị Bộ trưởng đánh giá vấn đề này. Đồng thời đề nghị Bộ trưởng làm rõ vấn đề: “Báo chí phản ánh tình trạng cán bộ Bộ Công Thương gây nhũng nhiễu, khó khăn cho doanh nghiệp khi xem xét hồ sơ xin hưởng ưu đãi”.
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, Bộ quyết liệt phòng, chống tham nhũng lãng phí, xây dựng bộ máy hoạt động liêm chính hiệu quả. “Với việc báo chí nêu, Bộ chỉ đạo đơn vị liên quan, Cục Công nghiệp kiểm điểm, xem xét xử lý trách nhiệm. Chúng tôi cam kết không bao che, làm nhẹ trách nhiệm vi phạm”. Bộ trưởng thông tin, Bộ Công Thương tham mưu Chính phủ ban hành nhiều quy định về công nghiệp hỗ trợ, cơ khí. Lĩnh vực chế biến, chế tạo khẳng định được vai trò đầu tàu trong phát triển công nghiệp. Tuy nhiên hiện nay, nguồn lực đầu tư của Nhà nước còn ít; một số điều kiện hưởng ưu đãi chưa phù hợp, doanh nghiệp khó tiếp cận; chính sách thu hút FDI chưa ràng buộc, khuyến khích tăng tính lan tỏa cho doanh nghiệp trong nước; các doanh nghiệp Việt cũng chưa quan tâm, tìm hiểu chính sách hỗ trợ. Sắp tới, Bộ sẽ nghiên cứu xây dựng Luật Phát triển công nghiệp trọng điểm, gồm cơ khí, chế tạo, điện tử, năng lượng, hóa học.
* Hôm nay 5-6, Quốc hội dành cả ngày làm việc tại hội trường tiếp tục tiến hành nội dung chất vấn và trả lời chất vấn./.